{"id":38411,"date":"2020-11-28T21:35:01","date_gmt":"2020-11-28T20:35:01","guid":{"rendered":"https:\/\/xportal.pl\/?p=38411"},"modified":"2020-11-28T21:35:01","modified_gmt":"2020-11-28T20:35:01","slug":"claudio-mutti-imperializm-i-imperium","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=38411","title":{"rendered":"Claudio Mutti: Imperializm i Imperium"},"content":{"rendered":"

Imperializm, \u201enajwy\u017csze stadium kapitalizmu\u201d<\/strong><\/p>\n

Termin \u201eimperializm\u201d, oznaczaj\u0105cy tendencj\u0119 pa\u0144stwa do ekspansji w rozleg\u0142ej przestrzeni geograficznej i narzucania swojej politycznej, militarnej i ekonomicznej dominacji, jest relatywnie \u015bwie\u017cym neologizmem. W roku 1920 Lenin zauwa\u017cy\u0142, \u017ce na przeci\u0105gu poprzedzaj\u0105cych ten rok dziesi\u0105tek lat, w okresie historycznym rozpocz\u0119tym wojn\u0105 ameryka\u0144sko-hiszpa\u0144sk\u0105 (1898) i wojn\u0105 angielsko-bursk\u0105 (1899-1902) \u201ew ekonomicznym i politycznym s\u0142owniku starego i nowego \u015bwiata, coraz cz\u0119\u015bciej, dzie\u0144 po dniu, pojawia\u0107 si\u0119 zacz\u0119\u0142o poj\u0119cie imperializmu\u201d(1) i przywo\u0142a\u0142 prac\u0119 \u201eImperializm\u201d, kt\u00f3r\u0105 brytyjski ekonomista J. A. Hobson opublikowa\u0142 w 1902 r. w Londynie i Nowym Jorku.<\/p>\n

Obja\u015bniaj\u0105c relacje pomi\u0119dzy imperializmem a jego zasadniczymi cechami ekonomicznymi, Lenin przedstawi\u0142 s\u0142ynn\u0105 definicj\u0119 imperializmu jako \u201eepoki (panowania) kapita\u0142u finansowego i nast\u0119pnie monopoli\u201d(2). \u201eSpecyficznego stadium w rozwoju \u015bwiatowej gospodarki kapitalistycznej\u201d(3), jak mia\u0142 powiedzie\u0107 p\u00f3\u017aniej Paul M. Sweezy.<\/p>\n

Analiza imperializmu dokonana przez przyw\u00f3dc\u0119 bolszewik\u00f3w nie odbiega istotnie od tej przedstawionej przez najwa\u017cniejszego przedstawiciela my\u015bli kontrrewolucyjnej tamtego czasu, hrabiego Emmanuela Ma\u0142y\u0144skiego, kt\u00f3ry definiowa\u0142 imperializm jako \u201enacjonalistyczn\u0105 megalomani\u0119, ostro\u017cnie wiedzion\u0105 przez kapitalistyczn\u0105 chciwo\u015b\u0107\u201d(4).\u00a0 B\u0119d\u0105c wiernym obro\u0144c\u0105 idei imperialnej i zajad\u0142ym apologet\u0105 struktur geopolitycznych zniszczonych przez wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i rewolucj\u0119 bolszewick\u0105, polski arystokrata pisa\u0142: \u201ewsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, jak i dwie dekady temu, b\u0119dziemy \u015bwiadkami nacjonalizm\u00f3w wielkich mocarstw zwracaj\u0105cych si\u0119 w stron\u0119 kapitalizmu i szybko degeneruj\u0105cych si\u0119 w ekonomiczny imperializm. Znajd\u0105 si\u0119 one na r\u00f3wni pochy\u0142ej i b\u0119d\u0105 \u015bci\u0105gane przez \u0142a\u0144cuch przyczyn i skutk\u00f3w ku politycznemu imperializmowi. Ostatecznie, mi\u0119dzynarodowy kapitalizm poprowadzi narody ku najwi\u0119kszej wojnie, jaka kiedykolwiek mia\u0142a miejsce\u201d(5). Opini\u0119 t\u0119 podziela\u0142 Julius Evola, kt\u00f3ry wskaza\u0142 na \u201eimperialistyczn\u0105 degeneracj\u0119 idei imperialnej\u201d(6) jako produkt ideologii \u201etypu nacjonalistycznego, materialistycznego i militarystycznego\u201d(7) lub interes\u00f3w ekonomicznych.<\/p>\n

Widziany z czysto historycznej perspektywy, imperializm mo\u017cna by dzi\u015b zdefiniowa\u0107 jako \u201epolityk\u0119 wielkich mocarstw europejskich, kt\u00f3re d\u0105\u017cy\u0142y do zbudowania imperi\u00f3w kolonialnych poprzez zdominowanie terytori\u00f3w pozaeuropejskich, by czerpa\u0107 z nich surowce i si\u0142\u0119 robocz\u0105, oraz by wysy\u0142a\u0107 tam swoje produkty przemys\u0142owe\u201d(8), za\u015b wiek imperializmu \u201emo\u017cna by okre\u015bli\u0107 jako trwaj\u0105cy od roku 1870 do rozpocz\u0119cia pierwszej wojny \u015bwiatowej, gdy kolonialny podzia\u0142 \u015bwiata zosta\u0142 de facto zako\u0144czony\u201d(9).<\/p>\n

Jednak terminu \u201eimperializm\u201d u\u017cywano r\u00f3wnie\u017c dla scharakteryzowania polityki Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki w okresie historycznym kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 po dw\u00f3ch wojnach \u015bwiatowych; oznacza to, \u017ce imperializm jest zjawiskiem typowym dla obecnej epoki historycznej, w kt\u00f3rej mamy do czynienia ze \u201especyficznym stadium rozwoju \u015bwiatowej gospodarki kapitalistycznej\u201d(10) i kt\u00f3ra jest zwi\u0105zana z umi\u0119dzynarodowieniem kapitalizmu kulminuj\u0105cym w globalizacji.<\/p>\n

Fenomenologia Imperium<\/strong><\/p>\n

Co si\u0119 tyczy kategorii Imperium, nie jest \u0142atwo j\u0105 zdefiniowa\u0107 z uwagi na rozleg\u0142\u0105 palet\u0119 warunk\u00f3w historycznych, z kt\u00f3rymi mo\u017cna by j\u0105 powi\u0105za\u0107. Bior\u0105c pod uwag\u0119 jedynie te przypadki kt\u00f3re zaistnia\u0142y w obszarze \u015br\u00f3dziemnomorskim i bliskowschodnim, za pierwszy model imperium uzna\u0107 nale\u017cy cywilizacj\u0119 staro\u017cytnego Iranu, kt\u00f3ra prawdopodobnie zaczerpn\u0119\u0142a ide\u0119 monarchii uniwersalnej ze \u015bwiata staro\u017cytnych Babilonii i Asyrii. Podczas gdy w Persji idea imperialna oparta jest na dogmacie o wszechmocy Ahura Mazdy \u2013 boga, kt\u00f3ry stworzy\u0142 niebo i ziemi\u0119 i da\u0142 \u201ekr\u00f3lowi kr\u00f3l\u00f3w\u201d w\u0142adztwo nad r\u00f3\u017cnymi ludami, w Babilonii i w Egipcie w\u0142adcy achemenidzcy odwo\u0142ywali si\u0119 do miejscowych form religijnych i \u201eprzybierali posta\u0107 narodowych kr\u00f3l\u00f3w r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w ka\u017cdym z nich staj\u0105c si\u0119 tradycyjnymi boskimi monarchami\u201d(11).<\/p>\n

Idea ponadnarodowej monarchii, dla kt\u00f3rej wzorcem by\u0142 model perski, inspiruje Aleksandra, po czym, poprzez kr\u00f3lestwa hellenistyczne, realizuje si\u0119 w Imperium Rzymskim, kt\u00f3re na wi\u0119cej ni\u017c cztery stulecia gwarantuje pok\u00f3j i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 olbrzymiej wsp\u00f3lnoty lud\u00f3w. Jego podstaw\u0105 jest wsp\u00f3lny porz\u0105dek prawny (podtrzymywany wieloma \u017ar\u00f3d\u0142ami prawa), rozprzestrzenienie si\u0119 \u0142aciny (na r\u00f3wni z grek\u0105 i innymi lokalnymi j\u0119zykami), militarne zabezpieczenie granic, instytucja kolonii kt\u00f3re sta\u0107 si\u0119 mia\u0142y centrami promieniowania wp\u0142yw\u00f3w rzymskich w prowincjach pogranicznych, wsp\u00f3lna imperialna waluta (na r\u00f3wni z lokalnymi walutami prowincjonalnymi i municypalnymi), z\u0142o\u017cony system dr\u00f3g.<\/p>\n

Po abdykacji ostatniego cesarza zachodniorzymskiego i przekazaniu insygni\u00f3w imperialnych do Konstantynopola, Imperium Rzymskie istnieje przez kolejnych 1000 lat w swojej wschodniej cz\u0119\u015bci. \u201eRzymska struktura pa\u0144stwowa, kultura grecka i religia chrze\u015bcija\u0144ska s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami rozwoju Cesarstwa Bizantyjskiego. (\u2026) Jedno\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowanego etnicznie Imperium by\u0142a podtrzymywania przez rzymsk\u0105 ide\u0119 pa\u0144stwow\u0105, za\u015b jego pozycja w \u015bwiecie okre\u015blana przez ide\u0119 rzymskiego uniwersalizmu. (\u2026) W tym kontek\u015bcie kszta\u0142tuje si\u0119 z\u0142o\u017cona struktura polityczna: na jej szczycie znajduje si\u0119 cesarz bizantyjski, cesarz rzymski i zarazem g\u0142owa ekumeny chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d(13).<\/p>\n

Ale po dwustu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu latach, gdy Justynian pr\u00f3bowa\u0142 odnowi\u0107 w\u0142adztwo \u015bwiatowe poprzez podb\u00f3j Zachodu, kr\u00f3l Frank\u00f3w otrzyma\u0142 w Rzymie koron\u0119 cesarsk\u0105. Powinowactwo zr\u00f3\u017cnicowanych cz\u0119\u015bci \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego \u2013 zamieszka\u0142ego przez ludy zazdro\u015bnie strzeg\u0105ce swej etnicznej i kulturowej to\u017csamo\u015bci \u2013 oparte jest na pokrewie\u0144stwie krwi \u0142\u0105cz\u0105cym Cesarza z podleg\u0142ymi mu panami, oraz na przysi\u0119dze wierno\u015bci kt\u00f3r\u0105 mu oni sk\u0142adaj\u0105. Cesarstwo Karola Wielkiego nie trwa jednak d\u0142u\u017cej ni\u017c 30 lat po \u015bmierci swego za\u0142o\u017cyciela, a dla jego odnowienia czeka\u0107 musimy dopiero czyn\u00f3w nowej dynastii, Otton\u00f3w, gdy stolica zostaje przeniesiona z Aachen do Rzymu.<\/p>\n

Pod panowaniem Fryderyka II Hohenstauffa, wygl\u0105da na to, \u017ce Imperium odzyskuje sw\u00f3j wymiar \u015br\u00f3dziemnomorski. Germania, b\u0119d\u0105c ojczyzn\u0105 wielu lud\u00f3w (Sas\u00f3w, Frank\u00f3w, Szwab\u00f3w etc.), jest modelem Imperium, \u015br\u00f3dziemnomorska strona Imperium Fryderyka ma jednak jeszcze wi\u0119ksze znaczenie i tendencje imperialne uwidaczniaj\u0105 si\u0119 tam jeszcze wyra\u017aniej: \u0142aci\u0144sko-arabsko-grecka tr\u00f3jj\u0119zyczno\u015b\u0107 kancelarii imperialnej reprezentuje mozaik\u0119 nale\u017c\u0105cych do r\u00f3\u017cnych religii lud\u00f3w \u0142aci\u0144skich, greckich, lombardzkich, arabskich, berberyjskich, norma\u0144skich, szwabskich i hebrajskich. Fryderyk, jak zauwa\u017ca jeden z jego biograf\u00f3w, \u201eposiada\u0142 cechy wielu r\u00f3wnocze\u015bnie ziemskich w\u0142adc\u00f3w: by\u0142 najwy\u017cszym ksi\u0119ciem Germanii, cesarzem rzymskim, kr\u00f3lem norma\u0144skim, basileusem i su\u0142tanem\u201d(14). W tym ostatnim tytule widzimy specyfik\u0119 jego imperialnej idei: aspirowanie, by odbudowa\u0107 jedno\u015b\u0107 w\u0142adzy duchowej i politycznej.<\/p>\n

Po ottoma\u0144skim podboju Konstantynopola, dziedzictwo Imperium Rzymskiego sp\u0142ywa na dwie formacje imperialne: podczas gdy \u201egreckie i chrze\u015bcija\u0144skie Imperium Rzymskie od\u017cywa w formie Imperium tureckiego i islamskiego\u201d, daj\u0105c w ten spos\u00f3b pocz\u0105tek \u201eostatniej hipostazie Rzymu\u201d(16), Moskwa staje si\u0119 \u201etrzecim Rzymem\u201d, poniewa\u017c, jak napisa\u0142 Benedykt XVI, \u201etworzy w\u0142asny patriarchat w oparciu o ide\u0119 powt\u00f3rnego translatio Imperii, i dzi\u0119ki temu mo\u017ce prezentowa\u0107 si\u0119 jako nowa metamorfoza Sacrum Imperium\u201d(17).<\/p>\n

W zachodniej i \u015brodkowej Europie \u015awi\u0119te Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego s\u0142abnie z powodu narodzin pierwszych pa\u0144stw narodowych, sytuacja wydaje si\u0119 jednak zmienia\u0107 wraz z rozpocz\u0119ciem panowania Karola V, \u201eprzedstawiciela tej starej europejskiej idei, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 tak aktualna dzisiaj\u201d(18), gdy Imperium utworzone przez Karola Wielkiego uwalnia si\u0119 od swojego w\u0105sko germa\u0144skiego aspektu jaki mia\u0142o od XIV do XV wieku, i zmierza do odzyskania swojego zasadniczo ponadnarodowego charakteru, kt\u00f3ry zachowa przez kolejne stulecia, a\u017c do upadku monarchii Habsburg\u00f3w. Przez ca\u0142y wiek XVI i znacz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wieku XVII Imperium \u201euosabia\u0142o historycznie centraln\u0105 si\u0142\u0119, kt\u00f3ra jednoczy\u0142a wszystkie zr\u00f3\u017cnicowane kr\u00f3lestwa, kt\u00f3re podzieli\u0142y \u015bwiat chrze\u015bcija\u0144ski w \u015aredniowieczu: jego jednocz\u0105ca i egzekwuj\u0105ca jego w\u0142adz\u0119 si\u0142a dawa\u0142a szans\u0119 na histori\u0119 Europy odmienn\u0105, od tej kt\u00f3ra rzeczywi\u015bcie si\u0119 wydarzy\u0142a\u201d(19).<\/p>\n

Wraz z pokojem w Preszburgu, Franciszek II zrzeka si\u0119 godno\u015bci \u015awi\u0119tego Cesarza Rzymskiego, kt\u00f3ry napoleo\u0144scy zdobywcy pozbawili odpowiadaj\u0105cej mu terytorialnej tre\u015bci; w tym samym jednak czasie, Napoleon otrzymuje t\u0119 sam\u0105 szans\u0119 podj\u0119cia dziedzictwa Karola Wielkiego w Imperium nowego typu, kontynentalnym bloku terytori\u00f3w zwi\u0105zanych francusk\u0105 w\u0142adz\u0105 wojskow\u0105 i kierowanych przez zaufanych funkcjonariuszy Cesarza Francuz\u00f3w. Nawet cz\u0142onkowie dawnej europejskiej arystokracji dostrzegali w nim \u201eCesarza Rzymskiego \u2013 francuskiego Cesarza Rzymskiego je\u015bli by tak wole\u0107, podobnie jak wcze\u015bniej Cesarz by\u0142 Niemcem, nie przestaj\u0105c jednak by\u0107 Cesarzem; papie\u017c jest jego ja\u0142mu\u017cnikiem, kr\u00f3lowie \u2013 jego wasalami, i ksi\u0105\u017c\u0119ta \u2013 wasalami wasali. Prawdziwy system feudalny, ze zwie\u0144czeniem kt\u00f3rego brakowa\u0142o w \u015aredniowieczu\u201d(20).<\/p>\n

Powt\u00f3rnie przemy\u015ble\u0107 model Imperium<\/strong><\/p>\n

Na podstawie tego ograniczonego i syntetycznego podsumowania historycznego, widzimy \u017ce Imperium to nie tylko polityczne i wojskowe mocarstwo rozci\u0105gaj\u0105ce sw\u00f3j wp\u0142yw na rozleg\u0142ym terytorium. Bardziej trafnie Imperium mo\u017cna by zdefiniowa\u0107 jako \u201erodzaj politycznej jedno\u015bci odmiennych etnos\u00f3w, lud\u00f3w i narod\u00f3w, odnoszony do zasady duchowej. Szanuj\u0105c zr\u00f3\u017cnicowane to\u017csamo\u015bci, opiera ono swe istnienie na suwerenno\u015bci ufundowanej bardziej na wierno\u015bci, ni\u017c na bezpo\u015bredniej kontroli\u201d(21). W ka\u017cdym historycznym przypadku, Imperium wznoszone by\u0142o, niezale\u017cnie od swojego wymiaru przestrzennego i zr\u00f3\u017cnicowania etnicznego, jako jednolity porz\u0105dek oparty o najwy\u017csz\u0105 zasad\u0119 porz\u0105dkuj\u0105c\u0105.<\/p>\n

Co si\u0119 tyczy Europy, Imperium zawsze by\u0142o jej idea\u0142em i politycznym sercem, jej centrum grawitacyjnym, do czasu gdy, wraz z dekadencj\u0105 i upadkiem najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci form imperialnych, Europa sta\u0142a si\u0119 Zachodem, jako dodatek do transatlantyckiego supermocarstwa i pomost dla jego inwazji na Eurazj\u0119.<\/p>\n

Jednobiegunowo\u015b\u0107 USA nie jest jednak wieczna; przej\u015bcie ku nowemu \u201enomosowi Ziemi\u201d realizuj\u0105cemu si\u0119 w pluriversum \u201ewielkich przestrzeni\u201d znajduje si\u0119 dzi\u015b w realnej perspektywie, Europa zatem musi powt\u00f3rnie przemy\u015ble\u0107 model Imperium – jedyny model ponadnarodowej jedno\u015bci kiedykolwiek wypracowany w toku jej historii.<\/p>\n

Claudio Mutti<\/strong><\/p>\n

Przypisy<\/em>:<\/p>\n

1. Vladimir I. Lenin,\u00a0Imperialism, supreme stage of Capitalism, Milan 2002, s. 33.
\n2. Vladimir I. Lenin,\u00a0Imperialism, supreme stage of Capitalism, quote, s. 140.
\n3. Paul M. Sweezy,\u00a0The Theory of Capitalist Development, New York 1968, s. 307.
\n4. Emmanuel Malynski,\u00a0Les El\u00e9ments de l\u2019Histoire Contemporaine, cap. V, Paris 1928; przek\u0142. w\u0142. \u00a0Fedelt\u00e0 feudale e dignit\u00e0 umana, Padova 1976, s. 85. Tego samego autora:\u00a0L\u2019Erreur du Pr\u00e9destin\u00e9, 2 vol., Paris 1925;\u00a0Le R\u00e9veil du Maudit, 2 voll., Paris 1926;\u00a0Le Triomphe du R\u00e9prouv\u00e9, 2 vol., Paris 1926;\u00a0L\u2019Empreinte d\u2019Isra\u00ebl, Paris 1926;\u00a0La Grande Conspiration Mondiale, Paris 1928;\u00a0John Bull et l\u2019Oncle Sam, Paris 1928;\u00a0Le Colosse aux Pieds d\u2019Argile, Paris 1928.\u00a0La Guerre Occulte,
\n5. Emmanuel Malynski,\u00a0Fedelt\u00e0 feudale e dignit\u00e0 umana, cyt.,\u00a0ibidem.
\n6. Julius Evola,\u00a0L\u2019Inghilterra e la degradazione dell\u2019idea di Impero, \u201cLo Stato\u201d, a. IX, 7 lipca 1940.
\n7. Julius Evola,\u00a0Universalit\u00e0 imperiale e particolarismo nazionalistico, \u201cLa Vita italiana\u201d, a. XIX, no 217, kwiecie\u0144 1931.
\n8. Enrico Squarcina,\u00a0Glossario di geografia politica e geopolitica, Milan 1997, s. 81-82.
\n9. Enrico Squarcina,\u00a0Glossario di geografia politica e geopolitica, cit., s. 82.
\n10. Paul M. Sweezy,\u00a0The Theory of Capitalist Development, New York 1968, s. 307.
\n11. Pietro de Francisci,\u00a0Arcana imperii, vol. I, Rome 1970, s. 168.
\n12. Maurice Sartre,\u00a0L\u2019empire romain comme mod\u00e8le, \u201cCommentaire\u201d, 1992, s. 29.
\n13. Georg Ostrogorsky,\u00a0Geschichte des byzantinischen Staates, M\u00fcnchen 1993, s. 25-26.
\n14. Giulio Cattaneo,\u00a0Lo specchio del mondo, Milan 1974, s. 137.
\n15. Arnold Toynbee,\u00a0A Study of History, vol. XII, 2a ed., London \u2013 New York \u2013 Toronto 1948, s. 158.
\n16. Nicolae Iorga,\u00a0The Background of Romanian History, cit. in: Ioan Buga,\u00a0Calea Regelui, Bucarest 1998, s. 138. C. Mutti,\u00a0Roma ottomana, \u201cEurasia. Rivista di studi geopolitici\u201d, a. I, n. 1, ott.-dic. 2004, s. 95-108.
\n17. Josef Ratzinger,\u00a0Europa. I suoi fondamenti oggi e domani, Milano 2004, s. 15.
\n18. D. B. Wyndham Lewis,\u00a0Carlo Quinto, Milano 1964, s. 18.
\n19. Franco Cardini \u2013 Sergio Valzania,\u00a0Le radici perdute dell\u2019Europa. Da Carlo V ai conflitti mondiali, Milano 2006, s. 16.
\n20. Emmanuel Malynski,\u00a0La guerra occulta, Padova 1989, s. 48.
\n21. Louis Sorel,\u00a0Ordine o disordine mondiale?, in L. Sorel \u2013 R. Steuckers \u2013 G. Maschke,\u00a0Idee per una geopolitica europea, Milano 1998, s. 39.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o<\/strong>: http:\/\/katehon.com\/article\/imperialism-and-empire (01.08.2018).<\/em>
\nPrzek\u0142ad z j\u0119zyka angielskiego<\/strong>: Ronald Lasecki<\/em><\/p>\n

\nO Autorze<\/strong>: Claudio Mutti (ur. 1946) \u2013 eseista, wydawca, my\u015bliciel zwi\u0105zany z nurtem tradycjonalizmu integralnego, profesor W\u0142oskiego Instytutu Kultury w Bukareszcie (1979, usuni\u0119ty po oskar\u017ceniach o zwi\u0105zki ze skrajnie prawicowym terroryzmem), nast\u0119pnie nauczyciel w jednym z w\u0142oskich lice\u00f3w, znawca i mi\u0142o\u015bnik kultury i folkloru w\u0119gierskiego i rumu\u0144skiego, utrzymuje kontakty z w\u0142adzami Iranu, w przesz\u0142o\u015bci r\u00f3wnie\u017c kaddafistowskiej Libii. Jest redaktorem naczelnym po\u015bwi\u0119conego geopolityce magazynu \u201eEurazja\u201d. Jego zainteresowania obejmuj\u0105 m.in. my\u015bl islamsk\u0105, ezoteryk\u0119, symbolizm, religioznawstwo, histori\u0119 \u015bredniowieczn\u0105 i najnowsz\u0105. Przyznaje si\u0119 do inspiracji my\u015bl\u0105 m.in. Juliusa Evoli, Corneliu Codreanu, Wernera Sombarta. Wyznawca sunnickiej wersji islamu. (opr. R.L.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Imperializm, \u201enajwy\u017csze stadium kapitalizmu\u201d Termin \u201eimperializm\u201d, oznaczaj\u0105cy tendencj\u0119 pa\u0144stwa do ekspansji w rozleg\u0142ej przestrzeni geograficznej i narzucania swojej politycznej, militarnej i ekonomicznej dominacji, jest relatywnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":38412,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[24],"tags":[1100,378,379,2820,524,2450,944],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/artworks-000108293741-c2olwo-t500x500.jpg?fit=500%2C500&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-9Zx","jetpack-related-posts":[{"id":23565,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=23565","url_meta":{"origin":38411,"position":0},"title":"Ukraina: Winimy Rosj\u0119 za ataki w Pary\u017cu","date":"16 listopada 2015","format":false,"excerpt":"Z Ukrainy p\u0142yn\u0105 g\u0142osy przypisuj\u0105ce Rosji win\u0119 za niedawne ataki w Pary\u017cu. Premier Ukrainy Arsenij Jaceniuk nazwa\u0142 je wojn\u0105 przeciwko wolno\u015bci cz\u0142owieka i stwierdzi\u0142 - \"Jest ona na r\u0119k\u0119 tym, kt\u00f3rzy chc\u0105, by ludzko\u015bci\u0105 kierowa\u0142 strach. Jej g\u0142\u00f3wnym winowajc\u0105 jest ten, kt\u00f3ry zniewa\u017ca ludzkie \u017cycie. Ten, kt\u00f3ry \u0142amie prawa cz\u0142owiek.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Putin-Bad_Obama-Good2.jpg?fit=720%2C436&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":38660,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38660","url_meta":{"origin":38411,"position":1},"title":"Israel Lira: Imperialno\u015b\u0107 kontra imperializm","date":"12 stycznia 2021","format":false,"excerpt":"Zgodnie z tez\u0105 Fernando Altruvego, wy\u0142o\u017con\u0105 w jego pracy \u201eKr\u00f3lestwa Peru\u201d, nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \u201epa\u0144stwie\u201d w odniesieniu do okres\u00f3w poprzedzaj\u0105cych nadej\u015bcie Renesansu, za\u015b w takim sensie w jakim pojmujemy je obecnie \u2013 przed zawarciem pokoju westfalskiego (1648), gdy po\u0142o\u017cone zosta\u0142y podstawy pod koncepcj\u0119 suwerenno\u015bci, kt\u00f3ra nast\u0119pnie u\u017cyta zostanie by\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Wolfgang-iz-ciklusa-portreti-evropskih-nacija-1993.jpg?fit=577%2C550&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8011,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=8011","url_meta":{"origin":38411,"position":2},"title":"Hugo Chavez: "Tworzy si\u0119 nowy \u0142ad"","date":"8 marca 2013","format":false,"excerpt":"Amir Mahdi Kazemi (Press TV): W komentarzu opublikowanym na portalu Globovison by\u0142y ambasador Wenezueli w Korei Po\u0142udniowej Julio Cesar Pineda skrytykowa\u0142 pana za pog\u0142\u0119bianie relacji z Rosj\u0105, Bia\u0142orusi\u0105 i Iranem. Uwa\u017ca, \u017ce nale\u017ca\u0142oby rozwija\u0107 kontakty z USA i Uni\u0105 Europejsk\u0105. Co pan o tym s\u0105dzi? Hugo Chavez: To o czym\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":6956,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6956","url_meta":{"origin":38411,"position":3},"title":"Iran: Zacie\u015bnienie relacji z Kub\u0105","date":"9 listopada 2012","format":false,"excerpt":"Podczas zorganizowanego w ostatnich dniach spotkania ira\u0144skiego ambasadora w Syrii, Mahometa Rezy Raufa Szeibani z kuba\u0144skim ambasadorem w Teheranie, Fernando Barmas\u0105 obydwaj dyplomaci podkre\u015blili potrzeb\u0119 zacie\u015bnienia dwustronnych stosunk\u00f3w dyplomatycznych. Wed\u0142ug Szeibaniego b\u0119dzie to krokiem w kierunku rozwi\u0105zania regionalnych kryzys\u00f3w, za\u015b zdaniem dyplomaty kuba\u0144skiego obydwa pa\u0144stwa powinny po\u0142\u0105czy\u0107 wysi\u0142ki przede wszystkim\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":12139,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12139","url_meta":{"origin":38411,"position":4},"title":"W\u0142ochy: Lewacy przeciwko eurazjatom","date":"17 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"W Mediolanie dosz\u0142o do rozruch\u00f3w w zwi\u0105zku z konferencj\u0105 \"W kierunku przysz\u0142ego \u015bwiata wielobiegunowego\" zorganizowan\u0105 przez think-tank Millennium. Oko\u0142o stu dzia\u0142aczy lewackich i anarchistycznych pr\u00f3bowa\u0142o wedrze\u0107 si\u0119 na teren miejscowej politechniki gdzie odbywa\u0142 si\u0119 obrady. Powodem ich sprzeciwu by\u0142 dob\u00f3r go\u015bci w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znale\u017ali si\u0119 profesorowie Aleksandr Dugin i Claudio\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/1183921048.jpg?fit=638%2C390&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":36631,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=36631","url_meta":{"origin":38411,"position":5},"title":"Iran: Jankeski imperializm wi\u0119kszym zagro\u017ceniem ni\u017c koronawirus","date":"15 kwietnia 2020","format":false,"excerpt":"W rozmowie telefonicznej z prezydentem Wenezueli Nicolasem Maduro prezydent Iranu Hasan Rouhani powiedzia\u0142, \u017ce arogancja i drwiny ameryka\u0144skich polityk\u00f3w s\u0105 skierowane przeciwko niezale\u017cnym krajom, takim jak Iran czy Wenezuela. Rouhani powiedzia\u0142, \u017ce ameryka\u0144skie sankcje s\u0105 wprowadzane wbrew prawu mi\u0119dzynarodowemu i s\u0105 nie do pogodzenia z zasadami ludzkiego post\u0119powania. Ira\u0144ski prezydent\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/115503.jpg?fit=800%2C557&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38411"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38413,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38411\/revisions\/38413"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}