Podczas Zimnej Wojny si\u0142y radzieckie obecne by\u0142y m.in. w Jemenie Po\u0142udniowym, w Somalii oraz w Etiopii rz\u0105dzonej przez komunistycznego dyktatora Mengystu Hajle Mariama. W przypadku tego ostatniego kraju, radzieccy doradcy wojskowi zaanga\u017cowani byli w walki przeciw rebeliantom tigryjskim i erytrejskim, za\u015b radziecka marynarka wojenna operowa\u0142a u wybrze\u017cy Erytrei, wchodz\u0105cej w\u00f3wczas w sk\u0142ad Etiopii, i uczestniczy\u0142a w ostrzeliwaniu rebeliant\u00f3w.<\/p>\n
\n
W Somalii w latach 1964-1977 istnia\u0142a radziecka baza wojskowa w mie\u015bcie Berbera. W Etiopii Rosjanie zainstalowali si\u0119 na wyspie Nokra w archipelagu Dahlak na Morzu Czerwonym, sk\u0105d operowa\u0142 8. szwadron Floty ZSRR, odpowiedzialny za obszar Oceanu Indyjskiego. Gdy Ludowo-Demokratyczna Republika Jemenu pogr\u0105\u017cy\u0142a si\u0119 w wojnie pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi frakcjami marksistowskimi, a wraz z rozpadem ZSRR upad\u0142 r\u00f3wnie\u017c marksistowski rz\u0105d Etiopii, erytrejscy partyzanci zagrozili za\u015b bazie na wyspie Nokra, Rosjanie w 1990 r. wycofali si\u0119 z regionu Zatoki Ade\u0144skiej, cie\u015bniny Bab-al-Mandab oraz Morza Czerwonego[1]<\/a>.<\/p>\n \n Pocz\u0105tkiem ich wielkiego powrotu mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 dekret prezydenta W\u0142adimira Putina z 16. listopada 2020 r.[2]<\/a> zezwalaj\u0105cy rosyjskiemu ministrowi obrony na podpisanie z Sudanem umowy o utworzeniu na wybrze\u017cu tego kraju bazy zaopatrzenia rosyjskiej floty wojennej. Umowa ma opiewa\u0107 na 25 lat, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przed\u0142u\u017cania jej o kolejne dziesi\u0119cioletnie okresy za zgod\u0105 stron. Rosyjski kompleks wojskowy ma znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu g\u0142\u00f3wnego suda\u0144skiego portu handlowego Port Sudan, a garnizon liczy\u0107 sobie do 300 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy cieszy\u0107 si\u0119 maj\u0105 immunitetem (og\u00f3lna liczba rosyjskich \u017co\u0142nierzy w Sudanie, zgodnie z liter\u0105 porozumienia, b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 wy\u017csza). W bazie cumowa\u0107 b\u0119dzie mog\u0142o do czterech okr\u0119t\u00f3w wojennych, w tym okr\u0119ty z nap\u0119dem atomowym. Budowa podstawowych instalacji ma zaj\u0105\u0107 oko\u0142o 3-4 miesi\u0119cy[3]<\/a>.<\/p>\n \n Federacja Rosyjska nie b\u0119dzie p\u0142aci\u0142a za dzier\u017caw\u0119 bazy, dostarczy\u0107 ma jednak za darmo bro\u0144 i sprz\u0119t wojskowy dla Sudanu na mocy odr\u0119bnego porozumienia. Instalacje remontowo-konserwacyjne, pomieszczenia mieszkalne, magazynowe oraz doki strona rosyjska ma wybudowa\u0107 w\u0142asnym kosztem. Ponadto, Rosja zapewni\u0107 ma os\u0142on\u0119 przeciwlotnicz\u0105 zar\u00f3wno w\u0142asnej bazy wojskowej, jak i pobliskiego Port Sudan. Umowa nie wspomina o dzier\u017cawie przez Rosj\u0119 portu lotniczego, lotnictwo rosyjskie najprawdopodobniej korzysta\u0107 jednak b\u0119dzie z du\u017cego mi\u0119dzynarodowego lotniska na po\u0142udnie od Port Sudan[4]<\/a>. Rosjanie, zgodnie z liter\u0105 porozumienia, b\u0119d\u0105 mieli prawo do zwolnionego z op\u0142at eksportu i importu wszelkiej broni, amunicji i innego wyposa\u017cenia potrzebnych do funkcjonowania bazy i wykonywania operacji przez stacjonuj\u0105ce w niej okr\u0119ty[5]<\/a>.<\/p>\n \n Na wniosek strony suda\u0144skiej Rosja b\u0119dzie mog\u0142a bra\u0107 udzia\u0142 w organizacji i implementacji podwodnych dzia\u0142a\u0144 przeciwsabota\u017cowych na wodach terytorialnych Sudanu, uczestniczy\u0107 w operacjach poszukiwawczo-ratowniczych, udziela\u0107 wsparcia w zapewnieniu ochrony przeciwlotniczej suda\u0144skich si\u0142\u00a0 morskich i wzmacniania zdolno\u015bci bojowych armii Sudanu. Dla spe\u0142nienia tych cel\u00f3w Rosja b\u0119dzie mog\u0142a udziela\u0107 wsparcia w ludziach, broni i sprz\u0119cie na warunkach kt\u00f3re okre\u015bli\u0107 ma odr\u0119bny protok\u00f3\u0142[6]<\/a>.<\/p>\n \n S\u0142abo\u015bci\u0105 rosyjskiej bazy mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 jej lokalizacja w s\u0105siedztwie Port Sudan \u2013 miasta licz\u0105cego 600 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, posiadaj\u0105cego najwi\u0119kszy dok morski w Sudanie i rafineri\u0119 ropy naftowej, zarazem jednak tylko jedn\u0105 elektrociep\u0142owni\u0119 o mocy 337 megawat. Podobnie jak za\u0142o\u017cona w 2015 r. baza lotnicza Humajmim w Syrii, baza w Port Sudan by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie musia\u0142a by\u0107 zaopatrywana w paliwo dostarczane z Rosji[7]<\/a>. Baza b\u0119dzie najpewniej przynajmniej pocz\u0105tkowo nieprzydatna dla atomowych okr\u0119t\u00f3w podwodnych, gdy\u017c Morze Czerwone nie stwarza dobrych warunk\u00f3w do ich cumowania \u2013 Iran u\u017cywa w jego basenie okr\u0119t\u00f3w nap\u0119dzanych silnikami Diesla, za\u015b jedynym pa\u0144stwem posiadaj\u0105cym mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia prac nad pog\u0142\u0119bieniem dna morskiego s\u0105 Chiny operuj\u0105ce z bazy w D\u017cibuti[8]<\/a>. Problematyczna dla obecno\u015bci rosyjskiej b\u0119dzie te\u017c niestabilno\u015b\u0107 polityczna i ekonomiczna Sudanu, zagra\u017caj\u0105ca tak\u017ce rosyjskim interesom gospodarczym w postaci wydobycia z\u0142ota w tym kraju[9]<\/a>.<\/p>\n \n Budowa bazy w Sudanie wpisze si\u0119 w rozleglejsz\u0105 rosyjsk\u0105 strategi\u0119 rozszerzania wp\u0142yw\u00f3w na kontynencie afryka\u0144skim[10]<\/a>, przede wszystkim jednak umo\u017cliwi Moskwie projekcj\u0119 si\u0142y na morskich szlakach transportowych \u0142\u0105cz\u0105cych Azj\u0119 Wschodni\u0105 i Indie z Europ\u0105 i wschodnim wybrze\u017cem USA, Morze Arabskie, Zatok\u0119 Ade\u0144sk\u0105, Zatok\u0119 Persk\u0105 i Ocean Indyjski. G\u0142\u00f3wny szlak zaopatrzenia Europy i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej w w\u0119glowodory w postaci ropy naftowej i gazu skroplonego przebiega przez tereny, wobec kt\u00f3rych Rosja po trzydziestu latach przerwy odzyska zdolno\u015b\u0107 projekcji si\u0142y.<\/p>\n \n Strategiczny powr\u00f3t Rosji do tego regionu z\u0142amie dotychczasowy monopol wojskowy USA: V Flota USA posiada swoj\u0105 baz\u0119 w Manamie w Bahrajnie, za\u015b kwatera g\u0142\u00f3wna Dow\u00f3dztwa Centralnego USA (US Central Command, USCC) i Dow\u00f3dztwa Centralnego Si\u0142 Powietrznych USA (US Air Force Central Command, USAFCC) znajduje si\u0119 w bazie powietrznej al-Udeid w Katarze. Ponadto USA dysponuj\u0105 w regionie kluczow\u0105 strategicznie baz\u0105 na b\u0119d\u0105cej brytyjskim terytorium zamorskim bazie Diego Garcia na Oceanie Indyjskim, za\u015b jankeska uderzeniowa grupa lotniskowcowa odbywa regularne rejsy ze wschodniego wybrze\u017ca USA, przez Kana\u0142 Sueski, do Zatoki Perskiej, i z powrotem[11]<\/a>.<\/p>\n \n Do niedawna USA mog\u0142y bezpiecznie wyprowadza\u0107 uderzenia rakietowe i lotnicze z Morza Czerwonego przeciwko celom na Bliskim Wschodzie, co zmieni\u0107 mo\u017ce rozmieszczenie w rosyjskiej bazie w Sudanie okr\u0119t\u00f3w wyposa\u017conych w wyrzutnie pionowego startu 3C-14, zdolne do wystrzeliwania wyposa\u017conych w g\u0142owice j\u0105drowe przeciwokr\u0119towych pocisk\u00f3w manewruj\u0105cych dalekiego zasi\u0119gu Kalibr, kt\u00f3re mog\u0105 unieszkodliwi\u0107 lotniskowcow\u0105 grup\u0119 uderzeniow\u0105, baz\u0119 na Diego Garcia i inne zespo\u0142y militarne. Zapis umowy dotycz\u0105cy cumowania okr\u0119t\u00f3w z nap\u0119dem atomowym mo\u017ce w rzeczywisto\u015bci ukrywa\u0107 zamiar rozmieszczenia przez Rosj\u0119 w Sudanie broni nuklearnej, w kt\u00f3r\u0105 w warunkach kryzysu mog\u0142yby zosta\u0107 wyposa\u017cone operuj\u0105ce z bazy rosyjskie korwety i niewielkie okr\u0119ty rakietowe[12]<\/a>.<\/p>\n \n Jedynym obecnie rosyjskim kr\u0105\u017cownikiem klasy Kirow z nap\u0119dem atomowym jest \u201ePiotr Wielikij\u201d. Okr\u0119t ten nie posiada obecnie pe\u0142nej zdolno\u015bci operacyjnej i nie jest wyprowadzany poza Morze Barentsa. Wchodz\u0105cy w sk\u0142ad jego zespo\u0142u kr\u0105\u017cownik atomowy \u201eAdmira\u0142 Nachimow\u201d przechodzi gruntowny i bardzo kosztowny remont w doku w Siewierodwi\u0144sku. Po uko\u0144czeniu remontu i odzyskaniu zdolno\u015bci operacyjnej przez \u201eAdmira\u0142a Nachimowa\u201d, remontowi poddany ma zosta\u0107 \u201ePiotr Wielikij\u201d. Plany rozpocz\u0119cia przed ko\u0144cem 2020 r. budowy atomowych superniszczycieli o tona\u017cu do 20 000 ton, uzbrojonych podobnie jak kr\u0105\u017cowniki klasy Kirow, lecz zwrotniejszych i lepiej si\u0119 maskuj\u0105cych, zosta\u0142y przez Kreml bezterminowo zawieszone ze wzgl\u0119du na spadek cen ropy, pandemi\u0119 COVID-19 i wynikaj\u0105cy st\u0105d brak \u015brodk\u00f3w finansowych[13]<\/a>.<\/p>\n \n Federacja Rosyjska nie budowa\u0142a nowych niszczycieli, od lat 1990. gdy kilka okr\u0119t\u00f3w klasy Sowremiennyj zosta\u0142o wyeksportowane do Chin, w zwi\u0105zku z czym Moskwa nie posiada dzi\u015b maj\u0105cych zdolno\u015b\u0107 operacyjn\u0105 niszczycieli. Moskwa nie poradzi\u0142a sobie te\u017c dotychczas z problemem w postaci wyposa\u017cenia posiadanych fregat w silniki, produkowane na Ukrainie kt\u00f3ra od 2014 r. jest pa\u0144stwem wrogim Rosji. Braki te Federacja Rosyjska stara si\u0119 zape\u0142ni\u0107 rozbudowuj\u0105c flot\u0119 r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w korwet i niewielkich okr\u0119t\u00f3w rakietowych, kt\u00f3re maj\u0105 jednak ograniczon\u0105 zdolno\u015b\u0107 \u017ceglugow\u0105, mog\u0105 przenosi\u0107 jedynie niewielkie ilo\u015bci rakiet dalekiego zasi\u0119gu i maj\u0105 s\u0142ab\u0105 os\u0142on\u0119 przeciwlotnicz\u0105. Za\u0142o\u017cenie bazy zaopatrzeniowej w Sudanie w kt\u00f3rej okr\u0119ty te mog\u0142y by uzupe\u0142nia\u0107 uzbrojenie i paliwo, pozwoli\u0142oby Rosji obej\u015b\u0107 niedostatki technologiczne i zbudowa\u0107 potencja\u0142, b\u0119d\u0105cy strategicznym zagro\u017ceniem dla USA w regionie[14]<\/a>.<\/p>\n \n Po stronie Sudanu istotnym czynnikiem przy podpisaniu umowy jest kryzys gospodarczy i finansowy w jakim pogr\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 kraj w rok po obaleniu prezydenta Omara al-Baszira. W poszukiwaniu dewiz, Chartum podj\u0105\u0142 wysi\u0142ki dla politycznego zbli\u017cenia z USA, ZEA i Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105[15]<\/a>; Sudan zgodzi\u0142 si\u0119 wyp\u0142aci\u0107 odszkodowania ofiarom organizowanych z jego terytori\u00f3w atak\u00f3w terrorystycznych i znormalizowa\u0107 relacje z re\u017cymem syjonistycznym, w zamian za usuni\u0119cie Chartumu z jankeskiej listy pa\u0144stw wspieraj\u0105cych terroryzm, na co Donald Trump ostatecznie si\u0119 jednak nie zdecydowa\u0142, przed\u0142u\u017caj\u0105c tak\u0105 kwalifikacj\u0119 Sudanu o kolejny rok[16]<\/a>.<\/p>\n \n Przyw\u00f3dca przej\u015bciowego wojskowo-cywilnego rz\u0105du Sudanu gen. Abdel Fattah al-Burhan spotka\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z W\u0142adimirem Putinem podczas rosyjsko-afryka\u0144skiego szczytu w Soczi w pa\u017adzierniku 2020 r.[17]<\/a>, deklarowane zbli\u017cenie z Federacj\u0105\u00a0 Rosyjsk\u0105 mo\u017ce by\u0107 jednak traktowane przez Chartum jako karta przetargowa w negocjacjach z nowym prezydentem USA Joe Bidenem \u2013 je\u015bli ten zdecydowa\u0142by si\u0119 usun\u0105\u0107 Sudan z listy pa\u0144stw wspieraj\u0105cych terroryzm i odblokowa\u0107 tym samym mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzielania mu pomocy finansowej i intensyfikacji stosunk\u00f3w handlowych przez USA, strona suda\u0144ska mog\u0142aby si\u0119 wycofa\u0107 z umowy o instalacji rosyjskiej bazy wojskowej.<\/p>\n \n Obalaj\u0105cy Omara al-Baszira przewr\u00f3t w Sudanie z kwietnia 2019 r. skutecznie natomiast os\u0142abi\u0142 w tym kraju wp\u0142ywy Turcji, kt\u00f3ra posiada w\u0142asne instalacje militarne w s\u0105siedniej Somalii i w Katarze. Turecki MSZ zaprzecza jakoby starania o pozyskanie suda\u0144skiego portu Sawakin mia\u0142y znaczenie strategiczne, za\u015b turecka Agencja Wsp\u00f3\u0142pracy i Koordynacji kontynuuje tam prace nad odnowieniem zabytk\u00f3w osma\u0144skich; oficjalnie celem Ankary jest przekszta\u0142cenie wyspy w centrum pielgrzymkowe dla Afrykan\u00f3w udaj\u0105cych si\u0119 na had\u017cd\u017c do Mekki[18]<\/a>.<\/p>\n \n Wed\u0142ug niekt\u00f3rych interpretacji[19]<\/a>, instalacja w Sudanie przez Moskw\u0119 bazy wojskowej mia\u0142aby r\u00f3wnie\u017c wymiar antyturecki. Interesy Moskwy i Ankary by\u0142y rozbie\u017cne w przypadku wojny ormia\u0144sko-azerbejd\u017ca\u0144skiej 27 wrze\u015bnia-10 listopada 2020 r., przeciwstawne sobie za\u015b w Syrii i w Libii, gdzie Rosja zaanga\u017cowana jest w poparcie dla Chalify Haftara, wspieranego r\u00f3wnie\u017c przez Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105, ZEA i Egipt. Sugeruje si\u0119 nawet, \u017ce baza w Sudanie mog\u0142aby s\u0142u\u017cy\u0107 nie tylko rosyjskim okr\u0119tom wojennym, ale te\u017c np. egipskim[20]<\/a>.\u00a0 Wed\u0142ug innych interpretacji, Moskwa mo\u017ce wykorzysta\u0107 baz\u0119 do rozmieszczenia instalacji szpiegowskich, bazowania si\u0142 specjalnych lub jednostek najemniczych operuj\u0105cych ju\u017c dzi\u015b w Sudanie[21]<\/a>.<\/p>\n \n Z pewno\u015bci\u0105 natomiast powstanie rosyjskiej bazy morskiej w s\u0105siedztwie Port Sudan wzmocni\u0142o by presti\u017c Rosji w regionalnym uk\u0142adzie stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Aktywno\u015b\u0107 jeme\u0144skich Hutich, atakuj\u0105cych statki na Morzu Czerwonym, jak r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 piractwa u wybrze\u017cy Somalii, sk\u0142oni\u0142y niemal wszystkie aspiruj\u0105ce do wp\u0142yw\u00f3w zewn\u0119trznych i zale\u017c\u0105ce od w\u0119glowodor\u00f3w pa\u0144stwa do za\u0142o\u017cenia swoich baz wojskowych w regionie: USA, Chiny, Francja, W\u0142ochy i Japonia za\u0142o\u017cy\u0142y takie instalacje w D\u017cibuti; ZEA posiadaj\u0105 swoje bazy w Assab w Erytrei, w mie\u015bcie Berbera w Somalii, oraz na jeme\u0144skich wyspach Perim i Sokotra.<\/p>\n \n W latach 2012-2014 r\u00f3wnie\u017c Moskwa prowadzi\u0142a negocjacje z D\u017cibuti na temat wydzier\u017cawienia terenu pod baz\u0119 wojskow\u0105, zosta\u0142y one jednak zerwane przez stron\u0119 rosyjsk\u0105, gdy\u017c zaoferowany przez afryka\u0144skiego gospodarza teren by\u0142 zbyt ma\u0142y i zbyt niekorzystnie po\u0142o\u017cony[22]<\/a>. Negocjacje nad otwarciem rosyjskiej bazy w Sudanie rozpocz\u0119to ju\u017c podczas wizyty prezydenta Omara al-Baszira w Moskwie w listopadzie 2017 r.[23]<\/a>, nie zosta\u0142y one jednak zwie\u0144czone sukcesem w nast\u0119pstwie obalenia suda\u0144skiego przyw\u00f3dcy w kwietniu 2019 r.\u00a0 Przyjazne stosunki Moskwy z Chartumem zosta\u0142y jednak pomimo tego zachowane, ze wzgl\u0119du na nieprzerwane wsparcie Rosji dla suda\u0144skich wojskowych (kt\u00f3rzy najpierw stanowili podpor\u0119 dla O. al-Baszira, nast\u0119pnie za\u015b zorganizowali przeciw niemu przewr\u00f3t) w postaci dostaw broni i asysty rosyjskich firm najemniczych, potwierdzonej oficjalnie przez rosyjskie MSZ[24]<\/a>.<\/p>\n \n Ju\u017c w 2018 r. suda\u0144skie ministerstwo energetyki podpisa\u0142o porozumienie z niewymienionymi z nazwy kompaniami rosyjskimi dotycz\u0105ce budowy rafinerii ropy naftowej w Port Sudan[25]<\/a>. W 2019 r. podpisane zosta\u0142y mi\u0119dzy obydwoma pa\u0144stwami porozumienia o wsp\u00f3\u0142pracy wojskowej i technicznej, na mocy kt\u00f3rych utworzono sta\u0142\u0105 rosyjsk\u0105 misj\u0119 wojskow\u0105 przy suda\u0144skimi ministerstwie obrony[26]<\/a>. Rosja ma te\u017c zaopatrywa\u0107 Sudan w bro\u0144 i sprz\u0119t wojskowy, obchodz\u0105c sankcje za po\u015brednictwem kraj\u00f3w trzecich \u2013 w 2008 r. Moskwa dostarczy\u0142a Chartumowi za po\u015brednictwem Bia\u0142orusi samoloty bojowe MiG-29[27]<\/a>. Na forum Armia 2020 w Kubince pod Moskw\u0105 podpisana zosta\u0142a z kolei nowa umowa mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Sudanem, jednak nie ujawniono jej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w[28]<\/a>. W Libii wsp\u00f3lnie popiera\u0107 Chalif\u0119 Haftara maj\u0105 rosyjscy najemnicy i suda\u0144scy d\u017cand\u017cawidzi[29]<\/a>. Ewentualne otwarcie rosyjskiej bazy w Port Sudan mo\u017ce by\u0107 kolejnym krokiem w pog\u0142\u0119bianiu wsp\u00f3\u0142pracy Moskwy i Chartumu, kt\u00f3ra w tym przypadku obj\u0119\u0142aby eksport przez Rosj\u0119 us\u0142ug w zakresie bezpiecze\u0144stwa szlak\u00f3w morskich, kt\u00f3rego deficyt niew\u0105tpliwie da si\u0119 odczu\u0107 w regionie.<\/p>\n \n Nie jest te\u017c wykluczone ponowne stworzenie rosyjskiej bazy wojskowej w Libii, po tym jak wykorzystywana przez rosyjskich najemnik\u00f3w baza al-Watiya w maju 2020 r. zosta\u0142a przej\u0119ta przez Rz\u0105d Porozumienia Narodowego (Government of National Accord, GNA). Mo\u017cliwo\u015b\u0107 otwarcia rosyjskiej bazy wojskowej w Republice \u015arodkowoafryka\u0144skiej na pocz\u0105tku 2019 r. potwierdzi\u0142 minister obrony w Bangi. Od 2014. Moskwa znacznie zwi\u0119kszy\u0142a sw\u00f3j eksport broni do kraj\u00f3w afryka\u0144skich, wysy\u0142a instruktor\u00f3w szkol\u0105cych elitarne jednostki gwardyjskie odpowiedzialne za ochron\u0119 g\u0142\u00f3w pa\u0144stw, oraz \u201etechnolog\u00f3w politycznych\u201d buduj\u0105cych strategie wyborcze, jej pa\u0144stwowe koncerny inwestuj\u0105 za\u015b w eksploatacj\u0119 surowc\u00f3w naturalnych . Istniej\u0105 tak\u017ce projekty budowy przez Rosjan elektrowni atomowych na Czarnym L\u0105dzie, wiercenia szyb\u00f3w naftowych i organizowania kopalni diament\u00f3w[30]<\/a>.<\/p>\n \n W 2017 r. obroty handlowe Rosji z Afryk\u0105 wzros\u0142y o 26%, do 17,4 mld. USD. Sprzeda\u017c rosyjskiej broni do pa\u0144stw afryka\u0144skich w 2017 r. stanowi\u0142a dwukrotno\u015b\u0107 tej z 2012 r. W latach 2013-2017 39% importowanej przez pa\u0144stwa afryka\u0144skie broni pochodzi\u0142o z Rosji, podczas gdy z Chin – 17%, za\u015b z USA \u2013 11%. W 2014 r. Zimbabwe wymieni\u0142o koncesj\u0119 na eksploatacj\u0119 przez Rosjan z\u0142\u00f3\u017c platyny w Darwendale na nieujawnion\u0105 ilo\u015b\u0107 rosyjskich samolot\u00f3w bojowych MiG-35, obchodz\u0105c w ten spos\u00f3b problem europejskiego embargo na dostawy broni i w\u0142asnego braku twardej waluty. Rosyjska firma Rusal specjalizuj\u0105ca si\u0119 w wydobyciu aluminium obecna jest w Alrosa w Gwinei, w Angoli i w Botswanie. Rosatom prowadzi prace w Rwandzie i w Zambii. Rosyjscy geologowie pracuj\u0105 w Algierii, Libii, Ghanie i na Madagaskarze. Rosnieft zaanga\u017cowany jest w eksploatacj\u0119 p\u00f3\u0142 naftowych i gazowych w Algierii, Egipcie i Mozambiku. \u0141ukoil pracuje w Ghanie, Nigerii i Kamerunie.<\/p>\n \n Do najwa\u017cniejszych importer\u00f3w rosyjskiej broni nale\u017c\u0105 Algieria, Egipt, Sudan i Angola. Rosyjscy najemnicy chroni\u0105 pola i szyby naftowe w Ghanie, Nigerii i Mozambiku. Rosja zaanga\u017cowana jest w rozw\u00f3j energetyki nuklearnej w Zambii, Rwandzie i Sudanie. W Zimbabwe, Botswanie i Angoli eksploatuje z\u0142o\u017ca diament\u00f3w. W RPA Moskwa rozwija eksploatacj\u0119 z\u0142\u00f3\u017c niklu. W s\u0105siednim Zimbabwe \u2013 eksploatacj\u0119 z\u0142\u00f3\u017c platyny. W Gwinei \u2013 eksploatacj\u0119 z\u0142\u00f3\u017c boksytu. Rosyjscy doradcy wojskowi trenuj\u0105 si\u0142y zbrojne Republiki \u015arodkowoafryka\u0144skiej. Rosja wspiera te\u017c program satelitarny Angoli[31]<\/a>.<\/p>\n \n \u00a0 Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce projekt instalacji rosyjskiej bazy morskiej w Sudanie jest elementem szerszej strategi Kremla powrotu nie tylko do Rogu Afryki ale odbudowy wp\u0142yw\u00f3w na ca\u0142ym kontynencie afryka\u0144skim. Strategia ta opiera si\u0119 na eksporcie rosyjskich us\u0142ug z sektora bezpiecze\u0144stwa oraz technologii politycznych, eksporcie rosyjskiej broni i sprz\u0119tu wojskowego, a tak\u017ce inwestycjach pa\u0144stwowych rosyjskich kompanii g\u00f3rniczych i z sektora energetycznego. Elementem strategii Rosji wobec Czarnego L\u0105du jest te\u017c nieingerencja w wewn\u0119trzny \u0142ad kulturowy, ideowy i ustrojowo-polityczny pa\u0144stw tego regionu, co r\u00f3\u017cni biegunowo obecn\u0105 faz\u0119 rozszerzania wp\u0142yw\u00f3w Rosji, od sp\u0119tanej ideologicznym dogmatyzmem fazy z czas\u00f3w ZSRR.<\/p>\n \n Aktywno\u015b\u0107 Rosji ma charakter sektorowy i nie wydaje si\u0119 stanowi\u0107 powa\u017cnej konkurencji dla USA, Chin, czy Francji, aczkolwiek w warunkach ograniczenia aktywno\u015bci i wewn\u0119trznej dekadencji pierwszego i ostatniego z wymienionych konkurent\u00f3w, Rosja ma szans\u0119, w dost\u0119pnych sobie sektorach, zape\u0142ni\u0107 po nich pr\u00f3\u017cni\u0119 wojskow\u0105, a cz\u0119\u015bciowo te\u017c gospodarcz\u0105 i polityczn\u0105. Przysz\u0142o\u015b\u0107 rosyjskiej aktywno\u015bci w Afryce uwarunkowana b\u0119dzie zar\u00f3wno wewn\u0119trzn\u0105 kondycj\u0105 pa\u0144stwa rosyjskiego, jak i ch\u0119ci\u0105 i mo\u017cliwo\u015bciami przeciwdzia\u0142ania rozszerzaniu jej wp\u0142yw\u00f3w przez konkurencyjnych graczy.<\/p>\n \n Ronald Lasecki<\/strong><\/p>\n [1]<\/a>https:\/\/www.al-monitor.com\/pulse\/originals\/2020\/11\/russia-military-bass-sudan-red-sea-khartoum-kremlin.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [2]<\/a>http:\/\/publication.pravo.gov.ru\/Document\/View\/0001202011110016<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [3]<\/a>https:\/\/www.interfax.ru\/russia\/737445<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [4]<\/a>https:\/\/www.interfax.ru\/russia\/737364<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [5]<\/a>https:\/\/www.al-monitor.com\/pulse\/originals\/2020\/11\/russia-military-bass-sudan-red-sea-khartoum-kremlin.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [6]<\/a>https:\/\/www.kommersant.ru\/doc\/4567730<\/a> (22.11.2020)<\/p>\n [7]<\/a>https:\/\/www.al-monitor.com\/pulse\/originals\/2020\/11\/russia-military-base-sudan-signal-turkey-erdogan-biden.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [8]<\/a>https:\/\/www.joc.com\/port-news\/terminal-operators\/china-merchants-revamp-old-port-djibouti_20180717.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [9]<\/a>https:\/\/eadaily.com\/ru\/news\/2019\/04\/11\/zoloto-ne-spaslo-bessmennyy-prezident-sudana-ne-spravilsya-s-ekonomikoy<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [10]<\/a>Por. https:\/\/www.ft.com\/content\/a5648efa-1a4e-11e9-9e64-d150b3105d21<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [11]<\/a>https:\/\/www.interfax.ru\/russia\/737445<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [12]<\/a>https:\/\/novayagazeta.ru\/articles\/2020\/11\/19\/88019-bazovye-tsennosti<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [13]<\/a>https:\/\/novayagazeta.ru\/articles\/2020\/11\/19\/88019-bazovye-tsennosti<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [14]<\/a>https:\/\/novayagazeta.ru\/articles\/2020\/11\/19\/88019-bazovye-tsennosti<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [15]<\/a>https:\/\/www.ft.com\/content\/6c3ccb03-8e4a-4c1a-8240-d7493f70ef59<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [16]<\/a>https:\/\/www.whitehouse.gov\/briefings-statements\/text-notice-continuation-national-emergency-respect-sudan-110220\/<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [17]<\/a>https:\/\/www.ft.com\/content\/b042bd8e-f648-11e9-9ef3-eca8fc8f2d65<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [18]<\/a>https:\/\/www.dailysabah.com\/diplomacy\/2019\/04\/26\/turkey-to-remain-on-sudans-suakin-island-for-civilian-purposes<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [19]<\/a>https:\/\/svpressa.ru\/war21\/article\/281577\/<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [20]<\/a>https:\/\/www.al-monitor.com\/pulse\/originals\/2020\/11\/russia-military-base-sudan-signal-turkey-erdogan-biden.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [21]<\/a>https:\/\/iz.ru\/1087989\/2020-11-16\/byvshii-komanduiushchii-chf-otcenil-sozdanie-punkta-obespecheniia-vmf-v-sudane<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [22]<\/a>https:\/\/www.al-monitor.com\/pulse\/originals\/2020\/11\/russia-military-bass-sudan-red-sea-khartoum-kremlin.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [23]<\/a>https:\/\/ria.ru\/20171125\/1509581376.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [24]<\/a>https:\/\/ria.ru\/20190123\/1549776656.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [25]<\/a>https:\/\/tass.ru\/ekonomika\/5938901<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [26]<\/a>https:\/\/www.al-monitor.com\/pulse\/originals\/2020\/11\/russia-military-bass-sudan-red-sea-khartoum-kremlin.html<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [27]<\/a>https:\/\/lenta.ru\/articles\/2008\/11\/17\/sudan\/<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [28]<\/a>https:\/\/tass.ru\/armiya-i-opk\/9309173<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [29]<\/a>https:\/\/www.africaintelligence.com\/north-africa_politics\/2019\/10\/03\/khalifa-haftar-has-no-russian-base-but-gets-an-airlift,108375395-eve<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [30]<\/a>https:\/\/www.ft.com\/content\/a5648efa-1a4e-11e9-9e64-d150b3105d21<\/a> (22.11.2020).<\/p>\n [31]<\/a>https:\/\/www.ft.com\/content\/a5648efa-1a4e-11e9-9e64-d150b3105d21<\/a> (22.11.2020)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Podczas Zimnej Wojny si\u0142y radzieckie obecne by\u0142y m.in. w Jemenie Po\u0142udniowym, w Somalii oraz w Etiopii rz\u0105dzonej przez komunistycznego dyktatora Mengystu Hajle Mariama. W przypadku […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":38363,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[11],"tags":[38,2859,780,6358,815,818,897,2450,1062],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Susza-w-Rogu-Afryki-\u017ar\u00f3d\u0142o-Wikipedia-800x450.jpg?fit=800%2C450&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-9YK","jetpack-related-posts":[{"id":34992,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34992","url_meta":{"origin":38362,"position":0},"title":"Etiopia: zagro\u017cenie dekompozycj\u0105 pa\u0144stwa","date":"21 lipca 2019","format":false,"excerpt":"W sobot\u0119 20 lipca doniesiono o co najmniej 17 zabitych w wyniku star\u0107 pomi\u0119dzy etiopskimi si\u0142ami bezpiecze\u0144stwa a separatystami Frontu Wyzwolenia Sidama (Sidama Liberation Front, SLF) domagaj\u0105cego si\u0119 autonomii dla ludu Sidama zamieszkuj\u0105cego Stref\u0119 Sidama w Regionie Po\u0142udniowych Narod\u00f3w, Narodowo\u015bci i Lud\u00f3w (Southern Nations, Nationalities and Peoples Region, SNNPR) w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/269-ethiopia-web-new.jpg?fit=760%2C428&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22155,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=22155","url_meta":{"origin":38362,"position":1},"title":"Bieszczady: Ukrai\u0144cy przemycaj\u0105 imigrant\u00f3w","date":"16 sierpnia 2015","format":false,"excerpt":"W pi\u0105tek, 14 sierpnia, oko\u0142o godziny 13.00 funkcjonariusze z Bieszczadzkiego Oddzia\u0142u Stra\u017cy Granicznej z Czarnej G\u00f3rnej zatrzymali 4 nielegalnych imigrant\u00f3w i obywatela Ukrainy, kt\u00f3ry przewozi\u0142 ich samochodem. Zatrzymani to prawdopodobnie obywatele Iraku, Sudanu i Etiopii. Z uwagi na z\u0142y stan zdrowia obywatela Etiopii, funkcjonariusze SG na miejsce zatrzymania wezwali pogotowie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/bieszczady.jpg?fit=640%2C480&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":38085,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38085","url_meta":{"origin":38362,"position":2},"title":"Etiopia: Starcia pomi\u0119dzy separatystami a wojskami rz\u0105dowymi","date":"4 listopada 2020","format":false,"excerpt":"W Etiopii rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 dzia\u0142ania zbrojne pomi\u0119dzy separatystami z organizacji \u201eTigrajski\u00a0Ludowy Front Wyzwolenia\u201d a wojskiem tego afryka\u0144skiego kraju. Starcia zbrojne mia\u0142y miejsce na p\u00f3\u0142nocy kraju.\u00a0 Premier Etiopii\u00a0Abiy\u00a0Ahmed Ali o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce bojownicy \u201eTigrajskiego\u00a0Ludowego Frontu Wyzwolenia\u201d zaatakowa\u0142y pozycje wojsk rz\u0105dowych w trzech kierunkach. Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w premiera Etiopii, zosta\u0142a przekroczona czerwona linia i\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/swarqmmbayy.jpg?fit=605%2C340&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":18172,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=18172","url_meta":{"origin":38362,"position":3},"title":"Sudan P\u0142d: Wej\u015bcie Chi\u0144czyk\u00f3w","date":"23 grudnia 2014","format":false,"excerpt":"Pa\u0144stwowa agencja informacyjna Nowe Chiny (Xinhua) zakomunikowa\u0142a, \u017ce ChRL w ramach operacji pokojowej ONZ skieruje swoje si\u0142y zbrojne do Sudanu Po\u0142udniowego. Do tego ogarni\u0119tego wojn\u0105 domow\u0105 pa\u0144stwa uda si\u0119 batalion piechoty Armii Ludowo-Wyzwole\u0144czej licz\u0105cy 700 \u017co\u0142nierzy, wyposa\u017cony m.in. w drony, transportery opancerzone, mo\u017adzierze i bro\u0144 przeciwpancern\u0105. Pierwszych 180 chi\u0144skich \u017co\u0142nierzy\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/un.jpeg?fit=550%2C367&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15450,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=15450","url_meta":{"origin":38362,"position":4},"title":"Etiopia: Zag\u0142\u0119bie najta\u0144szej pracy","date":"28 lipca 2014","format":false,"excerpt":"Ju\u017c rok temu George Friedman, szef o\u015brodka Stratfor, pisa\u0142, \u017ce chi\u0144ski model wzrostu oparty o tani\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 dobiega ko\u0144ca, a Chiny na gospodarczej mapie \u015bwiata wkr\u00f3tce mog\u0105 zosta\u0107 zast\u0105pione inne pa\u0144stwa. Dzi\u015b rzeczywisto\u015b\u0107 dopisuje do tego ironiczn\u0105 point\u0119 \u2013 w Etiopii w poszukiwaniu taniej si\u0142y roboczej inwestuj\u0105 chi\u0144scy przedsi\u0119biorcy.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":13207,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13207","url_meta":{"origin":38362,"position":5},"title":"Francesco Dimiziani: Panafrykanizm \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107, tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107 kontynentu w okresie przej\u015bciowym","date":"24 marca 2014","format":false,"excerpt":"\u201eDla imperializmu dominacja kulturowa jest wa\u017cniejsza od militarnej. Dominacja kulturowa jest najbardziej elastyczn\u0105, najskuteczniejsz\u0105 i najta\u0144sz\u0105 opcj\u0105. Naszym zadaniem jest dekolonizacja sposobu my\u015blenia.\u201d Thomas Sankara Integracja kontynentu to wielkie wyzwanie, proces, od kt\u00f3rego nie mo\u017cna wymaga\u0107 szybkiego uzyskania rezultat\u00f3w, co mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w ka\u017cdej cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Wysi\u0142ki, kt\u00f3rych dokonuje w\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/7644802558_a0d06644d8.jpg?fit=448%2C336&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38362"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38362"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38364,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38362\/revisions\/38364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}