Zgodnie z tez\u0105 Fernando Altruvego, wy\u0142o\u017con\u0105 w jego pracy \u201eKr\u00f3lestwa Peru\u201d, nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \u201epa\u0144stwie\u201d w odniesieniu do okres\u00f3w poprzedzaj\u0105cych nadej\u015bcie Renesansu, za\u015b w takim sensie w jakim pojmujemy je obecnie \u2013 przed zawarciem pokoju westfalskiego (1648), gdy po\u0142o\u017cone zosta\u0142y podstawy pod koncepcj\u0119 suwerenno\u015bci, kt\u00f3ra nast\u0119pnie u\u017cyta zostanie by nada\u0107 si\u0142\u0119 innej koncepcji, mianowicie koncepcji narodu, \u015bci\u015ble po\u0142\u0105czonej z koncepcj\u0105 pa\u0144stwa, gdy\u017c to ostatnie oznacza\u0107 b\u0119dzie zorganizowan\u0105 politycznie spo\u0142eczno\u015b\u0107 terytorialn\u0105. Z drugiej strony, suwerenno\u015b\u0107 ewoluowa\u0107 b\u0119dzie od bycia skoncentrowan\u0105 w r\u0119kach monarchy, ku takiej, kt\u00f3rej sensem jest odzwierciedlanie woli ludu. Stwierdziwszy powy\u017csze, nie chc\u0105c popada\u0107 w anachronizm dotycz\u0105cy kategorii politycznych, nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \u201epa\u0144stwie\u201d w odniesieniu do okres\u00f3w poprzedzaj\u0105cych wymienione wydarzenia, organizacje przedpa\u0144stwowe kwalifikowa\u0107 mo\u017cemy zatem jedynie jako \u201ejednostki polityczne\u201d.<\/p>\n
W \u015bwietle tego co powiedzieli\u015bmy sobie wy\u017cej, skoro w\u015br\u00f3d jednostek politycznych poprzedzaj\u0105cych pa\u0144stwo (na kt\u00f3rymkolwiek z trzech dobrze znanych stadi\u00f3w jego ewolucji historycznej by nie by\u0142o: pa\u0144stwa absolutystycznego \u2013 1648, pa\u0144stwa federalnego \u2013 1776, pa\u0144stwa narodowego 1789) istnia\u0142y te\u017c Imperia<\/b>, zada\u0107 sobie nale\u017cy pytanie, czy Imperium i idea Imperium s\u0105 tym samym co imperializm<\/b>? Czy mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o imperializmie w odniesieniu do czas\u00f3w staro\u017cytnych? Id\u0105c \u015bladem tezy Altruvego, uwa\u017camy \u017ce takie stanowisko by\u0142oby nieprecyzyjne i anachroniczne, za\u015b to z czym mamy do czynienia w czasach staro\u017cytnych, nazywa\u0107 b\u0119dziemy przywo\u0142anym ju\u017c przez nas wy\u017cej i okre\u015blonym co do zakresu znaczeniowego neologizmem \u201eimperialno\u015bci<\/b>\u201d (hiszp. Imperialidades<\/i>) wyra\u017caj\u0105cym ide\u0119 Imperium, imperializm uznawa\u0107 za\u015b b\u0119dziemy za zjawisko narastaj\u0105ce wobec rozk\u0142adu tej idei w obliczu krystalizacji idei pa\u0144stwa, tak wi\u0119c za fenomen nowoczesny. Zgodnie z tym \u201eUtrata Calais w 1554 r. sprawi\u0142a \u017ce Anglicy zwr\u00f3cili si\u0119 ku morzu, za\u015b postawieni wobec zglobalizowanej przestrzeni \u015bwiatowej, poczuli si\u0119 oni zobowi\u0105zani do podboju morza, czego podj\u0119li si\u0119, stawszy si\u0119 piratami (\u2026) Wraz z podbojem morza, z poszukiwaniem rynk\u00f3w do zagarni\u0119cia, jako czym\u015b przeciwstawnym poszukiwaniu l\u0105d\u00f3w do zagarni\u0119cia, co z kolei charakteryzuje kontynentalne o\u015brodki si\u0142y (\u2026)\u00a0 narodzi\u0142 si\u0119 uniwersalny porz\u0105dek polityczny talassokracji sakso\u0144skich (Febres-Lores, 1996: 71-72).<\/p>\n
Talassokracji z ich wizj\u0105 Mare Liberum<\/i>, przeciwstawnej hiszpa\u0144skiej wizji terytorialnego Mare Clausum<\/i>, inspirowanej wzorcem antycznego Rzymu, pluralizmu lud\u00f3w i zr\u00f3\u017cnicowanych terytori\u00f3w, tworz\u0105cych mozaik\u0119 uporz\u0105dkowan\u0105 przez cywilizuj\u0105cy wp\u0142yw miasta (Febres-Lores, 1996). Wizja, kt\u00f3r\u0105 za s\u0142upami Heraklesa i jeszcze przed podbojem, dzieli\u0142y ludy przedhiszpa\u0144skie, Majowie, Aztekowie, Inkowie. By poda\u0107 prosty przyk\u0142ad \u2013 keczua, czy te\u017c keczua simi, czy te\u017c runa simi, t\u0142umaczy si\u0119 jako \u201ej\u0119zyk ludzi\u201di spe\u0142nia\u0142 on cywilizuj\u0105c\u0105 rol\u0119 w stosunku do innych lud\u00f3w andyjskich w rezultacie ekspansji Tahuantinsuyu. Inaczej rzecz ujmuj\u0105c, rdzeniem idei Imperium, w uj\u0119ciu og\u00f3lnym i jako kategorii historycznej wsp\u00f3lnej dla rozmaitych lud\u00f3w, by\u0142o rozszerzanie kultury i cywilizacji, podczas gdy aspekt handlowy by\u0142 jedynie poboczny wobec tego najwa\u017cniejszego idea\u0142u.<\/p>\n
W rezultacie, podstawowa r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy imperializmem a Imperium jest r\u00f3\u017cnic\u0105 teleologiczn\u0105. Podczas gdy imperializm jest manifestacj\u0105 talassokracji i morskich o\u015brodk\u00f3w si\u0142y kt\u00f3rych jedynym celem jest otwarcie sobie szlak\u00f3w handlowych, idea Imperium, czy te\u017c imperialno\u015b\u0107, nap\u0119dzana jest przede wszystkim przez mit uniwersalistyczny. <\/b>Na tej samej zasadzie, podczas gdy imperializm jest kategori\u0105 nowoczesn\u0105, oznaczaj\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119 graj\u0105c\u0105 na dzieleniu i konfliktowaniu ze sob\u0105 nawzajem podporz\u0105dkowanych jej kraj\u00f3w w imi\u0119 czerpania z nich ekonomicznego zysku, imperialno\u015b\u0107 jest kategori\u0105 staro\u017cytn\u0105, oznaczaj\u0105c\u0105 panowanie integruj\u0105ce kulturowo. Dla naszych przodk\u00f3w ta cywilizacyjna wizja by\u0142a oczywista, a kategoria imperialno\u015bci nie by\u0142a im obca.\u00a0<\/b><\/p>\n
Israel Lira<\/em><\/strong><\/p>\n Wskaz\u00f3wki bibliograficzne:<\/b><\/p>\n FEBRES-LORES, Fernan. (1996). \u00abLos Reinos del Per\u00fa: apuntes sobre la monarqu\u00eda peruana\u00bb. Dupla Editores.<\/p>\n Bibliografia:<\/b><\/p>\n OSZLAK, Oscar. (1982).\u00abReflexiones sobre la formaci\u00f3n del Estado y la construcci\u00f3n de la Sociedad Argentina\u00bb. En: Desarrollo Econ\u00f3mico, Revista de Ciencias Sociales, Vol.XXI, Enero-Marzo: Buenos Aires.<\/p>\n BANDIERI, Luis Mar\u00eda. (2007). \u00abPatria, naci\u00f3n, estado \u00abet de quibusdam aliis\u00bb, En: Revista Facultad de Derecho y Ciencias Pol\u00edticas Vol. 37 No. 106, Medell\u00edn \u2013 Colombia, Enero-Junio.<\/p>\n MORTON H. Fried. (1967). \u00abThe evolution of political society an essay in political anthropology\u00bb. Random House studies in anthropology, AS 7. New York: Random House.<\/p>\n SERVICE R. Elman. (1984). \u00abLos or\u00edgenes del Estado y de la civilizaci\u00f3n. El proceso de evoluci\u00f3n cultural\u00bb. Madrid: Alianza Editorial.<\/p>\n \n \u0179r\u00f3d\u0142o:<\/b> \n
\n<\/b>
\n<\/b>https:\/\/www.facebook.com\/notes\/israel-lira\/imperialismo-vs-imperialidad\/569341740156082\/<\/b><\/a><\/p>\n