{"id":38776,"date":"2021-02-08T12:42:19","date_gmt":"2021-02-08T11:42:19","guid":{"rendered":"https:\/\/xportal.pl\/?p=38776"},"modified":"2021-02-08T12:42:19","modified_gmt":"2021-02-08T11:42:19","slug":"rosja-i-usa-przedluzyly-uklad-nuklearny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=38776","title":{"rendered":"Rosja i USA przed\u0142u\u017cy\u0142y uk\u0142ad nuklearny"},"content":{"rendered":"

Problematyka rozbrojenia nuklearnego budzi od czasu Zimnej Wojny szczeg\u00f3lne zainteresowanie w zwi\u0105zku z zagro\u017ceniem jakim dla ludzkiej cywilizacji i samego przetrwania ludzko\u015bci by\u0142aby ewentualna totalna wojna atomowa i zag\u0142ada nuklearna<\/strong> (tzw. nuclear apocalypse<\/em>)[1]<\/a>. Od czasu utworzenia Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej<\/strong> (MAEA) w 1957 r. i kuba\u0144skiego kryzysu rakietowego<\/strong> w 1962 r. podejmowano prace nad osi\u0105gni\u0119ciem porozumie\u0144 w zakresie kontroli zbroje\u0144 atomowych i rozbrojenia nuklearnego[2]<\/a>. 3. lutego 2021 r. przed\u0142u\u017cony o kolejne pi\u0119\u0107 lat zosta\u0142 aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cy mi\u0119dzy Rosj\u0105 i Stanami Zjednoczonymi Traktat o redukcji zbroje\u0144 strategicznych (\u0421\u041d\u0412-3<\/strong>, New START) z 8. kwietnia 2010 r..<\/p>\n

Ograniczenie zbroje\u0144 w epoce Zimnej Wojny<\/strong><\/p>\n

\n

Pierwszy krok na zwie\u0144czonej nim aktualnie drodze kontroli zbroje\u0144 nuklearnych wykonano jeszcze w epoce Zimnej Wojny<\/strong> i by\u0142o nim podpisanie przez USA i ZSRR w 1972 r.<\/strong> Traktatu o ograniczeniu zbroje\u0144 strategicznych (\u041e\u0421\u0412-I<\/strong>, SALT I). R\u00f3wnocze\u015bnie supermocarstwa podpisa\u0142y Traktat o ograniczeniu rozwoju system\u00f3w antybalistycznych (\u041f\u0420\u041e<\/strong>, ABM). W ramach wype\u0142niania zobowi\u0105za\u0144 zaci\u0105gni\u0119tych w \u041e\u0421\u0412-I, w latach 1972-1979 strony prowadzi\u0142y negocjacje nad kolejnym porozumieniem rozbrojeniowym. Traktat o ograniczeniu zbroje\u0144 strategicznych (\u041e\u0421\u0412-II<\/strong>, SALT II) podpisano w Wiedniu w 1979 r.<\/strong><\/p>\n

\n

Przed ko\u0144cem Zimnej Wojny supermocarstwa zd\u0105\u017cy\u0142y jeszcze podpisa\u0107 w 1987 r. Traktat o ca\u0142kowitej likwidacji rakiet \u015bredniego i po\u015bredniego zasi\u0119gu (\u0414\u0420\u0421\u041c\u0414<\/strong>, INF), kt\u00f3ry by\u0142 pierwszym i jak dot\u0105d jedynym traktatem o pe\u0142nej likwidacji konkretnego typu uzbrojenia[3]<\/a>. 2. lutego 2019 r. \u00f3wczesny sekretarz stanu USA \u201eMike\u201d Pompeo poinformowa\u0142 jednak o wycofaniu si\u0119 Waszyngtonu z tego porozumienia, oskar\u017caj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie Rosj\u0119 o \u0142amanie jego postanowie\u0144[4]<\/a>. Tego samego dnia o swoim wycofaniu si\u0119 z \u0414\u0420\u0421\u041c\u0414 poinformowa\u0142a Moskwa[5]<\/a>. 2 sierpnia 2019 r. USA formalnie przesta\u0142y by\u0107 stron\u0105 \u0414\u0420\u0421\u041c\u0414[6]<\/a>. W. Putin wyda\u0142 5. sierpnia o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym poinformowa\u0142, \u017ce stron\u0105 uk\u0142adu przesta\u0142a by\u0107 te\u017c Federacja Rosyjska[7]<\/a>.<\/p>\n

\n

Redukcja zbroje\u0144 po Zimnej Wojnie<\/strong><\/p>\n

\n

Kolejne porozumienia datuj\u0105 si\u0119 ju\u017c na epok\u0119 pozimnowojenn\u0105<\/strong>, cho\u0107 pierwsze z nich \u2013 Traktat o redukcji zbroje\u0144 strategicznych (\u0421\u041d\u0412-I<\/strong>, START I) podpisano 31. lipca 1991 roku<\/strong>, tak wi\u0119c na kilka miesi\u0119cy przed formalnym rozpadem ZSRR. W\u0142\u0105czenie pa\u0144stw sukcesyjnych ZSRR na terenie kt\u00f3rych znajdowa\u0142a si\u0119 bro\u0144 j\u0105drowa (Rosji, Bia\u0142orusi, Ukrainy i Kazachstanu) do \u0421\u041d\u0412-I nast\u0105pi\u0142o w Protokole lizbo\u0144skim z 23. maja 1992 r.,<\/strong> kt\u00f3ry wszed\u0142 w \u017cycie 5. grudnia 1994 r.<\/strong> po ratyfikacji przez opieraj\u0105c\u0105 si\u0119 temu wcze\u015bniej Ukrain\u0119, za\u015b 1. czerwca 1996 r. ostatnie g\u0142owice nuklearne z Ukrainy zosta\u0142y, zgodnie z Protoko\u0142em, przekazane do Rosji. W styczniu 1992 r. prezydenci Borys Jelcyn i George Bush og\u0142osili, \u017ce rakiety z g\u0142owicami nuklearnymi USA i ZSRR nie s\u0105 ju\u017c wycelowane w miasta drugiej strony.<\/p>\n

\n

Odej\u015bcie od r\u00f3wnowagi strategicznej<\/strong><\/p>\n

\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Do redukcji swojego b\u0119d\u0105cego na granicy u\u017cywalno\u015bci arsena\u0142u nuklearnego d\u0105\u017cy\u0142a przede wszystkim Moskwa. Traktat o redukcji zbroje\u0144 strategicznych (\u0421\u041d\u0412-II<\/strong>, START II) podpisany 3. stycznia 1993 r.<\/strong> by\u0142 jednak strategiczn\u0105 kl\u0119sk\u0105 Kremla<\/strong>. Formalnie jego celem by\u0142o wyeliminowanie uzbrojenia umo\u017cliwiaj\u0105cego realizacj\u0119 strategii pierwszego uderzenia, a konkretnie – wielog\u0142owicowych rakiet bazowania l\u0105dowego z niezale\u017cnymi g\u0142owicami samonaprowadzaj\u0105cymi (\u0420\u0413\u0427 \u0418\u041d, MIRV); zgodnie z postanowieniami \u0421\u041d\u0412-II do 31. grudnia 2003 r. strony mia\u0142y wyeliminowa\u0107 ze swych arsena\u0142\u00f3w wszystkie ci\u0119\u017ckie wyrzutnie pocisk\u00f3w mi\u0119dzykontynentalnych bazowania l\u0105dowego (\u041c\u0411\u0420, ICBM) oraz wszystkie pociski \u041c\u0411\u0420 z g\u0142owicami \u0420\u0413\u0427 \u0418\u041d. Od czas\u00f3w radzieckich stanowi\u0142y one podstaw\u0119 si\u0142 strategicznych Moskwy, spe\u0142niaj\u0105c warunek koszty-efektywno\u015b\u0107 i nadaj\u0105c si\u0119 do prze\u0142amywania obrony przeciwrakietowej przeciwnika.<\/p>\n

\n

\u0421\u041d\u0412-II nie obejmowa\u0142 natomiast, zatem nie nak\u0142ada\u0142 ogranicze\u0144 na liczebno\u015b\u0107, rakiet balistycznych odpalanych z okr\u0119t\u00f3w podwodnych (\u0411\u0420\u041f\u041b, SLBM) na kt\u00f3rych USA rozmie\u015bci\u0142y \u0142adunki wielog\u0142owicowe. O zachwianiu r\u00f3wnowagi strategicznej mi\u0119dzy mocarstwami<\/strong> \u015bwiadczy\u0142o te\u017c, \u017ce rosyjskie okr\u0119ty s\u0105 g\u0142o\u015bniejsze od okr\u0119t\u00f3w jankeskich, za\u015b lotnictwo Rosji o wiele s\u0142absze od lotnictwa USA. Rosja musia\u0142aby wi\u0119c przebudowa\u0107 swoje si\u0142y strategiczne, USA za\u015b nie. Moskwa ponios\u0142aby te\u017c koszty likwidacji rakiet i przer\u00f3bki silos\u00f3w z przeznaczonych dla rakiet wielog\u0142owicowych na przeznaczone dla rakiet jednog\u0142owicowych.<\/p>\n

\n

Senat USA wyrazi\u0142 zgod\u0119 na ratyfikacj\u0119 \u0421\u041d\u0412-II 26. stycznia 1996 r. Strona rosyjska oczekiwa\u0142a wcze\u015bniej prawnomi\u0119dzynarodowych gwarancji dla traktatu \u041f\u0420\u041e. W odpowiedzi na naciski Moskwy, 21. marca 1997 r.<\/strong> w Helsinkach podpisano Wsp\u00f3lne o\u015bwiadczenie o parametrach przysz\u0142ych redukcji zbroje\u0144 j\u0105drowych<\/strong>. Przewidywa\u0142o ono rozpocz\u0119cie prac nad Traktatem START\u00a0 III<\/strong> zaraz po wej\u015bciu w \u017cycie Traktatu \u0421\u041d\u0412-II, w tym dalsz\u0105 redukcj\u0119 liczby g\u0142owic nuklearnych ka\u017cdej ze stron, przejrzysto\u015b\u0107 arsena\u0142\u00f3w nuklearnych stron maj\u0105c\u0105 sprzyja\u0107 nieodwracalno\u015bci redukcji i uniemo\u017cliwi\u0107 nag\u0142y wzrost liczby g\u0142owic, rozwa\u017cenie zniesienia limitu czasu trwania istniej\u0105cych traktat\u00f3w z serii \u0421\u041d\u0412, dezaktywacj\u0119 po ratyfikacji Traktatu \u0421\u041d\u0412-II \u015brodk\u00f3w przenoszenia broni j\u0105drowej przewidzianych w nim do likwidacji do 31. grudnia 2003 r., rozmowy na temat taktycznej broni j\u0105drowej i morskich rakiet dalekiego zasi\u0119gu cruise.<\/p>\n

\n

Duma rosyjska wyrazi\u0142a 14. kwietnia 2000 r. zgod\u0119 na ratyfikacj\u0119 Traktatu \u0421\u041d\u0412-II, co stanowi\u0142o dyplomatyczny uk\u0142on Moskwy pod adresem Waszyngtonu. USA nie zgadza\u0142y si\u0119 jednak na ratyfikacj\u0119 poprawek przyj\u0119tych we Wsp\u00f3lnym o\u015bwiadczeniu z Helsinek. Strona rosyjska d\u0105\u017cy\u0142a do redukcji o po\u0142ow\u0119 posiadanych zasob\u00f3w g\u0142owic nuklearnych, \u0142\u0105cz\u0105c spe\u0142nienie tego postulatu z wycofaniem w\u0142asnego sprzeciwu wobec plan\u00f3w USA wycofania si\u0119 z \u041f\u0420\u041e. To ostatnie notyfikowane zosta\u0142o przez Waszyngton 13. grudnia 2001 r., za\u015b 13. czerwca 2002 r. Traktat\u00a0 \u041f\u0420\u041e przesta\u0142 obowi\u0105zywa\u0107<\/strong>. Obumarcie Traktatu \u041f\u0420\u041e \u015bwiadczy\u0142o o zaistnieniu asymetrii strategicznej mi\u0119dzy Waszyngtonem i Moskw\u0105 na korzy\u015b\u0107 tego pierwszego<\/strong>. Potwierdzeniem ni\u017cszo\u015bci strategicznej Kremla sta\u0142 si\u0119 podpisany 24. maja 2002 r.<\/strong> Traktat o redukcji strategicznych zbroje\u0144 ofensywnych (\u0414\u0421\u041d\u041f<\/strong>, SORT).<\/p>\n

\n

Nowe porozumienie przewidywa\u0142o redukcj\u0119 posiadanych arsena\u0142\u00f3w j\u0105drowych o 2\/3 i zarazem potwierdza\u0142o obowi\u0105zywanie Traktatu \u0421\u041d\u0412-I do 1. stycznia 2009 r. Strony zobowi\u0105zane zosta\u0142y przez \u0414\u0421\u041d\u041f do zmniejszenia do 31. grudnia 2012 r. swoich arsena\u0142\u00f3w nuklearnych z poziomu 5 000-7 000 g\u0142owic do 1 700-2 200. Nie okre\u015blono jednak struktury si\u0142, harmonogramu redukcji ani re\u017cymu weryfikacji, co odpowiada\u0142o niech\u0119ci administracji George’a W. Busha do mechanizm\u00f3w multilateralnych. Traktat nie zobowi\u0105zywa\u0142 te\u017c do fizycznej likwidacji g\u0142owic ani \u015brodk\u00f3w ich przenoszenia, co umo\u017cliwia\u0142o szybk\u0105 odbudow\u0119 potencja\u0142u nuklearnego, odpowiadaj\u0105c interesom Waszyngtonu d\u0105\u017c\u0105cego do zachowania maksimum swobody manewru w kwestii broni j\u0105drowej, za\u015b b\u0119d\u0105c problematycznym dla Moskwy kt\u00f3rej nie sta\u0107 na modernizacj\u0119 posiadanego arsena\u0142u[8]<\/a>.<\/p>\n

\n

Powr\u00f3t do procesu rozbrojeniowego<\/strong><\/p>\n

8. kwietnia 2010 r.<\/strong> prezydenci Barack Obama i Dmitrij Miedwiediew podpisali nowy Traktat o redukcji zbroje\u0144 strategicznych (\u0421\u041d\u0412-3<\/strong>, New START). Wszed\u0142 on w \u017cycie 5. lutego 2011 r., za\u015b okres jego obowi\u0105zywania up\u0142ywa\u0142 5. lutego 2021 r. Po obecnym przed\u0142u\u017ceniu jego wa\u017cno\u015bci o kolejne pi\u0119\u0107 lat, dokument ma obowi\u0105zywa\u0107 bez \u017cadnych zmian i uzupe\u0142nie\u0144 do 5. lutego 2026 r.<\/strong>[9]<\/a><\/p>\n

\n

Traktat \u0421\u041d\u0412-3 obejmuje<\/strong> mi\u0119dzykontynentalne pociski balistyczne (\u041c\u0411\u0420, ICBM); pociski balistyczne wystrzeliwane z okr\u0119t\u00f3w podwodnych (\u0411\u0420\u041f\u041b, SLBM); wyrzutnie \u041c\u0411\u0420, \u0411\u0420\u041f\u041b i ci\u0119\u017ckie bombowce; \u041c\u0411\u0420, \u0411\u0420\u041f\u041b i ci\u0119\u017ckie bombowce uzbrojone w g\u0142owice nuklearne. Strony zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do redukcji do 2018 r. liczby gotowych do u\u017cycia \u041c\u0411\u0420, \u0411\u0420\u041f\u041b i ci\u0119\u017ckich bombowc\u00f3w do 700 sztuk ka\u017cda; liczby gotowych do u\u017cycia i niegotowych do u\u017cycia wyrzutni \u041c\u0411\u0420 i \u0411\u0420\u041f\u041b oraz gotowych do u\u017cycia i niegotowych do u\u017cycia ci\u0119\u017ckich bombowc\u00f3w do 800 sztuk ka\u017cda; liczby g\u0142owic nuklearnych w gotowych do u\u017cycia \u041c\u0411\u0420, \u0411\u0420\u041f\u041b i gotowych do u\u017cycia ci\u0119\u017ckich bombowcach do 1 500 sztuk ka\u017cda[10]<\/a>.<\/p>\n

\n

W nast\u0119pstwie implementacji Traktatu \u0421\u041d\u0412-3 liczba obj\u0119tych nim rodzaj\u00f3w uzbrojenia<\/strong> uleg\u0142a nast\u0119puj\u0105cym redukcjom: gotowe do u\u017cycia \u041c\u0411\u0420, \u0411\u0420\u041f\u041b i ci\u0119\u017ckie bombowce: Rosja \u2013 521 w 2010 r. i 510 w 2020 r.; USA \u2013 882 w 2010 r. i 675 w 2020 r.; gotowe do u\u017cycia i niegotowe do u\u017cycia wyrzutnie \u041c\u0411\u0420, \u0411\u0420\u041f\u041b oraz gotowe do u\u017cycia i niegotowe do u\u017cycia ci\u0119\u017ckie bombowce: Rosja \u2013 865 w 2010 r. i 764 w 2020 r.; USA \u2013 1 124 w 2010 r. i 800 w 2020 r.; g\u0142owice nuklearne w gotowych do u\u017cycia \u041c\u0411\u0420, \u0411\u0420\u041f\u041b i ci\u0119\u017ckich bombowcach: Rosja \u2013 1 557 w 2010 r. i 1 447 w 2020 r.; USA \u2013 1 800 w 2010 r. i 1 457 w 2020 r.[11]<\/a><\/p>\n

\n

Strony posiadaj\u0105 obecnie nast\u0119puj\u0105ce typy uzbrojenia<\/strong> obj\u0119tego Traktatem \u0421\u041d\u0412-3 : mi\u0119dzykontynentalne pociski balistyczne<\/strong>: Rosja \u2013 RS-12M \u201eTopol\u201d (zasi\u0119g: 10 500 km, moc: 05 Mt), RS-12M2 \u201eTopol-M\u201d (zasi\u0119g: 12 000 km, moc: 1,0 Mt), RS-18 (zasi\u0119g: 10 000 km, moc 0,75 Mt), RS-20 \u201eWojewoda\u201d (zasi\u0119g: 16 000 km, moc: 8,0 Mt), RS-24 \u201eJars\u201d(zasi\u0119g: 12 000 km, moc: 0,5 Mt); USA \u2013 Minuteman-II (zasi\u0119g: 11 300 km, moc: 1,2 Mt), Minuteman-III (zasi\u0119g: 13 000 km, moc: 0,3 Mt), Peacekeeper (zasi\u0119g: 9 600 km, moc: 0,3 Mt); pociski balistyczne wystrzeliwane z okr\u0119t\u00f3w podwodnych<\/strong>: Rosja \u2013 RSM-50 (zasi\u0119g: 8 000 km, moc: 0,45 Mt), RS-53 \u201eBark\u201d (zasi\u0119g: 8 250 km, moc: 0,2 Mt), RS-54 \u201eSiniewa\u201d (zasi\u0119g: 11 500 km, moc: 0,5 Mt), RS-56 \u201eBu\u0142awa\u201d (zasi\u0119g: 9 300 km, moc: 0,1 Mt); USA \u2013 Trident-II (zasi\u0119g: 11 300 km, moc: 0,1 Mt); ci\u0119\u017ckie bombowce<\/strong>: Rosja \u2013 TU-95MS (zasi\u0119g: 15 000 km), TU-160 (zasi\u0119g: 14 500 km), USA \u2013 B-52G (zasi\u0119g 16 090 km), B-52H (zasi\u0119g: 16 715 km), B-1B (zasi\u0119g: 13 500 km), B-2A (zasi\u0119g: 11 100 km)[12]<\/a>.<\/p>\n

\n

Sukces dyplomatyczny Rosji<\/strong><\/p>\n

16. grudnia 2020 r. Rosja zaproponowa\u0142a USA przed\u0142u\u017cenie obowi\u0105zywania Traktatu \u0421\u041d\u0412-3<\/strong>[13]<\/a> na maksymalny przewidziany w porozumieniu okres pi\u0119ciu lat, bez dodatkowych warunk\u00f3w i uzupe\u0142nie\u0144. 26. stycznia prezydent Rosji W. Putin zadzwoni\u0142 w tej sprawie do prezydenta USA \u201eJoe’go\u201d Bidena. 27. stycznia o zgodzie USA na przed\u0142u\u017cenie obowi\u0105zywania \u0421\u041d\u0412-3 poinformowa\u0142 rosyjski wiceminister spraw zagranicznych Siergiej Riabkow[14]<\/a>. Tego samego dnia porozumienie ratyfikowa\u0142y obydwie izby rosyjskiego parlamentu. 29. stycznia podpisa\u0142 je prezydent W. Putin. 3. lutego stosownymi notami dyplomatycznymi wymieni\u0142y si\u0119 ministerstwa spraw zagranicznych Rosji i USA.<\/p>\n

\n

Administracja Donalda Trumpa<\/strong> odnosi\u0142a si\u0119 niech\u0119tnie do perspektywy przed\u0142u\u017cenia Traktatu \u0421\u041d\u0412-3, d\u0105\u017c\u0105c do wypracowania nowego porozumienia obejmuj\u0105cego te\u017c Chiny<\/strong>, oraz uzale\u017cnienia przed\u0142u\u017cenia \u0421\u041d\u0412-3 od zgody Rosji na wzmocnienie mechanizmu weryfikacji<\/strong>. Wrodzy Rosji cz\u0142onkowie administracji J. Bidena, tacy jak mianowana podsekretarzem stanu ds. politycznych Victoria Nuland<\/strong>, opowiadali si\u0119 za przed\u0142u\u017caniem przez USA obowi\u0105zywania Traktatu \u0421\u041d\u0412-3 o kolejne okresy roczne<\/strong>, u\u017cywaj\u0105c ka\u017cdorazowo kwestii przed\u0142u\u017cenia o kolejny rok jako \u015brodka nacisku na Moskw\u0119<\/strong>. Stronie rosyjskiej zale\u017ca\u0142o na przed\u0142u\u017ceniu obowi\u0105zywania Traktatu \u0421\u041d\u0412-3 o maksymalny przewidziany w nim okres 5 lat. Obecne porozumienie mo\u017cna zatem uzna\u0107 za sukces dyplomatyczny Kremla<\/strong>[15]<\/a>. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak, z towarzysz\u0105cych porozumieniu wypowiedzi wynika jednoznacznie, \u017ce strona rosyjska wyst\u0119puje w rozmowach jako s\u0142absza i przyjmuje postaw\u0119 defensywn\u0105<\/strong>.<\/p>\n

\n

Komentarze do porozumienia<\/strong><\/p>\n

\n

W o\u015bwiadczeniu rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych<\/strong> przeczyta\u0107 mo\u017cemy m.in. \u201eUwa\u017camy, \u017ce osi\u0105gni\u0119te z Waszyngtonem porozumienie w odniesieniu do przysz\u0142o\u015bci maj\u0105cego zasadnicze znaczenie dla bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego Traktatu pozwoli przezwyci\u0119\u017cy\u0107 przewa\u017caj\u0105c\u0105 w ubieg\u0142ych latach, w nast\u0119pstwie destruktywnej polityki USA, tendencj\u0119 do \u0142amania mechanizm\u00f3w kontroli zbroje\u0144 i ich nierozprzestrzeniania\u201d[16]<\/a>. Przewodnicz\u0105cy Dumy Wiaczes\u0142aw Wo\u0142odin<\/strong> stwierdzi\u0142 \u017ce Rosja \u201eotwarta jest na dialog, parlament tak\u017ce otwarty jest na dialog, pod warunkiem jednak zachowania wzajemnego szacunku i odrzucenia podw\u00f3jnych standard\u00f3w. Wiele b\u0119dzie jednak zale\u017ce\u0107 od tego, czy do wsp\u00f3\u0142pracy w takiej formie got\u00f3w jest Kongres USA\u201d[17]<\/a>.<\/p>\n

\n

Z kolei wiceprzewodnicz\u0105cy Rady Bezpiecze\u0144stwa Federacji Rosyjskiej Dmitrij Miedwiediew<\/strong> przed\u0142u\u017cenie obowi\u0105zywania Traktatu uzna\u0142 za \u201ebardzo wa\u017cne osi\u0105gni\u0119cie stosunk\u00f3w rosyjsko-ameryka\u0144skich\u201d, wyra\u017caj\u0105c te\u017c przekonanie \u017ce sam Traktat \u201eprzez najbli\u017csze pi\u0119\u0107 lat b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 jako najwa\u017cniejszy instrument dla podtrzymania stabilno\u015bci strategicznej\u201d i \u201epos\u0142u\u017cy jako podstawa dla nowych porozumie\u0144 w sferze bezpiecze\u0144stwa strategicznego\u201d. Jego zdaniem, Traktat dotyczy jednej z niewielu dziedzin w stosunkach USA-Rosja przedstawiaj\u0105cych \u201erzeczywist\u0105 perspektyw\u0119 dla konstruktywnej wsp\u00f3\u0142pracy\u201d i wa\u017cne jest, by kontynuowa\u0107 dialog w tej dziedzinie, gdy\u017c zale\u017cy od tego bezpiecze\u0144stwo ca\u0142ej ludzko\u015bci[18]<\/a>.<\/p>\n

\n

Z kolei w o\u015bwiadczeniu Departamentu Stanu USA<\/strong> czytamy m.in. \u017ce w ramach porozumienia USA \u201eodnowi\u0142y swoje przyw\u00f3dztwo w dziedzinie kontroli zbroje\u0144 i nierozprzestrzeniania broni masowego ra\u017cenia\u201d. Wed\u0142ug Departamentu Stanu, do 5. lutego 2026 r. zabezpieczone zosta\u0142y \u201epodlegaj\u0105ce weryfikacji ograniczenia na rosyjskie ICBM, SLBM i ci\u0119\u017ckie bombowce\u201d. Mechanizm weryfikacyjny Traktatu New START, zdaniem Waszyngtonu, daje USA mo\u017cliwo\u015bci \u201emonitorowania przestrzegania Traktatu przez Rosj\u0119 i wi\u0119kszy wgl\u0105d w rosyjskie zbrojenia nuklearne, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to wymian\u0119 danych i inspekcje dokonywane na miejscu, co pozwala inspektorom USA dogl\u0105da\u0107 rosyjskiej broni nuklearnej i instalacji nuklearnych\u201d. USA zamierzaj\u0105 te\u017c wykorzysta\u0107 pi\u0119cioletni okres dany przez Traktat New START do dalszego egzekwowania, we wsp\u00f3\u0142pracy z Kongresem oraz sojusznikami i partnerami USA, kontroli ca\u0142o\u015bci si\u0142 nuklearnych Rosji[19]<\/a>.<\/p>\n

\n

Tyle\u017c manifestacj\u0105 mocarstwowej buty, co by\u0107 mo\u017ce pr\u00f3b\u0105 ukrycia faktu, \u017ce poza mo\u017cliwo\u015bciami regulacyjnymi Waszyngtonu znalaz\u0142y si\u0119 istotne z jego punktu widzenia kwestie, s\u0105 kolejne, bu\u0144czuczne deklaracje zawarte w o\u015bwiadczeniu Departamentu Stanu: USA b\u0119d\u0105 mia\u0142y na wzgl\u0119dzie \u201ewyzwania, jakie Rosja stwarza dla Stan\u00f3w Zjednoczonych i dla \u015bwiata\u201d, oraz b\u0119d\u0105 ,wraz ze swoimi sojusznikami i partnerami, \u201erozlicza\u0107 Rosj\u0119 zar\u00f3wno z wrogich dzia\u0142a\u0144, jak i narusze\u0144 praw cz\u0142owieka\u201d.\u00a0 Waszyngton deklaruje r\u00f3wnie\u017c wdra\u017canie polityki kontroli zbroje\u0144 celem \u201eredukcji zagro\u017ce\u0144 ze strony nowoczesnego i wzrastaj\u0105cego arsena\u0142u nuklearnego Chin\u201d[20]<\/a>.<\/p>\n

\n

Z o\u015bwiadczeniem tym wsp\u00f3\u0142brzmi komentarz \u201eJake’a\u201d Sullivana<\/strong>, doradcy ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego prezydenta USA; \u201eMusimy by\u0107 zdolni zmusza\u0107 Rosj\u0119 do p\u0142acenia i ponoszenia konsekwencji za jej agresywne post\u0119powanie i gro\u017aby wobec USA i naszych sojusznik\u00f3w, r\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b, prowadzi\u0107 z nimi (tzn. z Rosj\u0105 \u2013 przyp. RL) godne zaufania, powa\u017cne, wolne od z\u0142udze\u0144 negocjacje na tematy strategiczne\u201d. Nie tylko do Rosji ale te\u017c do Chin odnosi\u0142y si\u0119 za\u015b najprawdopodobniej kolejne s\u0142owa J. Sullivana: \u201ePowinno doj\u015b\u0107 do powa\u017cnych i zasadniczych negocjacji obejmuj\u0105cych ca\u0142e spektrum wyzwa\u0144 i zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z broni\u0105 j\u0105drow\u0105 poza re\u017cymem Traktatu New START. Pojawiaj\u0105 si\u0119 tu te\u017c inne nadzwyczajne sytuacje i wyzwania\u201d[21]<\/a>.<\/p>\n

\n

Niemal powt\u00f3rzeniem stanowiska Waszyngtonu jest oficjalne o\u015bwiadczenie zamieszczone na stronie NATO<\/strong>; w jego pierwszym punkcie dowiadujemy si\u0119 \u017ce \u201eNATO przyjmuje z zadowoleniem i wspiera\u201d porozumienie mi\u0119dzy USA i Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105 oraz \u201ewyra\u017ca silne poparcie dla dalszej jego (tzn. Traktatu \u0421\u041d\u0412-3 \u2013 przyp. RL) implementacji oraz dla wczesnego i aktywnego dialogu nad drogami poprawy stabilno\u015bci strategicznej\u201d mi\u0119dzy Rosj\u0105 i USA; w punkcie drugim o\u015bwiadczenia NATO informuje \u017ce przed\u0142u\u017cenie obowi\u0105zywania Traktatu uznaje za \u201epocz\u0105tek, nie za\u015b zwie\u0144czenie, wysi\u0142ku maj\u0105cego na celu sprostanie nowym i wy\u0142aniaj\u0105cym si\u0119 wyzwaniom dla stabilno\u015bci strategicznej\u201d; w ostatnim, trzecim punkcie o\u015bwiadczenia, to, co w komentarzu Departamentu Stanu USA zosta\u0142o nazwane interesem USA, w o\u015bwiadczeniu NATO zostaje nazwane \u201enaszym wsp\u00f3lnym (tzn. cz\u0142onk\u00f3w NATO \u2013 przyp. RL) interesem\u201d, za\u015b zapowied\u017a USA zachowania \u201eotwartych oczu wobec wyzwa\u0144 stwarzanych przez Rosj\u0119\u201dzostaje s\u0142owo w s\u0142owo powt\u00f3rzona w o\u015bwiadczeniu NATO, na koniec otrzymujemy natomiast zapowied\u017a \u201e\u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy wobec agresywnych dzia\u0142a\u0144 Rosji, b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em zagro\u017cenia dla bezpiecze\u0144stwa euroatlantyckiego\u201d, co r\u00f3wnie\u017c jest niemal powt\u00f3rzeniem o\u015bwiadczenia Departamentu Stanu USA[22]<\/a>.<\/p>\n

\n

Unia Europejska<\/strong> z kolei uznaje Traktat New START za \u201edecyduj\u0105cy wk\u0142ad na rzecz mi\u0119dzynarodowego i europejskiego bezpiecze\u0144stwa\u201d. Zdaniem Rady Europejskiej Traktat New START \u201eprzyczynia si\u0119 do implementacji artyku\u0142u VI Traktatu o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej (NPT \u2013 przyp. RL) poprzez ca\u0142o\u015bciow\u0105 redukcj\u0119 globalnej ilo\u015bci gotowej do u\u017cycia broni nuklearnej\u201d. UE \u201epodkre\u015bla potrzeb\u0119 zachowania i dalszego post\u0119pu w procesach og\u00f3lnej kontroli zbroje\u0144, rozbrojenia i nierozprzestrzeniania broni j\u0105drowej\u201d. Bruksela zach\u0119ca r\u00f3wnie\u017c do \u201eprac nad dalsz\u0105 redukcj\u0105 ich (tzn. USA i Rosji \u2013 przyp. RL<\/em>) arsena\u0142\u00f3w, wliczaj\u0105c w to bronie strategiczne i niestrategiczne, gotowe i niegotowe do u\u017cycia, oraz do prowadzenia dalszych dyskusji na temat \u015brodk\u00f3w budowy zaufania, przejrzysto\u015bci, zmniejszenia ryzyka, w\u0142\u0105czaj\u0105c \u015brodki zmniejszenia ryzyka strategicznego i nuklearnego, dzia\u0142ania weryfikacyjne, stwarzanie gruntu dla jeszcze dalej id\u0105cych porozumie\u0144 w dziedzinie kontroli zbroje\u0144 i sprawozdawczo\u015bci w tej dziedzinie\u201d. Prawdopodobnie odniesieniem do Francji i UK w warstwie pozytywnej oraz by\u0107 mo\u017ce do pa\u0144stw nieobj\u0119tych re\u017cymem NPT (re\u017cym syjonistyczny, Indie, Pakistan, niepodleg\u0142a Korea) i by\u0107 mo\u017ce do Chin w warstwie negatywnej jest ostatnie zdanie o\u015bwiadczenia, m\u00f3wi\u0105ce \u017ce \u201eUE przyjmuje z zadowoleniem wzrastaj\u0105c\u0105 przejrzysto\u015b\u0107 niekt\u00f3rych posiadaj\u0105cych bro\u0144 atomow\u0105 pa\u0144stw oraz ich doktryn i posiadanej przez nie broni nuklearnej i wzywa inne, by zrobi\u0142y to samo\u201d.[23]<\/a><\/p>\n

\n

Na koniec odnotujmy jeszcze zadziwiaj\u0105co umiarkowane i wyj\u0105tkowo pozbawione agresywnych wobec Rosji akcent\u00f3w o\u015bwiadczenie polskiego MSZ<\/strong>, w kt\u00f3rym przed\u0142u\u017cenie obowi\u0105zywania Traktatu \u0421\u041d\u0412-3 (nazywanego \u201eNowym START-em\u201d) okre\u015bla si\u0119 mianem \u201epozytywnego kroku\u201d i wyra\u017ca jednocze\u015bnie nadziej\u0119 na kontynuowanie dialogu przez strony \u201ew celu zawarcia szerszego porozumienia obejmuj\u0105cego wszystkie rodzaje broni nuklearnej, w tym taktycznej broni j\u0105drowej oraz nowych rodzaj\u00f3w uzbrojenia atomowego\u201d i na popraw\u0119 mechanizm\u00f3w weryfikacji przestrzegania porozumienia[24]<\/a>.<\/p>\n

Nowa jako\u015b\u0107 rywalizacji militarnej<\/strong><\/p>\n

\n

Przed\u0142u\u017cenie Traktatu \u0421\u041d\u0412-3 uzna\u0107 wi\u0119c mo\u017cna za dora\u017any sukces dyplomatyczny Rosji, osi\u0105gni\u0119ty jednak w warunkach umiarkowanej nier\u00f3wnowagi strategicznej na korzy\u015b\u0107 Waszyngtonu. Stronie jankeskiej nie uda\u0142o si\u0119, jak na razie, w\u0142\u0105czy\u0107 do mechanizmu multilateralnego Chin. Te ostatnie awansuj\u0105 stopniowo na pozycj\u0119 r\u00f3wnoprawnego uczestnika jako\u015bciowego wy\u015bcigu zbroje\u0144 <\/strong>obejmuj\u0105cego miniaturyzacj\u0119 g\u0142owic nuklearnych z zamiarem uczynienia ich broni\u0105 pola walki, <\/strong>wykorzystanie\u00a0 informatyki kwantowej[25]<\/a><\/strong>, oraz wykorzystanie Kosmosu do cel\u00f3w militarnych<\/strong>. 11. stycznia 2007 r. Chiny dokona\u0142y udanego zestrzelenia w\u0142asnego, wycofanego z u\u017cycia satelit<\/strong>y na orbicie oko\u0142oziemskiej. Jesieni\u0105 2016 r. Chiny umie\u015bci\u0142y na orbicie oko\u0142oziemskiej pierwszego satelit\u0119 do \u0142\u0105czno\u015bci kwantowej<\/strong>. W listopadzie 2018 r. chi\u0144ska firma Electronics Technology Group Corporation zaprezentowa\u0142a prototyp radaru<\/strong> kwantowego<\/strong>. 16.grudnia 2020 r. chi\u0144ska sonda kosmiczna Chang\u2019e 5 <\/strong>powr\u00f3ci\u0142a na ziemi\u0119 z \u0142adunkiem gruntu ksi\u0119\u017cycowego. Na 2024 r. Pekin planuje budow\u0119 bezza\u0142ogowej stacji kosmicznej<\/strong> na Ksi\u0119\u017cycu<\/strong>, na lata 2030. za\u015b budow\u0119 stacji za\u0142ogowej<\/strong>.\u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\n

Ronald Lasecki<\/strong><\/p>\n

[1]<\/a>James J. Wirtz, Weapons of Mass Destruction. An Encyclopedia of Worldwide Policy, Technology and History, <\/em>Vol. II Nuclear Weapons, <\/em>Santa Barbara, California-Denver, Colorado-Oxford, England 2005, Has\u0142o \u201eNuclear Weapons Effects\u201d s. 261-265, has\u0142o \u201eNuclear Winter\u201d, s. 267-268.<\/p>\n

[2]<\/a>J. Siracusa, Nuclear Weapons. A Very Short Introduction<\/em>, Oxford University Press 2008, s. 74-77.<\/p>\n

[3]<\/a>S. Zarychta, Bro\u0144 j\u0105drowa w kszta\u0142towaniu bezpiecze\u0144stwa 1945-2015, <\/em>Bellona, Warszawa 2016, s. 541-544.<\/p>\n

[4]<\/a>https:\/\/www.nytimes.com\/2019\/02\/01\/us\/politics\/trump-inf-nuclear-treaty.html<\/a> (06.02.2021).<\/p>\n

[5]<\/a>https:\/\/www.independent.co.uk\/news\/world\/europe\/putin-russia-us-cold-war-trump-nuclear-weapons-missiles-treaty-arms-race-military-a8759616.html<\/a> (06.02.2021).<\/p>\n

[6]<\/a>https:\/\/edition.cnn.com\/2019\/08\/02\/politics\/nuclear-treaty-inf-us-withdraws-russia\/index.html<\/a> (06.02.2021).<\/p>\n

[7]<\/a>http:\/\/kremlin.ru\/events\/president\/news\/61271<\/a> (06.02.2021).<\/p>\n

[8]<\/a>M. Kaczmarski, Problematyka zbroje\u0144 i rozbrojenia, <\/em>[w:] R. Zi\u0119ba (red.), Bezpiecze\u0144stwo mi\u0119dzynarodowe po zimnej wojnie, <\/em>Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, s. 521-532.<\/p>\n

[9]<\/a>https:\/\/ria.ru\/20210203\/dogovor-1595884534.html<\/a> (04.02.2020).<\/p>\n

[10]<\/a>https:\/\/ria.ru\/20210127\/snv-3-1594817033.html?in=t<\/a> (04.02.2020).<\/p>\n

[11]<\/a>https:\/\/ria.ru\/20210127\/snv-3-1594817033.html?in=t<\/a> (04.02.2020).<\/p>\n

[12]<\/a>https:\/\/ria.ru\/20210127\/snv-3-1594817033.html?in=t<\/a> (04.02.2020).<\/p>\n

[13]<\/a>https:\/\/radiosputnik.ria.ru\/20210127\/snv-3-1594792474.html<\/a> (04.02.2020).<\/p>\n

[14]<\/a>https:\/\/radiosputnik.ria.ru\/20210129\/putin-1595202001.html?in=t<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[15]<\/a>https:\/\/ria.ru\/20210203\/dogovor-1595884534.html<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[16]<\/a>https:\/\/www.mid.ru\/ru\/foreign_policy\/news\/-\/asset_publisher\/cKNonkJE02Bw\/content\/id\/4551078<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[17]<\/a>https:\/\/radiosputnik.ria.ru\/20210201\/volodin-1595536434.html?in=t<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[18]<\/a>https:\/\/vk.com\/wall53083705_54360<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[19]<\/a>https:\/\/www.state.gov\/on-the-extension-of-the-new-start-treaty-with-the-russian-federation\/<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[20]<\/a>https:\/\/www.state.gov\/on-the-extension-of-the-new-start-treaty-with-the-russian-federation\/<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[21]<\/a>https:\/\/radiosputnik.ria.ru\/20210129\/snv3-1595211988.html?in=t<\/a> (04.01.2021).<\/p>\n

[22]<\/a>https:\/\/www.nato.int\/cps\/en\/natohq\/news_181193.htm<\/a> (04.01.2021).<\/p>\n

[23]<\/a>https:\/\/www.consilium.europa.eu\/en\/press\/press-releases\/2021\/02\/03\/new-start-extension-declaration-by-the-high-representative-on-behalf-of-the-european-union\/<\/a> (04.02.2021).<\/p>\n

[24]<\/a>https:\/\/www.gov.pl\/web\/dyplomacja\/oswiadczenie-msz-w-sprawie-decyzji-o-przedluzeniu-okresu-obowiazywania-traktatu-nowy-start<\/a> (04.01.2021).<\/p>\n

[25]<\/a>Por. M. Usidus, Kubity wojny. Kwantowy wy\u015bcig zbroje\u0144, <\/em>\u201eM\u0142ody Technik\u201d, nr 6\/czerwiec 2020, s. 40-46.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Problematyka rozbrojenia nuklearnego budzi od czasu Zimnej Wojny szczeg\u00f3lne zainteresowanie w zwi\u0105zku z zagro\u017ceniem jakim dla ludzkiej cywilizacji i samego przetrwania ludzko\u015bci by\u0142aby ewentualna totalna […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":38777,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[11],"tags":[3184,178,815,818,981],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/newstart_przedluzony_00.jpg?fit=1200%2C777&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-a5q","jetpack-related-posts":[{"id":30269,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30269","url_meta":{"origin":38776,"position":0},"title":"Ronald Lasecki: Nigdy wi\u0119cej Hiroszimy!","date":"9 sierpnia 2017","format":false,"excerpt":"Przypadaj\u0105ca w ostatnich dniach kolejna rocznica ameryka\u0144skiego ludob\u00f3jstwa w Hiroszimie i Nagasaki w Polsce pozosta\u0142a w zasadzie niezauwa\u017cona. Nie dziwi to, gdy\u017c w pa\u0144stwach klienckich Waszyngtonu nie mog\u0105 by\u0107 s\u0142yszane g\u0142osy mog\u0105ce podwa\u017ca\u0107 moraln\u0105 legitymizacj\u0119 pax americana. Nawet gdy takie g\u0142osy padaj\u0105, s\u0105 ignorowane i wszyscy udaj\u0105 \u017ce nikt nic\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Smierc_ameryce.jpg?fit=480%2C319&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":34561,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34561","url_meta":{"origin":38776,"position":1},"title":"Grupa uderzeniowa lotniskowca USS Abraham Lincoln obra\u0142a kurs na Iran","date":"6 maja 2019","format":false,"excerpt":"USA wys\u0142a\u0142y grup\u0119 uderzeniow\u0105 lotniskowca Abraham Lincoln oraz grup\u0119 zadaniow\u0105 bombowc\u00f3w na Bliski Wsch\u00f3d w celu ostrze\u017cenia Iranu, \u017ce jakikolwiek atak na interesy USA lub ich sojusznik\u00f3w spotka si\u0119 z \"bezlitosn\u0105 si\u0142\u0105\" - o\u015bwiadczy\u0142 doradca Donalda Trumpa ds. bezpiecze\u0144stwa John Bolton. Bolton o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce decyzja o wys\u0142aniu okr\u0119t\u00f3w USA na\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1280px-Abraham-Lincoln-battlegroup.jpg?fit=1200%2C767&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":30720,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30720","url_meta":{"origin":38776,"position":2},"title":"Rosja: Traktat pokojowy z Japoni\u0105?","date":"8 wrze\u015bnia 2017","format":false,"excerpt":"W czwartek podczas spotkania z prezydentem Rosji W\u0142adimirem Putinem we W\u0142adywostoku premier Japonii Shinzo Abe zadeklarowa\u0142, \u017ce traktat pokojowy pomi\u0119dzy Rosj\u0105 a Japoni\u0105 powinien zosta\u0107 podpisany jeszcze za kadencji obydwu przyw\u00f3dc\u00f3w, co Putin mia\u0142 zaaprobowa\u0107. \"Tym razem jeste\u015bmy pe\u0142ni determinacji, i\u017c to w\u0142a\u015bnie naszymi r\u0119kami podpiszemy traktat pokojowy\" \u2013 powiedzia\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/putin-abe.jpg?fit=870%2C648&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":35091,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35091","url_meta":{"origin":38776,"position":3},"title":"Rosja: Mo\u017cliwy jest nowy wy\u015bcig zbroje\u0144","date":"7 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Prezydent Rosji W\u0142adimir Putin powiedzia\u0142, \u017ce Moskwa jest gotowa do wznowienia negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie stabilno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa. Jednocze\u015bnie informuje o mo\u017cliwo\u015bci rozpocz\u0119cia prac nad nowymi pociskami. W\u0142adimir Putin oceni\u0142, \u017ce dzia\u0142ania Waszyngtonu maj\u0105ce na celu zniesienie Traktatu INF mog\u0105 doprowadzi\u0107 do nieograniczonego wy\u015bcigu zbroje\u0144. - Naszym zdaniem,\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/bddc6e5b-652c-45fb-85d8-b854bda5aef4.jpg?fit=970%2C546&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":31882,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31882","url_meta":{"origin":38776,"position":4},"title":"Korea P\u00f3\u0142nocna: Test rakiety mi\u0119dzykontynentalnej","date":"29 listopada 2017","format":false,"excerpt":"29 listopada o 3.17 czasu lokalnego (19.17 28 listopada czasu polskiego) Korea P\u00f3\u0142nocna przeprowadzi\u0142a kolejny test rakiety mi\u0119dzykontynentalnej. Pocisk typu Hwasong-15 wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 4 475 km i w ci\u0105gu 53 minut przelecia\u0142 ok. 950 km i spad\u0142 do Morza Japo\u0144skiego, ok. 250 km na zach\u00f3d od wybrze\u017ca japo\u0144skiej\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/pot\u0119\u017cna-korea.jpg?fit=940%2C627&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":35192,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35192","url_meta":{"origin":38776,"position":5},"title":"USA: Test rakiety, zakazanej przez INF","date":"20 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Rosja oskar\u017ca USA o podniesienie militarnego napi\u0119cia na \u015bwiecie po testach pocisku manewruj\u0105cego, kt\u00f3ry trafi\u0142 cel po przeleceniu ponad 500 km. Rakiety o takim zasi\u0119gu s\u0105 zakazane przez traktat INF (Uk\u0142ad o ca\u0142kowitej likwidacji pocisk\u00f3w rakietowych po\u015bredniego zasi\u0119gu). Stany Zjednoczone zawiesi\u0142y ten traktat na pocz\u0105tku lutego br., a na pocz\u0105tku\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/maxresdefault.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38776"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38776"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38778,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38776\/revisions\/38778"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}