Demonstracje w Kazachstanie zorganizowane pod koniec marca 2021 r. przeciwko chi\u0144skiej ekspansji gospodarczej (wi\u0119cej mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj: https:\/\/xportal.press\/?p=38905) da\u0142y pocz\u0105tek wielu spekulacjom, kto jest ostatecznym beneficjentem kazachsta\u0144skich protest\u00f3w motywowanych sinofobi\u0105. Analizuj\u0105c wielko\u015b\u0107 inwestycji zagranicznych w najwi\u0119kszej republice Azji \u015arodkowej, mo\u017cna doj\u015b\u0107 do nieoczekiwanego wniosku: to Stany Zjednoczone s\u0105 zainteresowane spo\u0142eczno-politycznymi rozbie\u017cno\u015bciami mi\u0119dzy Kazachstanem a Chinami. Jak powiedzia\u0142 ameryka\u0144ski gangster Al-Capone: Nothing personal, it’s just business. <\/p>\n
Zacznijmy od liczb. Wed\u0142ug Ministerstwa Gospodarki Kazachstanu, g\u0142\u00f3wnymi inwestorami w gospodarce tej by\u0142ej republiki radzieckiej w ci\u0105gu ostatnich 16 lat, s\u0105 trzy kraje Zachodu: Holandia, Stany Zjednoczone i Szwajcaria. Chiny zajmuj\u0105 4. miejsce pod wzgl\u0119dem inwestycji (Rosja jest dopiero na 5. miejscu). Je\u015bli chodzi o Holandi\u0119 i Szwajcari\u0119, to oczywiste jest, \u017ce m\u00f3wimy o wsp\u00f3lnych projektach mi\u0119dzynarodowych korporacji, kt\u00f3re s\u0105 tylko \u201ezarejestrowane\u201d w wymienionych krajach europejskich. Dla por\u00f3wnania: Holandia zainwestowa\u0142a w Kazachstanie 218,6 mld dolar\u00f3w, podczas gdy Chiny tylko 19,5 mld dolar\u00f3w. Przyjrzyjmy si\u0119 jednak inwestycjom Stan\u00f3w Zjednoczonych.
\nNajwi\u0119ksz\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 z kapita\u0142em zagranicznym w Kazachstanie jest sp\u00f3\u0142ka naftowa Tengizchevroil, za\u0142o\u017cona przez Chevron (USA), kt\u00f3ry jest w\u0142a\u015bcicielem 50% udzia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce ExxonMobil (USA), kt\u00f3ry z kolei posiada 25% akcji. Miesi\u0105c temu ameryka\u0144ski magazyn \u201eForbes\u201d1 wyja\u015bni\u0142, \u017ce Chevron zamierza zainwestowa\u0107 22 miliardy dolar\u00f3w w projekt Tengiz w Kazachstanie. Ameryka\u0144ski \u015blad wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c w Karachaganak Petroleum Operating B.V. w postaci 18% udzia\u0142\u00f3w Chevronu. <\/p>\n
Drug\u0105 najbardziej dochodow\u0105 bran\u017c\u0105 w Kazachstanie po przemy\u015ble naftowym jest produkcja papieros\u00f3w. Bran\u017ca ta jest r\u00f3wnie\u017c zdominowana przez ameryka\u0144skie koncerny tytoniowe, kt\u00f3re zorganizowa\u0142y wsp\u00f3lne przedsi\u0119wzi\u0119cia w Kazachstanie: Japan Tobacco International Kazakhstan, Philip Morris Kazakhstan i British American Tobacco Kazakhstan Trading. <\/p>\n
Oczywiste jest, \u017ce Chiny nawet blisko nie sta\u0142y obok tej naftowej \u017cy\u0142y Kazachstanu. Pekin zadowala si\u0119 niewielkimi inwestycjami w rozw\u00f3j przemys\u0142u wydobywczego i przetw\u00f3rczego oraz infrastruktur\u0119, w in\u017cynieri\u0119 mechaniczn\u0105 i przedsi\u0119biorstwa chemiczne. W zasadzie wszystkie te bran\u017ce to obecnie zbyt trudny grunt dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Kalkulacja Amerykan\u00f3w jest prosta: siej\u0105 sinofobi\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie Kazachstanu, nast\u0119pnie wyra\u017caj\u0105 zaniepokojenie \u201echi\u0144sk\u0105 okupacj\u0105\u201d, wyra\u017caj\u0105 gor\u0105ce uczucia wzgl\u0119dem \u201ekochaj\u0105cego wolno\u015b\u0107 narodu kazachskiego\u201d i wreszcie zaproponuj\u0105, by obj\u0105\u0107 Kazachstan ochron\u0105. A co oznacza gor\u0105cy, duszny u\u015bcisk \u201eameryka\u0144skich partner\u00f3w\u201d, to rzecz na przyk\u0142ad w Polsce znana z pierwszej r\u0119ki. <\/p>\n
Jednak\u017ce inicjator anty-chi\u0144skich wiec\u00f3w Zhanbolat Mamai z opozycyjnej Demokratycznej Partii Kazachstanu nie zamierza si\u0119 poddawa\u0107. Po akcji protestacyjnej napisa\u0142 rewolucyjny apel na Facebooku2: \u201eWalka trwa! Nie pozwolimy na podmian\u0119 naszej ojczyzny!\u201d. Opozycjonista zaznaczy\u0142, \u017ce \u201ew\u0142adze s\u0105 tak przera\u017cone\u201d, \u017ce wy\u0142\u0105czy\u0142y nawet internet w A\u0142ma-Acie. <\/p>\n
\u201eOznacza to, \u017ce duch kraju nie zgas\u0142, jeste\u015bmy gotowi do walki!\u201d – nadal emocjonalnie apelowa\u0142 do ludzi my\u015bl\u0105cych podobnie do niego. \u201eNie siedzimy w domu, skoro kraj jest w niebezpiecze\u0144stwie! Musimy nadal walczy\u0107 z chi\u0144sk\u0105 ekspansj\u0105. Oczywi\u015bcie problemu nie da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 jednym protestem. To dopiero jeden z pierwszych krok\u00f3w w kierunku wielkiej bitwy. Musimy uratowa\u0107 nasz kraj, nasz rz\u0105d musi si\u0119 opami\u0119ta\u0107, poniewa\u017c jest zad\u0142u\u017cony w Chinach i ryzykuje nasz\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107!\u201d.
\nWszystko to oznacza tylko tyle, \u017ce ameryka\u0144sko-chi\u0144ska walka o surowce w tym najbogatszym w minera\u0142y kraju Azji \u015arodkowej b\u0119dzie mia\u0142a charakter trwa\u0142y. Ciekawym pytaniem jest oczywi\u015bcie to, czy w tej bitwie jest w og\u00f3le miejsce na suwerenno\u015b\u0107 Kazachstanu. <\/p>\n
Sebastian Gross<\/p>\n