Z\u0142o\u017cenie przez Zbigniewa Ziobr\u0119 wniosku do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego o delegalizacj\u0119 \u201eKomunistycznej Partii Polski\u201d da\u0142o mi\u0119dzy innymi ten efekt, \u017ce zwr\u00f3ci\u0142o uwag\u0119 opinii publicznej na t\u0119 zupe\u0142nie marginaln\u0105 i pozbawion\u0105 jakiegokolwiek znaczenia oraz perspektyw politycznych grupk\u0119. Inicjatyw\u0119 ministra sprawiedliwo\u015bci nale\u017cy wobec tego interpretowa\u0107 przede wszystkim jako przedstawienie polityczne, kt\u00f3rego pozosta\u0142ymi elementami by\u0142y teatralny sprzeciw wobec mechanizmu wi\u0105zania rozdzia\u0142u \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych z UE z \u201epraworz\u0105dno\u015bci\u0105\u201d, oraz gro\u017aba wyj\u015bcia Solidarnej Polski z koalicji Zjednoczonej Prawicy. Odegranie przez Ziobr\u0119 tego przedstawienia mia\u0142o zaszachowa\u0107 PiS i wzmocni\u0107 w ten spos\u00f3b pozycj\u0119 wicepremiera i prokuratora generalnego w stosunku do szefa rz\u0105du, z kt\u00f3rym od miesi\u0119cy pozostaje on w ostrym konflikcie.<\/p>\n
\n
Afery z wnioskiem o delegalizacj\u0119 \u201eKPP\u201d nie warto zatem by by\u0142o traktowa\u0107 powa\u017cnie, gdyby poprzez ni\u0105, zwalczaj\u0105cy Mateusza Morawieckiego przyw\u00f3dca Solidarnej Polski nie uderzy\u0142 w \u015brodowisko, kt\u00f3rego doktryna polityczna zawiera, interesuj\u0105ce z naszego punktu widzenia w\u0105tki antyimperialistyczne jak wyst\u0105pienie z NATO i UE, sprzeciw wobec Ustawy 447, poprawa stosunk\u00f3w z Rosj\u0105 i wielowektorowa polityka zagraniczna, ukr\u00f3cenie dyktatu zachodnich korporacji, nacjonalizacja strategicznych ga\u0142\u0119zi gospodarki etc.<\/p>\n
\n
Nie powinny oczywi\u015bcie wp\u0142ywa\u0107 one na negatywn\u0105 ocen\u0119 w naszym \u015brodowisku samego komunizmu, za spraw\u0105 kt\u00f3rego represjonowanych mog\u0142o by\u0107 nawet 1,8 mln. obywateli polskich, pa\u0144stwo polskie straci\u0142o ponad po\u0142ow\u0119 swojego terytorium i oko\u0142o miliona obywateli, a ok. 150 tys. Polak\u00f3w zosta\u0142o zamordowanych. Nie bez znaczenia jest te\u017c sama tre\u015b\u0107 ideologii komunistycznej, postuluj\u0105cej doprowadzenie do zaniku religii, pa\u0144stwa, narodu, rodziny i innych rdzeniowych dla naszej wsp\u00f3lnoty politycznej instytucji cywilizacyjnych.<\/p>\n
\n
W punkcie zetkni\u0119cia si\u0119 nihilistycznej wobec tradycyjnego porz\u0105dku spo\u0142ecznego i cywilizacji \u0142aci\u0144skiej doktryny komunizmu z konserwatywnym i patriotycznym w wielu swoich elementach sk\u0142adowych stanowiskiem dzia\u0142aj\u0105cych w Europie Wschodniej ugrupowa\u0144 kt\u00f3re pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 szyldem tej ideologii, pojawiaj\u0105 si\u0119 warte rozja\u015bnienia nieporozumienia.<\/p>\n
\n
Dla wskazania \u017ar\u00f3de\u0142 tych niejasno\u015bci, warto odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do opracowa\u0144 wiod\u0105cych na gruncie polskim znawc\u00f3w my\u015bli lewicowej i komunistycznej, kt\u00f3re te\u017c chcieliby\u015bmy poleci\u0107 w tym miejscu naszym Czytelnikom: \u201eG\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w marksizmu\u201d (1976-1978, Pary\u017c) Leszka Ko\u0142akowskiego, \u201eMarksizmu i skoku do kr\u00f3lestwa wolno\u015bci: dziej\u00f3w komunistycznej utopii\u201d (1995, Uniwersytet Stanforda) Andrzeja Walickiego oraz \u201eEtosu lewicy: Eseju o narodzinach kulturalizmu polskiego\u201d (1990, Warszawa) Andrzeja Mencwela. Wszyscy oni okre\u015blali si\u0119 mianem \u201ezachodnich marksist\u00f3w\u201d i nieprzypadkowo autorzy dw\u00f3ch pierwszych z wymienionych prac du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia zawodowego sp\u0119dzili nie w rz\u0105dzonej przez komunist\u00f3w Polsce, lecz na kapitalistycznym Zachodzie, ostatnia za\u015b praca mog\u0142a ukaza\u0107 si\u0119 drukiem dopiero po upadku realnego socjalizmu i odsuni\u0119ciu PZPR od w\u0142adzy.<\/p>\n
\n
\u201eMarksizm zachodni\u201d wymienieni autorzy przeciwstawiali \u201emarksizmowi wschodniemu\u201duto\u017csamianemu ze skupionym wok\u00f3\u0142 ZSRR blokiem pa\u0144stw socjalistycznych. Ten pierwszy cechowa\u0107 mia\u0142y antynaturalizm, historyzm, antropocentryzm, aktywizm i humanizm. Ten drugi by\u0142 przeciwie\u0144stwem pierwszego, cechuj\u0105c si\u0119 determinizmem, naturalizmem, antyhumanizmem, kolektywizmem i predylekcjami totalitarnymi. Pierwszy czerpa\u0142 z \u201em\u0142odego Marksa\u201d koncentruj\u0105cego swoj\u0105 uwag\u0119 na wolno\u015bci jednostki, drugi za\u015b z \u201edojrza\u0142ego Marksa\u201d z okresu po opublikowaniu \u201eIdeologii niemieckiej\u201d (1846), w kt\u00f3rej Marks i Engels odcinali si\u0119 od obecnych we wcze\u015bniejszych pracach Marksa inspiracji subiektywistycznym idealizmem niemieckim.<\/p>\n
\n
Znawca i zwolennik marksizmu Louis Althusser w swoich wartych uwagi rozwa\u017caniach \u201eW imi\u0119 Marksa\u201d (wyd. polskie Warszawa, 2009) nadaje opublikowaniu \u201eIdeologii niemieckiej\u201drang\u0119 punktu zwrotnego w dziejach marksizmu, okre\u015blaj\u0105c ten prze\u0142om mianem \u201eci\u0119cia epistemologicznego\u201d, gdy to oryginalna wolno\u015bciowa my\u015bl Marksa naznaczona zosta\u0142a Engelsowsk\u0105 deterministyczn\u0105 wyk\u0142adni\u0105 materializmu dziejowego, zatracaj\u0105c swoje indywidualistyczne i \u201ebur\u017cuazyjne\u201d akcenty.<\/p>\n
\n
Wspomniany Andrzej Walicki ujmuje t\u0119 dwoisto\u015b\u0107 dychotomi\u0105 \u201ekr\u00f3lestwa wolno\u015bci\u201d, maj\u0105cego si\u0119 zaczyna\u0107 poza sfer\u0105 pracy dyktowanej przez n\u0119dz\u0119 i celowo\u015b\u0107 zewn\u0119trzn\u0105, oraz \u201ekr\u00f3lestwa konieczno\u015bci przyrodniczej\u201drozszerzaj\u0105cego si\u0119 wraz z rozwojem ludzkim, mianowicie mechanizmem wzrostu wzajemnie nap\u0119dzaj\u0105cych si\u0119 potrzeb i si\u0142 wytw\u00f3rczych umo\u017cliwiaj\u0105cych ich zaspokojenie. \u201eDojrza\u0142y Marks\u201d to wyra\u017ane stwierdzenie na \u0142amach 3. tomu \u201eKapita\u0142u\u201d, \u017ce \u201eprawdziwe kr\u00f3lestwo wolno\u015bci\u201d rozkwitn\u0105\u0107 mo\u017ce \u201ejedynie na swej niezb\u0119dnej bazie, kt\u00f3r\u0105 stanowi kr\u00f3lestwo konieczno\u015bci\u201dprzyrodniczej, gdzie jedyna wolno\u015b\u0107 to racjonalna, mo\u017cliwie najbardziej godna ludzkiej natury i odpowiadaj\u0105ca jej predyspozycjom, organizacja wymiany materii z natur\u0105 przez zrzeszonych producent\u00f3w – uspo\u0142ecznionego cz\u0142owieka poddaj\u0105cego sw\u0105 aktywno\u015b\u0107 wytw\u00f3rcz\u0105 wsp\u00f3lnotowej kontroli.<\/p>\n
\n
Marksizm \u201edojrza\u0142ego Marksa\u201d zosta\u0142 w 1889 r. przyj\u0119ty przez II Mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119. Jego rzecznikami byli tacy przedstawiciele \u00f3wczesnej socjaldemokracji niemieckiej jak R\u00f3\u017ca Luksemburg (1871-1919) i Karl Kautsky (1854-1938). Stanowisko to zwyci\u0119\u017cy\u0142o r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d \u00f3wczesnej socjaldemokracji rosyjskiej, gdzie reprezentowane by\u0142o m.in. przez Gieorgija Plechanowa (1856-1918) i W\u0142odzimierza Lenina (1870-1924), staj\u0105c si\u0119 nast\u0119pnie doktryn\u0105 partii bolszewickiej.<\/p>\n
\n
Przeciwko naturalizmowi doktryny II Mi\u0119dzynarod\u00f3wki wyst\u0119powa\u0142a jednak r\u00f3wnie\u017c rozleg\u0142a opozycja: w Rosji jej wyrazicielami byli m.in. reprezentuj\u0105cy kierunek praksycystyczny i polemizuj\u0105cy z Engelsem \u201ebogotworcy\u201d: Aleksandr Bogdanow (1873-1928) i Anatolij \u0141unaczarski (1875-1933); w obszarze niemieckoj\u0119zycznym \u2013 m.in. przedstawiciele \u201eaustromarksizmu\u201d Max Adler (1873-1937) i Karl Korsch (1886-1961), w Czechach \u2013 m\u0142ody Zden\u011bk Nejedl\u00fd (1878-1962). W ramach tej opozycji rodzi si\u0119 w\u0142a\u015bnie \u201emarksizm zachodni\u201d, kt\u00f3rego powstanie Leszek Ko\u0142akowski uto\u017csamia z opublikowaniem \u201eHistorii i \u015bwiadomo\u015bci klasowej\u201d(1923) Gy\u00f6rgy’ego Luk\u00e1csa (1885-1971) oraz p\u00f3\u017aniejszym o kilkana\u015bcie lat sformu\u0142owaniem \u201efilozofii praktyki\u201d przez Antonio Gramsciego. (1891-1937).<\/p>\n
\n
Andrzej Mencwel upatruje z kolei pocz\u0105tk\u00f3w \u201ezachodniego marksizmu\u201d w Polsce, w opublikowanej kilkana\u015bcie lat przed \u201eHistori\u0105 i \u015bwiadomo\u015bci\u0105 klasow\u0105\u201d pracy Stanis\u0142awa Brzozowskiego (1878-1911) \u201eIdee. Wst\u0119p do filozofii dojrza\u0142o\u015bci dziejowej\u201d (1910) oraz b\u0119d\u0105cych jej kontynuacj\u0105 \u201eG\u0142osach w\u015br\u00f3d nocy\u201d (1913). Dla scharakteryzowania tego kierunku, Mencwel przytacza zdanie Brzozowskiego: \u201eCz\u0142owiek nie jest dalszym ci\u0105giem ewolucji, lecz przeciwnie \u2013 zerwaniem w\u0105tku, przeciwstawieniem si\u0119 mu\u201d. Marksizm zachodni ma wi\u0119c charakter radykalnie antropocentryczny, antynaturalistyczny, humanistyczny, kulturalistyczny, d\u0105\u017cy do antropizacji rzeczywisto\u015bci. \u201eMarksizm zachodni\u201d to antropocentryczna interpretacja filozofii Marksa jako ludzkiego subiektywizmu gatunkowego. Charakteryzuje go poj\u0119cie \u201eautarkoumenu\u201d, czyli niezawis\u0142ej suwerenno\u015bci gatunku ludzkiego.<\/p>\n
\n
Autor \u201eEtosu lewicy\u201dsytuuje narodziny \u201ezachodniego marksizmu\u201d na tle \u015brodkowoeuropejskiego modernizmu pocz\u0105tku XX wieku; znamionowa\u0142a go egzaltacja \u201eczynem\u201dobecna zar\u00f3wno w my\u015bli J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, w socjalizmie Edwarda Abramowskiego (1868-1918), w dramatach Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, w \u201eFilozofii czynu\u201d (1903) Brzozowskiego, w neoromantycznej tw\u00f3rczo\u015bci M\u0142odej Polski, ale te\u017c maj\u0105ca swe odpowiedniki w Europie Zachodniej: jest to przecie\u017c czas powstania\u00a0 L’Action Fran\u00e7aise (1899) i sformu\u0142owania \u201eL’acte gratuit\u201d (1910) przez Andr\u00e9 Gide’a (1869-1951). Z tej fascynacji \u201eczynem\u201d bierze si\u0119, wed\u0142ug Mencwela, krytyczny charakter \u201ezachodniego marksizmu\u201d; krytyka jest w nim metod\u0105 ods\u0142aniania ludzkiego charakteru zjawisk, kt\u00f3re jawi\u0105 si\u0119 nam jako \u017ar\u00f3d\u0142owo pozaludzkie i ponadludzkie. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, na gruncie tego obecnego w zachodnim marksizmie krytycyzmu, wyro\u015bnie metoda filozofowania nazwana \u201eteori\u0105 krytyczn\u0105\u201d.<\/p>\n
\n
Walicki dopatruje si\u0119 filozoficznych \u017ar\u00f3de\u0142 \u201ezachodniego marksizmu\u201d w filozofii podmiotu Kanta, wed\u0142ug kt\u00f3rej znamy jedynie \u015bwiat zjawisk, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142wytwarzane s\u0105 przez nasze kategorie i poj\u0119cia.\u00a0 Z Marksa z kolei czerpie si\u0119 w tym nurcie ide\u0119 poznania praktycznego, maj\u0105cego zast\u0105pi\u0107 poznanie teoretyczne. Praktyk\u0105 jest ca\u0142o\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w materialnych i poj\u0119ciowych s\u0142u\u017c\u0105cych ugruntowaniu naszego istnienia w Kosmosie. Cz\u0142owiek nie jest wytworem natury, lecz tw\u00f3rc\u0105 kultury, tw\u00f3rc\u0105 ca\u0142ego ludzkiego \u015bwiata \u2013 w tym r\u00f3wnie\u017c stwarza samego siebie. Ewolucja dziejowa jest wytworem ludzkiego rozumu, przez co sam ludzki rozum nie mo\u017ce podlega\u0107 jej prawom. Tym sposobem \u201ezachodni marksizm\u201d odrzuca materializm dialektyczny Engelsa,\u00a0 a przyrod\u0119 uznaje za kategori\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n
\n
Dalszy rozw\u00f3j marksizmu, jak zwracaj\u0105 uwag\u0119 Ko\u0142akowski i Walicki, jest w zasadzie niemal wy\u0142\u0105cznie rozwojem \u201emarksizmu zachodniego\u201d: szko\u0142a frankfurcka (Theodor Adorno, Herbert Marcuse, Walter Benjamin, Erich Fromm); socjologiczna \u201eszko\u0142a z Birmingham\u201d z Raymondem Williamsem (1921-1988); autorzy okazuj\u0105cego si\u0119 w USA periodyku \u201ePartisan Review\u201d; autorzy francuscy jak Jean-Paul Sartre, Lucien Goldmann, czy Henri Lefebvre (autor pracy \u201eMarks a idea wolno\u015bci\u201d, 1949). Samo poj\u0119cie \u201ezachodniego marksizmu\u201dsformu\u0142owane zosta\u0142o przez francuskiego komunist\u0119 Maurice’a Morly-Ponty’ego na \u0142amach ksi\u0105\u017cki \u201eHumanisme et terreur, essai sur le probl\u00e8me communiste\u201d(1947) by zdystansowa\u0107 wolno\u015bciowy marksizm \u201em\u0142odego Marksa\u201d rozwijany na Zachodzie od totalitarnego marksizmu \u201edojrza\u0142ego Marksa\u201d realizowanego w bloku radzieckim za czas\u00f3w Stalina.<\/p>\n
\n
Poj\u0119cie podchwycili nast\u0119pnie i spopularyzowali naukowcy anglosascy o orientacji marksistowskiej. To w\u0142a\u015bnie na gruncie \u201ezachodniego marksizmu\u201d sformu\u0142owano najbardziej dog\u0142\u0119bn\u0105 krytyk\u0119 faszyzmu, totalitaryzmu, tradycyjnych ekonomicznych i spo\u0142ecznych struktur w\u0142adzy. W tym samym czasie wk\u0142ad intelektualny \u201emarksizmu wschodniego\u201d do krytyki faszyzmu to g\u0142\u00f3wnie jeszcze przedwojenne dr\u0119twe przem\u00f3wienia Georgi Dymitrowa (1882-1949) na forum III Mi\u0119dzynarod\u00f3wki i r\u00f3\u017cne, r\u00f3wnie dr\u0119twe, uchwa\u0142y krajowych i mi\u0119dzynarodowych zjazd\u00f3w partyjnych. Jak zauwa\u017cy\u0142 w latach 1990. w\u0142oski filozof Augusto del Noce (1910-1989), \u201emarksizm umiera na Wschodzie, poniewa\u017c realizuje si\u0119 na Zachodzie\u201d.<\/p>\n
\n
\u015amier\u0107 marksizmu na Wschodzie spowodowana by\u0142a zatrat\u0105 \u201ewiary\u201dmarksistowskiej przez elity rz\u0105dz\u0105ce kraj\u00f3w bloku socjalistycznego \u2013 zacz\u0119\u0142y one widzie\u0107 swoje rz\u0105dy i re\u017cymy polityczne swoich pa\u0144stw oczami demoliberalnej opozycji. Zaczynem tej utraty \u201ewiary\u201dby\u0142a om\u00f3wiona wy\u017cej niejednoznaczno\u015b\u0107 interpretacyjna filozofii marksistowskiej i ideologii komunizmu, kt\u00f3re w sferze aksjologicznej nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 niemal od demoliberalizmu; w konstytucjach pa\u0144stw bloku socjalistycznego zapisany by\u0142 na przyk\u0142ad pe\u0142en katalog praw i wolno\u015bci cz\u0142owieka i obywatela, obecny r\u00f3wnie\u017c w ideologii demoliberalnej. Marksistowska legitymizacja w\u0142adzy w pa\u0144stwach realnego socjalizmu uniemo\u017cliwi\u0142a im praktycznie odmow\u0119 zgody na tzw. trzeci koszyk KBWE (1975), co by\u0142o ju\u017c bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 dalszej erozji ich ideologicznej legitymizacji i wreszcie ich politycznej implozji podczas \u201ejesieni lud\u00f3w\u201d.<\/p>\n
\n
Dzisiejsza postkomunistyczna lewica wschodnioeuropejska wydaje si\u0119 by\u0107 niezdolna do krytycznej autorefleksji nad swoj\u0105 doktryn\u0105 i histori\u0105, a co za tym idzie \u2013 do zidentyfikowania \u201epi\u0119ty achillesowej\u201d komunizmu w postaci liberalnych tre\u015bci w filozofii \u201em\u0142odego Marksa\u201d. To wielce charakterystyczne, \u017ce najwnikliwszymi diagnostykami eurazjatyckich komunizm\u00f3w okazali si\u0119 nie ich dzisiejsi epigoni, lecz narodowi bolszewicy i zarazem dysydenci z bloku radzieckiego: Ernst Niekisch, Michai\u0142 Agurski (\u201e\u0418\u0434\u0435\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f \u043d\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b-\u0431\u043e\u043b\u044c\u0448\u0435\u0432\u0438\u0437\u043c\u0430\u201d, wyd. w 1980 r. w Pary\u017cu), Aleksandr Zinowjew (w swoich p\u00f3\u017anych latach) i Aleksandr Dugin (w swoich wczesnych latach). Interpretowali oni komunizmy wschodnioeuropejskie nie w nawi\u0105zaniu do zachodniej filozofii Marksa, lecz w perspektywie hermeneutyki ci\u0105g\u0142o\u015bci z radykalnym mesjanizmem \u017cydowskim i s\u0142owia\u0144skim (Agurski, Dugin) oraz s\u0142owia\u0144sk\u0105 wsp\u00f3lnotowo\u015bci\u0105 (Niekisch, Zinowjew).<\/p>\n
\n
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni nam epigoni komunizm\u00f3w eurazjatyckich albo tych interpretacji w og\u00f3le nie znaj\u0105, albo odrzucaj\u0105 je, nie zatrzymuj\u0105c si\u0119 nad nimi d\u0142u\u017cej ani nie rozwa\u017caj\u0105c ich. Marksistowski dogmatyzm i zideologizowanie doprowadzi\u0142y ich do intelektualnego skostnienia. Nawi\u0105zuj\u0105cy do tradycji komunistycznych, tocz\u0105 dzi\u015b nadal swoje urojone wojny z \u201efaszyzmem\u201d i \u201ereakcj\u0105\u201d, chc\u0105 powo\u0142ywa\u0107 \u201efronty ludowe\u201d i zak\u0142ada\u0107 rady robotnicze w czasach gdy niemal nie ma ju\u017c robotnik\u00f3w, pozostali za\u015b wykwalifikowani pracownicy fizyczni nale\u017c\u0105 do wysoko op\u0142acanych i zamo\u017cnych grup zawodowych.<\/p>\n
\n
Rodzi to w przypadku wsp\u00f3\u0142czesnych wschodnioeuropejskich epigon\u00f3w komunizmu groteskowe sprzeczno\u015bci, gdy nominalni rzecznicy \u201edemokracji\u201d i \u201ewalki z tyrani\u0105\u201d wspieraj\u0105 wszystkie po kolei antyzachodnie pa\u0144stwa autorytarne, w kt\u00f3rych opozycja jest pa\u0142owana przez s\u0142u\u017cby porz\u0105dkowe, wybory regularnie fa\u0142szowane, a za postulowanie liberalnych swob\u00f3d politycznych trafia si\u0119 cz\u0119sto do karnych oboz\u00f3w pracy. Przy czym, to oczywi\u015bcie bardzo dobrze, \u017ce lewica postkomunistyczna broni tych autorytaryzm\u00f3w, acz jej obrona jest skrajnie nieudolna, a wr\u0119cz jest swoist\u0105 \u201enied\u017awiedzi\u0105 przys\u0142ug\u0105\u201d, bowiem postkomunistyczna lewica patriotyczna broni Rosji czy Bia\u0142orusi za to, czym te pa\u0144stwa tak naprawd\u0119 nie s\u0105 (bo nie s\u0105 przecie\u017c demokracjami ani ostojami liberalizmu politycznego), r\u00f3wnocze\u015bnie atakuj\u0105c te idee i koncepcje polityczne jak autorytaryzm lub konserwatyzm obyczajowy, kt\u00f3re s\u0105 elementem praktyki rz\u0105dzenia w tych krajach.<\/p>\n
\n
Ugrupowania lub osoby z kr\u0119g\u00f3w \u201epatriotycznej lewicy postkomunistycznej\u201d uparcie powtarzaj\u0105, \u017ce reprezentuj\u0105 komunistyczn\u0105 ortodoksj\u0119, gdy tymczasem ich praktyczne dzia\u0142ania wskazuj\u0105 raczej na statokratyzm, socjalny pa\u0144stwowy paternalizm, oraz konserwatyzm status quo. Idee te zyskuj\u0105 \u017cywszy odd\u017awi\u0119k w\u015br\u00f3d narodowc\u00f3w i konserwatyst\u00f3w, ni\u017c w\u015br\u00f3d nominalnych politycznych towarzyszy omawianego \u015brodowiska na lewicy, gdzie patrzy si\u0119 na nich z przera\u017ceniem lub rozbawieniem jako na \u201efaszyst\u00f3w\u201d, wyko\u015blawiaj\u0105cych lub nie rozumiej\u0105cych wolno\u015bciowego przes\u0142ania Marksa.<\/p>\n
\n
To w\u0142a\u015bnie przypadek cho\u0107by Komunistycznej Partii Albanii, uwa\u017caj\u0105cej si\u0119 za ostatnie na \u015bwiecie ugrupowanie komunistyczne o czystej i nienaruszonej ortodoksji marksistowskiej, praktycznie jednak spe\u0142niaj\u0105ce przedstawion\u0105 w poprzednim akapicie charakterystyk\u0119 \u201epatriotycznej lewicy wschodnioeuropejskiej\u201d. Analogicznie twardog\u0142owe stanowisko reprezentowa\u0142a Komunistyczna Partia Ukrainy, faktycznie odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do patriotycznych tradycji radzieckiej Ukrainy, zra\u017caj\u0105ca jednak do siebie wyborc\u00f3w marksistowsko-leninowskim doktrynerstwem. Niewiele lepiej rzecz ma si\u0119 z Parti\u0105 Komunist\u00f3w Republiki Mo\u0142dawii, b\u0119d\u0105cej w istocie parti\u0105 socjalnego konserwatyzmu i pa\u0144stwowego patriotyzmu, nadal jednak z uporem przedstawiaj\u0105cej si\u0119 jako marksistowsko-leninowska. Dla ka\u017cdego z tych ugrupowa\u0144, kurczowe trzymanie si\u0119 zu\u017cytej komunistycznej etykietki oznacza\u0142o post\u0119puj\u0105c\u0105 erozj\u0119 poparcia i sko\u0144czy\u0142o si\u0119 faktyczn\u0105 eliminacj\u0105 z systemu politycznego ich pa\u0144stw.<\/p>\n
\n
Opisane tu prawid\u0142owo\u015bci dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u201eKomunistycznej Partii Polski\u201d, kt\u00f3ra, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do komunizmu i ortodoksji marksistowsko-leninowskiej, ma szans\u0119 co najwy\u017cej na funkcjonowanie jako balansuj\u0105ce na granicy legalno\u015bci hobbystyczne k\u00f3\u0142ko rekonstrukcji historycznej. Takie twory te\u017c oczywi\u015bcie maj\u0105 sens, odpowiedni\u0105 dla nich formu\u0142\u0105 nie jest jednak formu\u0142a partyjna. Je\u015bli komu\u015b zale\u017cy na upami\u0119tnieniu dorobku komunizmu, obronie jego dobrego imienia, propagowaniu tej ideologii, to najbardziej odpowiadaj\u0105c\u0105 takim celom formu\u0142\u0105 by\u0142aby formu\u0142a klubowa, na wz\u00f3r niegdysiejszego Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego; \u201eKPP\u201d nie ma przecie\u017c szans robi\u0107 nic ponad to, co robi\u0142o stowarzyszenie kierowane przez Artura G\u00f3rskiego, a nast\u0119pnie Adama Wielomskiego.<\/p>\n
\n
Je\u015bli jednak kto\u015b ma ambicje prowadzenia polityki antyimperialistycznej i budowy socjalnej alternatywy dla kapitalizmu, to pora ju\u017c odrzuci\u0107 zbyt ciasn\u0105 i hamuj\u0105c\u0105 ruchy komunistyczn\u0105 skorup\u0119 ideologiczn\u0105. Na gruncie ortodoksji komunistycznej nie da si\u0119 przekonuj\u0105co broni\u0107 socjalnych autorytaryzm\u00f3w wyros\u0142ych w Eurazji na gruzach realnego socjalizmu, za\u015b liberalne i subwersywne tre\u015bci komunizmu skutecznie zra\u017caj\u0105 do \u015brodowisk tak si\u0119 okre\u015blaj\u0105cych zasadniczo konserwatywne spo\u0142ecze\u0144stwa Europy Wschodniej. Fiksacja na punkcie kwestii takich jak negowanie zbrodni katy\u0144skiej, op\u0142akiwanie kl\u0119ski Tuchaczewskiego pod Warszaw\u0105, czy udowadnianie \u017ce to we wsp\u00f3\u0142czesnej Bia\u0142orusi jest prawdziwa demokracja, dope\u0142nia marginalizacji tego rodzaju \u015brodowisk w naszym kraju.<\/p>\n
\n
Epigoni komunizmu w Europie Wschodniej powinni wreszcie przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce to nie oni, lecz zachodni marksizm \u201ewolno\u015bciowy\u201d reprezentuje g\u0142\u00f3wn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 ewolucji tego nurtu my\u015bli politycznej. Marksizm-leninizm by\u0142 bocznym odga\u0142\u0119zieniem, marksizmem impregnowanym przez niemieck\u0105 dialektyk\u0119 Engelsa i rosyjski misjonizm Lenina. Z tej bocznej linii interpretacyjnej wy\u0142oni\u0142a si\u0119 specyficzna dla Europy Wschodniej formacja lewicowa, kt\u00f3ra jest czym\u015b zupe\u0142nie innym ni\u017c zachodni marksizm i zachodnia lewica, odbija si\u0119 w niej bowiem zupe\u0142nie inne, wschodnie i s\u0142owia\u0144skie podglebie cywilizacyjne i mentalne. Lewica wschodnioeuropejska mo\u017ce oczywi\u015bcie czerpa\u0107 mi\u0119dzy innymi z filozofii Marksa, nie mo\u017cna jej jednak do niej redukowa\u0107. Dop\u00f3ki jej stronnicy nie zdefiniuj\u0105 jej jako formacji samodzielnej i odr\u0119bnej od zachodnich idei marksistowskich, dop\u00f3ty nie spe\u0142ni\u0105 Marksowskiego postulatu prowadzenia polityki emancypacyjnej, pozostaj\u0105c jednym z czynnik\u00f3w utrwalaj\u0105cych peryferyjny intelektualnie, ideowo i cywilizacyjnie status swoich kraj\u00f3w.<\/p>\n
\n
Ronald Lasecki\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n \u00a0(tekst ukaza\u0142 si\u0119 w miesi\u0119czniku \u201eChrobry Szlak\u201dnumer 7\/2020(46) \u2013 grudzie\u0144 2020 roku)\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z\u0142o\u017cenie przez Zbigniewa Ziobr\u0119 wniosku do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego o delegalizacj\u0119 \u201eKomunistycznej Partii Polski\u201d da\u0142o mi\u0119dzy innymi ten efekt, \u017ce zwr\u00f3ci\u0142o uwag\u0119 opinii publicznej na t\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":38664,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[24],"tags":[6287,506,552,5507,3691,815,1062],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marx_and_Engels.jpg?fit=500%2C438&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-a3B","jetpack-related-posts":[{"id":30319,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30319","url_meta":{"origin":38663,"position":0},"title":"[Audycja]: Polexit czy rewolucja w UE?","date":"11 sierpnia 2017","format":false,"excerpt":"Rosn\u0105ce k\u0142opoty eurokrat\u00f3w z \"niepokornym\" rz\u0105dem PiS przyci\u0105gaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 medi\u00f3w \u015bwiatowych. Podczas gdy zachodnie, liberalne mass-media usi\u0142uj\u0105 wykorzysta\u0107 sytuacj\u0119 do atak\u00f3w propagandowych na nasz kraj, w kr\u0119gach tzw. medi\u00f3w alternatywnych panuj\u0105 zupe\u0142nie inne nastroje - przede wszystkim u zwi\u0105zanych z nimi publicyst\u00f3w i aktywist\u00f3w wida\u0107 autentyczn\u0105 ch\u0119\u0107 zrozumienia\u2026","rel":"","context":"In "Multimedia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/11751962_114664912210756_5481643895840683021_n.png?fit=851%2C315&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22211,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=22211","url_meta":{"origin":38663,"position":1},"title":"Polska: Apel o awans dla Kukli\u0144skiego","date":"19 sierpnia 2015","format":false,"excerpt":"Jerzy Bukowski, rzecznik Porozumienia Organizacji Kombatanckich i Niepodleg\u0142o\u015bciowych, a tak\u017ce by\u0142y reprezentant prasowy p\u0142k. Ryszarda Kukli\u0144skiego, zaapelowa\u0142 kilka dni temu do prezydenta Andrzeja Dudy, by ten awansowa\u0142 Kukli\u0144skiego do stopnia genera\u0142a brygady, a tak\u017ce przyzna\u0142 mu po\u015bmiertnie Order Or\u0142a Bia\u0142ego. Jak czytamy w apelu skierowanym do Prezydenta RP w dniu\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/kukli\u0144ski.jpg?fit=670%2C505&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24228,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24228","url_meta":{"origin":38663,"position":2},"title":"USA: Atak bankster\u00f3w na Polsk\u0119","date":"15 stycznia 2016","format":false,"excerpt":"15 stycznia ameryka\u0144ska agencja ratingowa Standard & Poor's obni\u017cy\u0142a Polsce rating kredytowy w walucie obcej z poziomu A- do poziomu BBB+, z perspektyw\u0105 negatywn\u0105. Jednocze\u015bnie d\u0142ugoterminowa ocena w walucie lokalnej zosta\u0142a obni\u017cona z poziomu A\u00a0do poziomu A-, za\u015b kr\u00f3tkoterminowa ocena w walucie lokalnej z poziomu A-1 do poziomu A-2, r\u00f3wnie\u017c\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/poorstandards.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":17859,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17859","url_meta":{"origin":38663,"position":3},"title":"Polska: W\u0142adze \u015bci\u0105gaj\u0105 Ukrai\u0144c\u00f3w","date":"9 grudnia 2014","format":false,"excerpt":"\u00a0\u00a0 W kwietniu 2014 r. ko\u0142a biznesowe z Gda\u0144ska we wsp\u00f3\u0142pracy z prezydentem miasta Paw\u0142em Adamowiczem oraz Konsulatem Generalnym RP we Lwowie zacz\u0119\u0142y \u015bci\u0105ga\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w na sta\u017ce do Polski. W ramach \u201eI edycji\u201d tego \u201eprojektu\u201d sprowadzono do naszego kraju 20 student\u00f3w Uniwersytetu Iwana Franki oraz Politechniki Lwowskiej. W lecie bie\u017c\u0105cego\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/flag-pins-poland-ukraine_3.jpg?fit=400%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":33306,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33306","url_meta":{"origin":38663,"position":4},"title":"USA: Ameryka\u0144skie sankcje wobec polskich w\u0142adz","date":"6 marca 2018","format":false,"excerpt":"Prezydent Andrzej Duda i premier Mateusz Morawiecki zostali pozbawieni szans na wizyt\u0119 w Bia\u0142ym Domu. Ameryka\u0144scy decydenci wprowadzili szczeg\u00f3lne sankcje wobec polskich w\u0142adz - do czasu przyj\u0119cia zmian w ustawie o IPN prezydent ani wiceprezydent USA nie b\u0119d\u0105 si\u0119 z nimi spotyka\u0107, jak poinformowa\u0142 dzi\u015b rano portal Onet.pl, kt\u00f3rego dziennikarze\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Mitchell-CEPA.jpg?fit=1024%2C611&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":29655,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29655","url_meta":{"origin":38663,"position":5},"title":"Polska: PiSowski kac po „przyja\u017ani z Ukrain\u0105”","date":"23 czerwca 2017","format":false,"excerpt":"Publicysta, sympatyzuj\u0105cego z\u00a0rz\u0105dem oraz Prawem i\u00a0Sprawiedliwo\u015bci\u0105, portalu wPolityce.pl pisze o\u00a0\u201eko\u0144cu z\u0142udze\u0144\u201d wobec Ukrainy i\u00a0wzywa do rewizji polityki wobec tego pa\u0144stwa. Publicysta Piotr Cywi\u0144ski za punkt wyj\u015bcia swoich rozwa\u017ca\u0144 bierze specjaln\u0105 uroczysto\u015b\u0107 jak\u0105 w\u0142adze Ukrainy zorganizowa\u0142y z\u00a0okazji liberalizacji ruchu granicznego mi\u0119dzy tym pa\u0144stwem a pa\u0144stwami strefy Schengen. Zniesienie wiz dla Ukrai\u0144c\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/kaczynski-z-kliczko-pap-epa-sergey-dolzhenko.jpg?fit=825%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38663"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38663"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38665,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38663\/revisions\/38665"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}