{"id":38649,"date":"2021-01-10T12:16:02","date_gmt":"2021-01-10T11:16:02","guid":{"rendered":"https:\/\/xportal.pl\/?p=38649"},"modified":"2021-01-10T12:16:28","modified_gmt":"2021-01-10T11:16:28","slug":"wybory-w-kazachstanie-mozliwy-scenariusz-kirgiski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=38649","title":{"rendered":"Wybory w Kazachstanie: mo\u017cliwy scenariusz kirgiski?"},"content":{"rendered":"

Rok 2021 b\u0119dzie prze\u0142omowym dla \u015bwiata postsowieckiego pod wzgl\u0119dem dokonania si\u0119 woli narodu. W\u0142a\u015bnie w tym roku w czterech pa\u0144stwach \u2013 Rosji, Kazachstanie, Kirgistanie i Uzbekistanie przeprowadzone zostan\u0105 wybory parlamentarne i prezydenckie.<\/span><\/p>\n

Ju\u017c 10 stycznia w Kazachstanie odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory do Ma\u017cylisu \u2013 ni\u017cszej izby parlamentu republiki. Wybory te, szczeg\u00f3lnie przyci\u0105gaj\u0105 uwag\u0119 zagranicznych obserwator\u00f3w. Bez wzgl\u0119du na ograniczenia, zwi\u0105zane z pandemi\u0105 Koronawirusa, do \u015brodkowoazjatyckiej republiki przyby\u0142o ponad 300 obserwator\u00f3w misji mi\u0119dzynarodowych: Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Cz\u0142owieka \/ OSCE, <\/span>Szanghajska Organizacja Wsp\u00f3\u0142pracy<\/span>, <\/span>Rada Wsp\u00f3\u0142pracy Pa\u0144stw J\u0119zyk\u00f3w Tureckich<\/span>, <\/span>Delegacja<\/span>\u00a0do Komisji Wsp\u00f3\u0142pracy Parlamentarnej UE\u2013<\/span>Kazachstan<\/span>, <\/span>Zgromadzenie Mi\u0119dzyparlamentarne Wsp\u00f3lnoty Niepodleg\u0142ych Pa\u0144stw <\/span>i przedstawiciele innych organizacji.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kluczowym pozostaje pytanie o to, czy w Kazachstanie mo\u017ce spe\u0142ni\u0107 si\u0119 destrukcyjny, kirgiski scenariusz. Warto przypomnie\u0107, \u017ce w pa\u017adzierniku 2020 roku w Kirgistanie przeprowadzone zosta\u0142y wybory do parlamentu. Wed\u0142ug wst\u0119pnych danych, z 16 partii do Rady Najwy\u017cszej wesz\u0142y jedynie 4, wskutek czego przegrane partie (nale\u017c\u0105ce w wi\u0119kszo\u015bci do opozycji) nie uzna\u0142y wyniku wybor\u00f3w i zapowiedzia\u0142y wsp\u00f3lny protest. W ci\u0105gu kolejnej doby wyniki wybor\u00f3w niejednokrotnie zmieniano, co jedynie zaostrzy\u0142o konflikt i przynios\u0142o przykre nast\u0119pstwa: przej\u0119cie Bia\u0142ego domu, dymisj\u0119 prezydenta kraju \u2013 Sooronbaja D\u017ceenbekowa, a tak\u017ce masowe protesty, zbrojne starcia, dziesi\u0105tki rannych i nagminne szabrownictwo.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Nie jest chyba kwesti\u0105 przypadku, \u017ce po wydarzeniach w Kirgistanie, prezydent Kazachstanu, Kasym-\u017bomart Tokajew og\u0142osi\u0142 rozszerzenie praw opozycji w nowym parlamencie. Po pierwsze, w nowo zwo\u0142anym Ma\u017cylisie jednego przewodnicz\u0105cego i dw\u00f3ch sekretarzy komitet\u00f3w b\u0119d\u0105 obowi\u0105zkowo reprezentowa\u0107 pos\u0142owie opozycji. Opozycja uzyskuje tak\u017ce prawo do inicjowania przes\u0142ucha\u0144 parlamentarnych co najmniej raz podczas sesji oraz prawo do ustalenia porz\u0105dku obrad parlamentarnej godziny pyta\u0144 co najmniej dwa razy w ci\u0105gu jednej sesji. Ponadto, po raz pierwszy w praktyce parlamentarnej Kazachstanu na listach partyjnych wprowadzono 30-procentow\u0105 kwot\u0119 dla m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra we wszystkich „pomara\u0144czowych rewolucjach” stanowi si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 zamieszek.<\/span><\/p>\n

W kampanii wyborczej Kazachstanu bierze udzia\u0142 w sumie pi\u0119\u0107 partii. Opr\u00f3cz rz\u0105dz\u0105cej partii Nur Otan (\u015awiat\u0142o ojczyzny), pozosta\u0142e ruchy polityczne zaliczaj\u0105 si\u0119 do umiarkowanie opozycyjnych. Przede wszystkim jest to Ludowa Partia Kazachstanu (nie tak dawno temu jej przyw\u00f3dcy zrezygnowali z przymiotnika „komunistyczna”), prawicowa partia AK Zhol (Jasna \u015bcie\u017cka), pozycjonuj\u0105ca si\u0119 jako \u201ekonstruktywna opozycja\u201d, a tak\u017ce partia rolnik\u00f3w Auyl (Wioska) i proekologiczna partia Adal (Kompetencja).<\/span><\/p>\n

Realna opozycja, reprezentowana przez Og\u00f3lnokrajow\u0105 Parti\u0119 Socjaldemokratyczn\u0105 zosta\u0142a wyeliminowana w wy\u015bcigu przedwyborczym. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce do g\u0142osowania na ni\u0105 zach\u0119ca\u0142 by\u0142y minister energetyki i handlu Kazachstanu Muchtar Abliazow, kt\u00f3ry wyemigrowa\u0142 do Francji, aby unikn\u0105\u0107 kary za ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwo (w 2018 roku Abliazow zosta\u0142 skazany zaocznie na do\u017cywocie za zorganizowanie morderstwa). Kongres wyborczy OSDP sam zapowiedzia\u0142 bojkot wybor\u00f3w, wyja\u015bniaj\u0105c, \u017ce partia „nie powinna sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem w r\u0119kach w\u0142adzy”.<\/span><\/p>\n

W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, wzgl\u0119dem g\u0142\u00f3wnego wydarzenia politycznego w Kazachstanie w 2021 roku mo\u017cna zachowa\u0107 umiarkowany optymizm, \u017ce wyniki wybor\u00f3w nie zostan\u0105 radykalnie zakwestionowane przez opozycj\u0119 przy wsparciu ulicy. W\u0142adze Kazachstanu wzi\u0119\u0142y pod uwag\u0119 b\u0142\u0119dy w Kirgistanie i na Bia\u0142orusi, daj\u0105c uj\u015b\u0107 parze z opozycyjnego czajnika. Bowiem, eskalacja napi\u0119\u0107 politycznych w najwi\u0119kszym pa\u0144stwie \u015arodkowej Azji jest obarczona nieodwracalnymi konsekwencjami dla ca\u0142ego subregionu.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rok 2021 b\u0119dzie prze\u0142omowym dla \u015bwiata postsowieckiego pod wzgl\u0119dem dokonania si\u0119 woli narodu. W\u0142a\u015bnie w tym roku w czterech pa\u0144stwach \u2013 Rosji, Kazachstanie, Kirgistanie i […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":38650,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Wybory w Kazachstanie: mo\u017cliwy scenariusz kirgiski?\r\nRok 2021 b\u0119dzie prze\u0142omowym dla \u015bwiata postsowieckiego","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[11],"tags":[440,6377,1027],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/flag-of-kazakhstan.jpg?fit=1000%2C616&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-a3n","jetpack-related-posts":[{"id":16667,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16667","url_meta":{"origin":38649,"position":0},"title":"Noworosja: Wybory 2 listopada","date":"23 wrze\u015bnia 2014","format":false,"excerpt":"W Donieckiej Republice Ludowej (DRL) na wschodzie Ukrainy wybory do lokalnego parlamentu i wyb\u00f3r szefa w\u0142adz maj\u0105 si\u0119 odby\u0107 2 listopada. Tak samo ma by\u0107 w \u0141uga\u0144skiej Republice Ludowej (\u0141RL). Wybor\u00f3w do Rady Najwy\u017cszej Ukrainy u nas nie b\u0119dzie - powiadomi\u0142 cytowany we wtorek przez rosyjsk\u0105 agencj\u0119 Interfax premier Republiki\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/0003G6IWVFJGO27V-C102.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11083,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11083","url_meta":{"origin":38649,"position":1},"title":"Tad\u017cykistan: zwyci\u0119stwo Emomali Rachmona","date":"8 listopada 2013","format":false,"excerpt":"6 listopada wybory prezydenckie w Tad\u017cykistanie wygra\u0142, zdobywaj\u0105c 83,6% g\u0142os\u00f3w, dotychczas sprawuj\u0105cy ten urz\u0105d Emomali Rachmon. Sprawuje on urz\u0105d g\u0142owy pa\u0144stwa od 1992 roku, a obecne zwyci\u0119stwo wyborcze umo\u017cliwia mu pozostanie na tym stanowisku do 2020 r. Pozostali kandydaci nie zg\u0142aszali zastrze\u017ce\u0144 do procesu wyborczego, kt\u00f3ry zosta\u0142 oceniony pozytywnie r\u00f3wnie\u017c\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/Emomali-Rachmon.jpg?fit=620%2C413&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":37343,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=37343","url_meta":{"origin":38649,"position":2},"title":"W\u0142adimir Putin: Rosja uznaje wybory prezydenckie na Bia\u0142orusi za prawomocne","date":"29 sierpnia 2020","format":false,"excerpt":"Rosja uznaje prawomocno\u015b\u0107 wybor\u00f3w prezydenckich na Bia\u0142orusi, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 9 sierpnia - powiedzia\u0142 prezydent W\u0142adimir Putin. Rosyjski prezydent powiedzia\u0142, \u017ce istnia\u0142o zawczasu przygotowane stanowisko w sprawie wybor\u00f3w ze strony obserwator\u00f3w zachodnich. \"W\u0142adze Bia\u0142orusi zaprosi\u0142y Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Cz\u0142owieka OBWE do udzia\u0142u w kontrolowaniu wybor\u00f3w\" - powiedzia\u0142 Putin\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Lukashenko_Host-crop-c0-5__0-5-400x225-70.jpg?fit=400%2C225&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8048,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=8048","url_meta":{"origin":38649,"position":3},"title":"Wenezuela: Wybory 14 kwietnia","date":"10 marca 2013","format":false,"excerpt":"Og\u0142oszono dat\u0119 wybor\u00f3w prezydenckich w Wenezueli. Odb\u0119d\u0105 si\u0119 one 14 kwietnia. Koalicja ugrupowa\u0144 opozycyjnych og\u0142osi\u0142a jednog\u0142o\u015bne poparcie dla Henrique Caprilesa Radonskiego, kt\u00f3ry w poprzednich wyborach przegra\u0142 ze zmar\u0142ym Hugo Chavezem. Capriles zmierzy si\u0119 w wyborach z Nicolasem Maduro, kt\u00f3rego Chavez wyznaczy\u0142 na swojego nast\u0119pc\u0119. W pi\u0105tek Maduro zosta\u0142 zaprzysi\u0119\u017cony na\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":38128,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38128","url_meta":{"origin":38649,"position":4},"title":"USA: Trump uwa\u017ca, \u017ce demokraci fa\u0142szuj\u0105 wybory","date":"6 listopada 2020","format":false,"excerpt":"\u201eJe\u015bli policzy\u0107 legalne g\u0142osy, wygrywam z \u0142atwo\u015bci\u0105. Je\u015bli policzy\u0107 nielegalne, mog\u0105 nam ukra\u015b\u0107 wybory \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 Donald Trump. Prezydent USA wymieni\u0142 takie praktyki, jak niedopuszczanie obserwator\u00f3w do procedury liczenia g\u0142os\u00f3w czy pojawianie si\u0119 g\u0142os\u00f3w rzekomo korespondencyjnych bez jakichkolwiek oznacze\u0144, nawet bez stempli pocztowych \u2013 \u201eW cudowny spos\u00f3b prawie wszystkie by\u0142y\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/f_mo_la_trump_remarks_200903.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":38509,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38509","url_meta":{"origin":38649,"position":5},"title":"Wenezuela: Partia Maduro wygra\u0142a wybory parlamentarne","date":"8 grudnia 2020","format":false,"excerpt":"Zjednoczona Socjalistyczna Partia Wenezueli (PSUV) prezydenta Nicolasa Maduro zosta\u0142a og\u0142oszona zwyci\u0119zc\u0105 niedzielnych wybor\u00f3w parlamentarnych. Bojkot wybor\u00f3w przez jankeskie pacynki spowodowa\u0142, \u017ce zwolennicy prezydenta Wenezueli odzyskali wi\u0119kszo\u015b\u0107 w parlamencie. Jak poda\u0142a szefowa wenezuelskiej pa\u0144stwowej komisji wyborczej Indira Alfonzo, kandydaci partii Maduro otrzymali 67,7 proc. z 5,2 mln oddanych g\u0142os\u00f3w, za\u015b frekwencja\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/hiszpania-media-przestrzegaja-przed-radykalnymi-zmianami-w-wenezueli-wenezuela-moze-stac-sie-nowa-kuba.jpg?fit=925%2C592&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38649"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38649"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38651,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38649\/revisions\/38651"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}