{"id":39173,"date":"2022-01-03T14:52:27","date_gmt":"2022-01-03T13:52:27","guid":{"rendered":"https:\/\/xportal.pl\/?p=39173"},"modified":"2022-01-07T20:16:59","modified_gmt":"2022-01-07T19:16:59","slug":"carl-gustav-jung-powrot-wotana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=39173","title":{"rendered":"Carl Gustav Jung: Powr\u00f3t Wotana"},"content":{"rendered":"

Kiedy patrzymy wstecz na czas przed rokiem 1914, okazuje si\u0119, \u017ce \u017cyjemy w \u015bwiecie wydarze\u0144, kt\u00f3re przed wojn\u0105 by\u0142yby nie do pomy\u015blenia. Zaczynali\u015bmy nawet uwa\u017ca\u0107 wojn\u0119 mi\u0119dzy cywilizowanymi narodami za bajk\u0119, s\u0105dz\u0105c, \u017ce taki absurd b\u0119dzie coraz mniej mo\u017cliwy w naszym racjonalnym, zorganizowanym mi\u0119dzynarodowo \u015bwiecie. A to, co nast\u0105pi\u0142o po wojnie, by\u0142o istnym sabatem czarownic. Wsz\u0119dzie fantastyczne rewolucje, gwa\u0142towne zmiany mapy, powr\u00f3t w polityce do \u015bredniowiecznych, a nawet antycznych pierwowzor\u00f3w, pa\u0144stwa totalitarne, kt\u00f3re ogarniaj\u0105 swoich s\u0105siad\u00f3w i prze\u015bcigaj\u0105 wszystkie poprzednie teokracje w swoich absolutystycznych roszczeniach, prze\u015bladowania chrze\u015bcijan i \u017cyd\u00f3w, hurtowe mordy polityczne, wreszcie byli\u015bmy \u015bwiadkami radosnego pirackiego najazdu na spokojny, na wp\u00f3\u0142 cywilizowany lud(1).<\/span><\/p>\n

Przy takich wydarzeniach w szerokim \u015bwiecie, nie jest w najmniejszym stopniu zaskakuj\u0105ce, \u017ce\u00a0<\/span>w innych sferach pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie ciekawe manifestacje na mniejsz\u0105 skal\u0119. W sferze filozofii b\u0119dziemy musieli jeszcze troch\u0119 poczeka\u0107, zanim ktokolwiek b\u0119dzie w stanie oceni\u0107 rodzaj epoki, w kt\u00f3rej \u017cyjemy. Ale w sferze religii mo\u017cemy od razu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dziej\u0105 si\u0119 pewne bardzo znacz\u0105ce rzeczy. Nie musimy si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce w Rosji kolorowy przepych cerkwi zosta\u0142 wyparty przez ruch bezbo\u017cnik\u00f3w – rzeczywi\u015bcie, samemu oddycha\u0142o si\u0119 z ulg\u0105, kiedy wychodzi\u0142o si\u0119 z mg\u0142y cerkwi z mn\u00f3stwem lampek i wchodzi\u0142o do prostego meczetu, gdzie wznios\u0142a i niewidzialna wszechobecno\u015b\u0107 Boga nie by\u0142a zag\u0142uszana przez nadmiar \u015bwi\u0119tych akcesori\u00f3w. Jakkolwiek niesmaczne i \u017ca\u0142o\u015bnie nieinteligentne, i jakkolwiek godny ubolewania jest niski poziom duchowy „naukowej” reakcji, by\u0142o nieuniknione, \u017ce dziewi\u0119tnastowieczne „naukowe” o\u015bwiecenie musia\u0142o pewnego dnia pojawi\u0107 si\u0119 w Rosji.<\/span><\/p>\n

Ale co jest bardziej ni\u017c interesuj\u0105ce – rzeczywi\u015bcie, do pewnego stopnia pikantne – to fakt, \u017ce staro\u017cytny b\u00f3g burzy i sza\u0142u, d\u0142ugo uciszony Wotan, zdaje budzi\u0107 si\u0119, jak wygas\u0142y wulkan, do nowej aktywno\u015bci, w cywilizowanym kraju, o kt\u00f3rym od dawna s\u0105dzono, \u017ce przer\u00f3s\u0142 \u015bredniowiecze. Widzieli\u015bmy, jak o\u017cywa\u0142 w niemieckim ruchu m\u0142odzie\u017cowym, a zaraz na pocz\u0105tku przelano krew kilku owiec na cze\u015b\u0107 jego zmartwychwstania. Uzbrojeni w plecak i lutni\u0119, blond m\u0142odzie\u0144cy, a czasem tak\u017ce dziewcz\u0119ta, byli widziani jako niespokojni w\u0119drowcy na ka\u017cdej drodze od Przyl\u0105dka P\u00f3\u0142nocnego do Sycylii, wierni wyznawcy w\u0119druj\u0105cego boga (2). P\u00f3\u017aniej, pod koniec Republiki Weimarskiej, rol\u0119 w\u0119drowc\u00f3w przej\u0119\u0142y tysi\u0105ce bezrobotnych, kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 wsz\u0119dzie w ich bezcelowych w\u0119dr\u00f3wkach. W 1933 roku nie w\u0119drowali ju\u017c, lecz maszerowali setkami tysi\u0119cy. Ruch Hitlera dos\u0142ownie postawi\u0142 na nogi ca\u0142e Niemcy, od pi\u0119ciolatk\u00f3w po weteran\u00f3w, i stworzy\u0142 spektakl migracji narodu z jednego miejsca na drugie. Wotan-w\u0119drowiec by\u0142 w ruchu. Mo\u017cna go by\u0142o zobaczy\u0107, wygl\u0105daj\u0105cego raczej na zawstydzonego, w domu zebra\u0144 sekty prostego ludu w p\u00f3\u0142nocnych Niemczech, przebranego za Chrystusa siedz\u0105cego na bia\u0142ym koniu. Nie wiem, czy ci ludzie zdawali sobie spraw\u0119 z pradawnego zwi\u0105zku Wotana z postaciami Chrystusa i Dionizosa, ale nie jest to zbyt prawdopodobne.<\/span><\/p>\n

Wotan jest niespokojnym w\u0119drowcem, kt\u00f3ry wywo\u0142uje niepok\u00f3j i wznieca spory, raz tu, raz tam,\u00a0<\/span>i uprawia magi\u0119. Chrze\u015bcija\u0144stwo szybko zmieni\u0142o go w diab\u0142a, a w zanikaj\u0105cych lokalnych tradycjach \u017cy\u0142 on jedynie jako upiorny \u0142owca, kt\u00f3rego widziano wraz z jego orszakiem, migocz\u0105cego jak b\u0142\u0119dny ognik w burzliw\u0105 noc. W \u015bredniowieczu rol\u0119 niespokojnego w\u0119drowca przej\u0105\u0142 Ahasuerus, \u017byd Wieczny Tu\u0142acz, kt\u00f3ry nie jest legend\u0105 \u017cydowsk\u0105, lecz chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Motyw w\u0119drowca, kt\u00f3ry nie przyj\u0105\u0142 Chrystusa, by\u0142 rzutowany na \u017byd\u00f3w, tak jak my zawsze na nowo odkrywamy nasze nieu\u015bwiadomione tre\u015bci psychiczne w innych ludziach. W ka\u017cdym razie zbie\u017cno\u015b\u0107 antysemityzmu z ponownym przebudzeniem Wotana jest psychologiczn\u0105 subtelno\u015bci\u0105,\u00a0<\/span>o kt\u00f3rej by\u0107 mo\u017ce warto wspomnie\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\n

Niemieccy m\u0142odzie\u0144cy, kt\u00f3rzy \u015bwi\u0119towali przesilenie ofiarami z owiec, nie byli pierwszymi, kt\u00f3rzy us\u0142yszeli szelest w pierwotnej puszczy nie\u015bwiadomo\u015bci. Wyprzedzali ich Nietzsche, Schuler, Stefan-George i Ludwig Klages. Tradycja literacka Nadrenii i kraju na po\u0142udnie od Menu ma klasyczne pi\u0119tno, kt\u00f3rego nie\u0142atwo si\u0119 pozby\u0107; ka\u017cda interpretacja upojenia i bujno\u015bci jest sk\u0142onna do odwo\u0142ywania si\u0119 do klasycznych wzorc\u00f3w, do Dionizosa, do <\/span>puer aeternus<\/span><\/i>(3)\u00a0<\/span>i kosmogonicznego Erosa. Bez w\u0105tpienia dla akademickich uszu lepiej brzmi interpretacja tych rzeczy jako Dionizosa, ale bardziej poprawn\u0105 interpretacj\u0105 mo\u017ce by\u0107 Wotan. Jest to b\u00f3g burzy <\/span>
\n<\/span>i sza\u0142u, rozp\u0119tuj\u0105cy nami\u0119tno\u015bci i \u017c\u0105dz\u0119 walki, a ponadto znakomity mag i artysta iluzji, znaj\u0105cy wszelkie tajemnice natury okultystycznej.<\/span><\/p>\n

Przypadek Nietzschego jest z pewno\u015bci\u0105 szczeg\u00f3lny. Nie zna\u0142 on literatury germa\u0144skiej, odkry\u0142 „kulturowego Filistyna”, a og\u0142oszenie, \u017ce „B\u00f3g umar\u0142”, doprowadzi\u0142o do spotkania Zaratustry\u00a0<\/span>z nieznanym bogiem w nieoczekiwanej postaci, kt\u00f3ry podchodzi\u0142 do niego czasem jako wr\u00f3g,\u00a0<\/span>a czasem w przebraniu samego Zaratustry. Zaratustra by\u0142 tak\u017ce wr\u00f3\u017cbit\u0105, magiem i wiatrem burzowym:\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

I jako wicher wion\u0119 ja kiedy\u015b mi\u0119dzy nich, a w\u0142asnym duchem odbior\u0119 tchnienie ich duchowi: przysz\u0142o\u015b\u0107 ma tego chce.<\/span><\/i><\/p>\n

Zaprawd\u0119, wichrem jest Zaratustra dla wszelkich nizin; i t\u0105 rad\u0105 radz\u0119 wrogom moim oraz wszystkiemu, co tam pluje i \u015blin\u0105 miota: \u201estrze\u017ccie si\u0119 plucia pod wiatr!\u201d<\/span><\/i><\/p>\n

A kiedy Zaratustra \u015bni\u0142, \u017ce jest stra\u017cnikiem grob\u00f3w w „samotnej g\u00f3rskiej fortecy \u015bmierci” <\/span>
\n<\/span>i podejmowa\u0142 ogromny wysi\u0142ek, aby otworzy\u0107 bramy, nagle<\/span><\/i><\/p>\n

 <\/p>\n

Gdy wicher hucz\u0105cy rozerwa\u0142 na o\u015bcie\u017c oba skrzyd\u0142a wr\u00f3t: gwi\u017cd\u017c\u0105c, \u015bwiszcz\u0105c i mro\u017anym tchnieniem biczuj\u0105c, odrzuci\u0142 mnie na czarn\u0105 trumn\u0119:<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Z \u0142oskotem, po\u015bwistem i skowytem za\u0142ama\u0142a si\u0119 trumna i zion\u0119\u0142a tysi\u0105ckrotnym chichotem.<\/span><\/i><\/p>\n

Ucze\u0144, kt\u00f3ry zinterpretowa\u0142 sen, rzek\u0142 do Zaratustry:<\/span><\/p>\n

Nie jest\u017ce\u015b ty wichrem, co z ostrym po\u015bwistem wywala wrota w zamczysku \u015bmierci? Nie jest\u017ce\u015b trumn\u0105 pe\u0142n\u0105 jaskrawych szyderstw i anielskich dziwotwor\u00f3w \u017cycia? <\/span><\/i>(4)<\/span><\/p>\n

W 1863 albo 1864, w swoim wierszu DO NIEZNANEGO BOGA, Nietzsche napisa\u0142:<\/span><\/p>\n

Poznaj\u0119 i poznam ci\u0119, o Nieznany<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Co przeszukujesz g\u0142\u0119biny mej duszy,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>I dmiesz poprzez me \u017cycie jak burza,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Niepoj\u0119ty, a jednak mi krewny!<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Poznaj\u0119 ci\u0119, poznam, i b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142 tobie.<\/span><\/i><\/p>\n

Dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej, w swej PIE\u015aNI MISTRALU, pisa\u0142:<\/span><\/p>\n

Wietrze mistralu, poganiaczu chmur,<\/span><\/i><\/p>\n

Zab\u00f3jco mroku, zamiataczu nieba,<\/span><\/i><\/p>\n

Wichrze burzowy, jak\u017cem ci\u0119 ukocha\u0142!<\/span><\/i><\/p>\n

Czy\u017c nie jeste\u015bmy oboje pierworodnymi owocami<\/span><\/i><\/p>\n

Z tego samego \u0142ona, na zawsze przeznaczeni<\/span><\/i><\/p>\n

Do tego samego losu?<\/span><\/i><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

W dytyrambie znanym jako LAMENT ARIADNY, Nietzsche jest ca\u0142kowicie ofiar\u0105 boga-my\u015bliwego:<\/span><\/p>\n

Rozci\u0105gni\u0119ty, dr\u017c\u0105cy,<\/span><\/i><\/p>\n

Jak na wp\u00f3\u0142 martwa rzecz, kt\u00f3rej stopy s\u0105 ogrzewane,<\/span><\/i><\/p>\n

Wstrz\u0105sany nieznan\u0105 gor\u0105czk\u0105,<\/span><\/i><\/p>\n

Dr\u017c\u0105c od przeszywaj\u0105cych strza\u0142 lodowatego mrozu,<\/span><\/i><\/p>\n

Upolowany przez ciebie, o my\u015bli,<\/span><\/i><\/p>\n

Niewypowiedziana! Zas\u0142oni\u0119ta! straszliwa!<\/span><\/i><\/p>\n

Ty\u015b my\u015bliwy za chmur\u0105.<\/span><\/i><\/p>\n

Uderzonym tw\u0105 b\u0142yskawic\u0105,<\/span><\/i><\/p>\n

Ty szydercze oko, wpatruj\u0105ce si\u0119 we mnie z ciemno\u015bci!<\/span><\/i><\/p>\n

I tak le\u017c\u0119.<\/span><\/i><\/p>\n

Wij\u0105c si\u0119, skr\u0119caj\u0105c, dr\u0119czony<\/span><\/i><\/p>\n

Wszystkimi wiecznymi torturami,<\/span><\/i><\/p>\n

Pobity<\/span><\/i><\/p>\n

Przez ciebie, okrutny my\u015bliwy,<\/span><\/i><\/p>\n

Ty nieznany \u2013 Bo\u017ce!<\/span><\/i>(5)<\/span><\/p>\n

Ten niezwyk\u0142y obraz boga-my\u015bliwego nie jest jedynie dytyrambiczn\u0105 figur\u0105 s\u0142own\u0105, lecz opiera si\u0119 na do\u015bwiadczeniu, kt\u00f3re Nietzsche prze\u017cy\u0142 w wieku pi\u0119tnastu lat w Pforta. Opisuje je w swojej ksi\u0105\u017cce siostra Nietzschego, Elizabeth Foerster-Nietzsche. Gdy w\u0119drowa\u0142 noc\u0105 po ponurym lesie, przerazi\u0142 go „mro\u017c\u0105cy krew w \u017cy\u0142ach krzyk z s\u0105siedniego zak\u0142adu dla ob\u0142\u0105kanych”, a wkr\u00f3tce potem stan\u0105\u0142 twarz\u0105 w twarz z my\u015bliwym o „dzikich i niesamowitych rysach”. Przystawiaj\u0105c gwizdek do ust „w dolinie otoczonej dzikimi zaro\u015blami”, my\u015bliwy „zad\u0105\u0142 tak przera\u017aliwie”, \u017ce Nietzsche straci\u0142 przytomno\u015b\u0107 – ale obudzi\u0142 si\u0119 ponownie w Pforta. To by\u0142 koszmar. Znamienne, \u017ce we \u015bnie Nietzsche, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci zamierza\u0142 uda\u0107 si\u0119 do Eisleben, miasta Lutra, omawia\u0142\u00a0<\/span>z my\u015bliwym kwesti\u0119 udania si\u0119 do „Teutschenthal” (Doliny Niemc\u00f3w). Nikt, kto ma uszy, nie mo\u017ce nie zrozumie\u0107 przera\u017aliwego gwizdania boga burzy w nocnym lesie.<\/span><\/p>\n

Czy tylko filolog klasyczny w Nietzschem doprowadzi\u0142 do tego, \u017ce b\u00f3g zosta\u0142 nazwany Dionizosem zamiast Wotanem – czy te\u017c mo\u017ce sta\u0142o si\u0119 to za spraw\u0105 jego fatalnego spotkania z Wagnerem?<\/span><\/p>\n

Bruno Goetz w swoim dziele „REICH OHNE RAUM”(6), kt\u00f3re ukaza\u0142o si\u0119 po raz pierwszy <\/span>
\n<\/span>w 1919 roku, widzia\u0142 tajemnic\u0119 nadchodz\u0105cych wydarze\u0144 w Niemczech w postaci bardzo dziwnego widzenia. Nigdy nie zapomnia\u0142em tej ma\u0142ej ksi\u0105\u017ceczki, poniewa\u017c uderzy\u0142a mnie ona w tamtym czasie jako prognoza niemieckiej pogody. Przewiduje ona konflikt mi\u0119dzy sfer\u0105 idei i \u017cycia, mi\u0119dzy podw\u00f3jn\u0105 natur\u0105 Wotana jako boga burzy i boga tajemnych rozmy\u015bla\u0144. Wotan znikn\u0105\u0142, gdy run\u0119\u0142y jego d\u0119by, a pojawi\u0142 si\u0119 ponownie, gdy chrze\u015bcija\u0144ski B\u00f3g okaza\u0142 si\u0119 zbyt s\u0142aby, by uchroni\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo przed bratob\u00f3jcz\u0105 rzezi\u0105. Kiedy Ojciec \u015awi\u0119ty w Rzymie m\u00f3g\u0142 tylko bezsilnie lamentowa\u0107 przed Bogiem nad losem <\/span>grex segregatus<\/span><\/i>(7), jednooki stary my\u015bliwy, na skraju niemieckiego lasu, roze\u015bmia\u0142 si\u0119 i osiod\u0142a\u0142 Sleipnira.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Zawsze jeste\u015bmy przekonani, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat jest \u015bwiatem rozs\u0105dnym, opieraj\u0105c nasz\u0105 opini\u0119 na czynnikach ekonomicznych, politycznych i psychologicznych. Je\u015bli jednak zapomnimy na chwil\u0119, \u017ce \u017cyjemy w roku Pa\u0144skim 1936, i od\u0142o\u017cymy na bok nasz zdroworozs\u0105dkowy, a\u017c nazbyt ludzki rozs\u0105dek, zamiast cz\u0142owieka obarczymy Boga lub bog\u00f3w odpowiedzialno\u015bci\u0105 za wsp\u00f3\u0142czesne wydarzenia, odnajdziemy Wotana ca\u0142kiem odpowiedniego jako przyczynow\u0105 hipotez\u0119. W rzeczywisto\u015bci, zaryzykuj\u0119 heretyck\u0105 sugesti\u0119, \u017ce niezg\u0142\u0119biona g\u0142\u0119bia charakteru Wotana wyja\u015bnia lepiej narodowy socjalizm ni\u017c wszystkie trzy rozs\u0105dne czynniki razem wzi\u0119te. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ka\u017cdy z tych czynnik\u00f3w wyja\u015bnia wa\u017cny aspekt tego, co dzieje si\u0119 w Niemczech, ale Wotan wyja\u015bnia jeszcze wi\u0119cej. Jest on szczeg\u00f3lnie pouczaj\u0105cy w odniesieniu do og\u00f3lnego zjawiska, kt\u00f3re jest tak dziwne dla ka\u017cdego, kto nie jest Niemcem, \u017ce pozostaje niezrozumia\u0142e nawet po najg\u0142\u0119bszej refleksji.<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce to og\u00f3lne zjawisko mo\u017cna podsumowa\u0107 jako <\/span>Ergriffenheit<\/span><\/i> – stan bycia zaw\u0142adni\u0119tym lub op\u0119tanym. Termin ten postuluje nie tylko <\/span>Ergriffener<\/span><\/i> (tego, kt\u00f3ry jest zaw\u0142adni\u0119ty), ale tak\u017ce <\/span>Ergreifer<\/span><\/i> (tego, kt\u00f3ry zaw\u0142adn\u0105\u0142). Wotan jest Ergreiferem ludzi i, o ile nie chce si\u0119 deifikowa\u0107 Hitlera – co rzeczywi\u015bcie mia\u0142o miejsce – jest on naprawd\u0119 jedynym wyja\u015bnieniem. To prawda, \u017ce Wotan dzieli t\u0119 cech\u0119 ze swoim kuzynem Dionizosem, ale wydaje si\u0119, \u017ce Dionizos wywiera\u0142 sw\u00f3j wp\u0142yw g\u0142\u00f3wnie na kobiety. Menady by\u0142y gatunkiem kobiet-szturmowc\u00f3w i, wed\u0142ug mitycznych przekaz\u00f3w, by\u0142y wystarczaj\u0105co niebezpieczne. Wotan ograniczy\u0142 si\u0119 do berserker\u00f3w, kt\u00f3rzy znale\u017ali swoje powo\u0142anie jako Czarne Koszule mitycznych kr\u00f3l\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Umys\u0142, kt\u00f3ry jest jeszcze dziecinny, uwa\u017ca bog\u00f3w za metafizyczne byty istniej\u0105ce same w sobie, albo te\u017c uwa\u017ca ich za zabawne lub zabobonne wymys\u0142y. Z obu tych punkt\u00f3w widzenia paralela mi\u0119dzy Wotanem o\u017cywionym na nowo a burz\u0105 spo\u0142eczn\u0105, polityczn\u0105 i psychiczn\u0105, kt\u00f3ra wstrz\u0105sa Niemcami, mo\u017ce mie\u0107 przynajmniej warto\u015b\u0107 przypowie\u015bci. Ale poniewa\u017c bogowie s\u0105 bez w\u0105tpienia personifikacjami si\u0142 psychicznych, twierdzenie o ich metafizycznym istnieniu jest tak samo intelektualnym domniemaniem, jak opinia, \u017ce mogliby oni by\u0107 kiedykolwiek wymy\u015bleni. Nie \u017ceby „si\u0142y psychiczne” mia\u0142y cokolwiek wsp\u00f3lnego ze \u015bwiadomym umys\u0142em, tak jak my bawimy si\u0119 ide\u0105, \u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 i <\/span>psyche<\/span><\/i> s\u0105 to\u017csame. Jest to tylko kolejny kawa\u0142ek intelektualnego domniemania. „Si\u0142y psychiczne” maj\u0105 o wiele wi\u0119cej wsp\u00f3lnego ze sfer\u0105 nie\u015bwiadomo\u015bci. Nasza mania racjonalnych wyja\u015bnie\u0144 ma oczywi\u015bcie swoje korzenie w naszym strachu przed metafizyk\u0105, poniewa\u017c te dwie dziedziny by\u0142y zawsze wrogimi sobie bra\u0107mi. Dlatego te\u017c wszystko, co nieoczekiwane, co zbli\u017ca si\u0119 do nas z ciemnej sfery, jest uwa\u017cane albo za pochodz\u0105ce z zewn\u0105trz,\u00a0<\/span>a zatem prawdziwe, albo za halucynacj\u0119, a zatem nieprawdziwe. Pomys\u0142, \u017ce cokolwiek mo\u017ce by\u0107 realne i prawdziwe, ale nie pochodzi z zewn\u0105trz, ledwo zacz\u0105\u0142 \u015bwita\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnemu cz\u0142owiekowi.<\/span><\/p>\n

Dla lepszego zrozumienia i dla unikni\u0119cia uprzedze\u0144 mogliby\u015bmy oczywi\u015bcie zrezygnowa\u0107\u00a0<\/span>z nazwy „Wotan” i m\u00f3wi\u0107 zamiast tego o <\/span>furor teutonicus<\/span><\/i>. Ale m\u00f3wiliby\u015bmy tylko to samo i nie tak dobrze, poniewa\u017c furor w tym przypadku jest tylko psychologizacj\u0105 Wotana i nie m\u00f3wi nam nic wi\u0119cej ni\u017c to, \u017ce Niemcy s\u0105 w stanie „furii”. Tracimy w ten spos\u00f3b z oczu najbardziej osobliw\u0105 cech\u0119 tego ca\u0142ego zjawiska, a mianowicie dramatyczny aspekt Ergreifera i Ergriffenera. Imponuj\u0105ce w niemieckim fenomenie jest to, \u017ce jeden cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w spos\u00f3b oczywisty jest „op\u0119tany”, zarazi\u0142 ca\u0142y nar\u00f3d do tego stopnia, \u017ce wszystko zosta\u0142o wprawione w ruch i zacz\u0119\u0142o toczy\u0107 si\u0119 ku zatraceniu.<\/span><\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce Wotan jako hipoteza trafia w dziesi\u0105tk\u0119. Najwyra\u017aniej rzeczywi\u015bcie spa\u0142 tylko na g\u00f3rze Kyffhauser, dop\u00f3ki nie wezwa\u0142y go kruki i nie obwie\u015bci\u0142y nadej\u015bcia dnia. Jest on podstawowym atrybutem niemieckiej psychiki, irracjonalnym czynnikiem psychicznym, kt\u00f3ry dzia\u0142a na wysokie ci\u015bnienie cywilizacji jak cyklon i rozwiewa je. Czciciele Wotana, mimo swego dziwactwa, zdawali si\u0119 ocenia\u0107 rzeczy trafniej ni\u017c czciciele rozumu. Najwyra\u017aniej wszyscy zapomnieli, \u017ce Wotan jest germa\u0144skim <\/span>datum<\/span><\/i> pierwszej wagi, najprawdziwszym wyrazem\u00a0<\/span>i niedo\u015bcignionym uosobieniem podstawowej cechy, kt\u00f3ra jest szczeg\u00f3lnie charakterystyczna dla Niemc\u00f3w. Houston Stewart Chamberlain jest symptomem, kt\u00f3ry wzbudza podejrzenie, \u017ce gdzie indziej mog\u0105 spa\u0107 inni zawoalowani bogowie. Nacisk na ras\u0119 germa\u0144sk\u0105 – potocznie zwan\u0105 „aryjsk\u0105” – germa\u0144skie dziedzictwo, krew i ziemia, pie\u015bni Wagalaweia, jazda Walkirii, Jezus jako blondw\u0142osy i niebieskooki bohater, grecka matka \u015bw. Paw\u0142a, diabe\u0142 jako mi\u0119dzynarodowy Alberyk(8) w \u017cydowskim lub maso\u0144skim przebraniu, nordycka zorza polarna jako \u015bwiat\u0142o cywilizacji, podrz\u0119dne rasy \u015br\u00f3dziemnomorskie – wszystko to jest niezb\u0119dn\u0105 sceneri\u0105 dla rozgrywaj\u0105cego si\u0119 dramatu i w gruncie rzeczy oznacza to samo: b\u00f3g obj\u0105\u0142 w posiadanie Niemc\u00f3w, a ich dom wype\u0142nia „pot\u0119\u017cny, p\u0119dz\u0105cy wiatr”. ” Nied\u0142ugo po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez Hitlera, o ile si\u0119 nie myl\u0119, w PUNCH-u ukaza\u0142 si\u0119 komiks przedstawiaj\u0105cy oszala\u0142ego berserkera wyrywaj\u0105cego si\u0119 z wi\u0119z\u00f3w. Huragan rozp\u0119ta\u0142 si\u0119 w Niemczech, podczas gdy my wci\u0105\u017c wierzymy, \u017ce jest pi\u0119kna pogoda.<\/span><\/p>\n

W Szwajcarii panuje wzgl\u0119dny spok\u00f3j, cho\u0107 od czasu do czasu z p\u00f3\u0142nocy lub po\u0142udnia wieje wiatr. Czasem ma on nieco z\u0142owieszczy wyd\u017awi\u0119k, czasem szepcze tak nieszkodliwie lub wr\u0119cz idealistycznie, \u017ce nikt si\u0119 nie niepokoi. „Nie wywo\u0142uj wilka z laasu” – z t\u0105 przys\u0142owiow\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 udaje nam si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale dogada\u0107. M\u00f3wi si\u0119 czasem, \u017ce Szwajcarzy maj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 awersj\u0119 do robienia sobie problem\u00f3w. Musz\u0119 odeprze\u0107 ten zarzut: Szwajcarzy maj\u0105 swoje problemy, ale za nic w \u015bwiecie nie przyznaj\u0105 si\u0119 do tego, mimo \u017ce widz\u0105, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 wieje wiatr. Oddajemy wi\u0119c ho\u0142d czasowi burzy i naporu w Niemczech, ale nigdy o tym nie wspominamy, a to pozwala nam czu\u0107 si\u0119 znacznie lepiej.<\/span><\/p>\n

To przede wszystkim Niemcy maj\u0105 okazj\u0119, by\u0107 mo\u017ce jedyn\u0105 w historii, spojrze\u0107 we w\u0142asne serca\u00a0<\/span>i dowiedzie\u0107 si\u0119, czym by\u0142y te niebezpiecze\u0144stwa duszy, od kt\u00f3rych chrze\u015bcija\u0144stwo pr\u00f3bowa\u0142o ratowa\u0107 ludzko\u015b\u0107. Niemcy s\u0105 krajem duchowych katastrof, gdzie natura nigdy nie stwarza wi\u0119cej ni\u017c pozory rozejmu z rz\u0105dz\u0105cym \u015bwiatem rozumem. Zak\u0142\u00f3caj\u0105cym pok\u00f3j jest wiatr, kt\u00f3ry wieje na Europ\u0119 z bezmiaru Azji, omiata j\u0105 szerokim frontem od Tracji po Ba\u0142tyk, rozrzucaj\u0105c przed sob\u0105 narody jak suche li\u015bcie, lub inspiruje my\u015bli, kt\u00f3re wstrz\u0105saj\u0105 \u015bwiatem do fundament\u00f3w. To \u017cywio\u0142owy Dionizos wdzieraj\u0105cy si\u0119 w porz\u0105dek apolli\u0144ski. Rozp\u0119tuj\u0105cy t\u0119 burz\u0119 nosi imi\u0119 Wotan i mo\u017cemy si\u0119 o nim wiele dowiedzie\u0107 z politycznego zam\u0119tu i duchowych wstrz\u0105s\u00f3w, jakie spowodowa\u0142 w ca\u0142ej historii. Aby jednak dok\u0142adniej zbada\u0107 jego charakter, musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do epoki mit\u00f3w, kt\u00f3re nie wyja\u015bnia\u0142y wszystkiego w kategoriach cz\u0142owieka i jego ograniczonych mo\u017cliwo\u015bci, lecz szuka\u0142y g\u0142\u0119bszej przyczyny w psychice i jej autonomicznych mocach. Najwcze\u015bniejsze intuicje cz\u0142owieka uosabia\u0142y te moce jako bog\u00f3w i opisywa\u0142y je w mitach z wielk\u0105 staranno\u015bci\u0105 i szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci\u0105, zgodnie z ich r\u00f3\u017cnymi charakterami. By\u0142o to tym \u0142atwiejsze, \u017ce istnia\u0142y utrwalone pierwotne typy lub wyobra\u017cenia, kt\u00f3re s\u0105 wrodzone w nie\u015bwiadomo\u015bci wielu ras i wywieraj\u0105 na nie bezpo\u015bredni wp\u0142yw. Poniewa\u017c zachowanie danej rasy nabiera specyficznego charakteru na podstawie jej podstawowych obraz\u00f3w, mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o archetypie „Wotana”. Jako autonomiczny czynnik psychiczny, Wotan wywo\u0142uje skutki w \u017cyciu zbiorowym ludu i w ten spos\u00f3b ujawnia swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 natur\u0119. Wotan posiada bowiem w\u0142asn\u0105, swoist\u0105 biologi\u0119, ca\u0142kiem niezale\u017cnie od natury cz\u0142owieka. Tylko od czasu do czasu jednostki ulegaj\u0105 nieodpartemu wp\u0142ywowi tego nie\u015bwiadomego czynnika. Gdy jest on uciszony, cz\u0142owiek nie jest bardziej \u015bwiadomy archetypu Wotana ni\u017c utajonej epilepsji. Czy doro\u015bli Niemcy w 1914 roku mogli przewidzie\u0107, kim b\u0119d\u0105 dzisiaj? Takie niesamowite przemiany s\u0105 efektem dzia\u0142ania boga wiatru, kt\u00f3ry „wieje, gdzie chce,\u00a0<\/span>i s\u0142yszysz jego szum, ale nie mo\u017cesz powiedzie\u0107, sk\u0105d przychodzi i dok\u0105d zmierza”. Porywa on wszystko na swej drodze i obala wszystko, co nie jest mocno zakorzenione. Kiedy wieje wiatr, wstrz\u0105sa wszystkim, co jest niepewne, czy to na zewn\u0105trz, czy wewn\u0105trz.<\/span><\/p>\n

Martin Ninck opublikowa\u0142 ostatnio monografi\u0119(9), kt\u00f3ra jest bardzo po\u017c\u0105danym dodatkiem do naszej wiedzy o naturze Wotana. Czytelnik nie musi si\u0119 obawia\u0107, \u017ce ksi\u0105\u017cka ta jest jedynie naukowym studium, napisanym z akademickim dystansem do tematu. Z pewno\u015bci\u0105 prawo do naukowego obiektywizmu jest w pe\u0142ni zachowane, a materia\u0142 zosta\u0142 zebrany z niezwyk\u0142\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 i przedstawiony w niezwykle przejrzystej formie. Ale ponad tym wszystkim czuje si\u0119, \u017ce autor jest tym \u017cywotnie zainteresowany, \u017ce akord Wotana wibruje tak\u017ce w nim. Nie jest to zarzut – wr\u0119cz przeciwnie, jest to jedna z g\u0142\u00f3wnych zalet ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra bez tego entuzjazmu mog\u0142aby \u0142atwo przerodzi\u0107 si\u0119 w nu\u017c\u0105cy katalog. Ninck szkicuje naprawd\u0119 wspania\u0142y portret niemieckiego archetypu Wotana. Opisuje go w dziesi\u0119ciu rozdzia\u0142ach, korzystaj\u0105c ze wszystkich dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142, jako berserkera, boga burzy, w\u0119drowca, wojownika, boga Wunscha i Minne, pana umar\u0142ych i Einherjar\u00f3w, mistrza wiedzy tajemnej, maga i boga poet\u00f3w. Ani Walkirie, ani Fylgja nie zosta\u0142y zapomniane, poniewa\u017c stanowi\u0105 one cz\u0119\u015b\u0107 mitologicznego t\u0142a i fatalnego znaczenia Wotana. Szczeg\u00f3lnie pouczaj\u0105ce s\u0105 dociekania Nincka na temat imienia i jego pochodzenia. Pokazuje on, \u017ce Wotan to nie tylko b\u00f3g gniewu i sza\u0142u, kt\u00f3ry uosabia instynktowny i emocjonalny aspekt nie\u015bwiadomo\u015bci. Przejawia si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c jej intuicyjna i inspiruj\u0105ca strona, gdy\u017c rozumie on runy i potrafi interpretowa\u0107 przeznaczenie.<\/span><\/p>\n

Rzymianie uto\u017csamiali Wotana z Merkurym, ale jego posta\u0107 nie odpowiada w\u0142a\u015bciwie \u017cadnemu rzymskiemu czy greckiemu bogu, cho\u0107 s\u0105 pewne podobie\u0144stwa. Jest on w\u0119drowcem jak Merkury, rz\u0105dzi zmar\u0142ymi jak Pluton i Kronos, a z Dionizosem \u0142\u0105czy go emocjonalny sza\u0142, szczeg\u00f3lnie\u00a0<\/span>w jego mantycznym(10) aspekcie. Zaskakuj\u0105ce jest, \u017ce Ninck nie wspomina o Hermesie, bogu objawienia, kt\u00f3ry jako <\/span>pneuma<\/span><\/i> i <\/span>nous<\/span><\/i> zwi\u0105zany jest z wiatrem. By\u0142by on \u0142\u0105cznikiem\u00a0<\/span>z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 pneum\u0105 i cudem Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy. Jako Poimandres (pasterz ludzi), Hermes jest Ergreiferem, jak Wotan. Ninck s\u0142usznie zauwa\u017ca, \u017ce Dionizos i inni bogowie greccy zawsze pozostawali pod najwy\u017cszym zwierzchnictwem Zeusa, co wskazuje na zasadnicz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy temperamentem greckim i germa\u0144skim. Ninck zak\u0142ada wewn\u0119trzne pokrewie\u0144stwo mi\u0119dzy Wotanem a Kronosem, a kl\u0119ska tego ostatniego mo\u017ce by\u0107 znakiem, \u017ce typ Wotana zosta\u0142 kiedy\u015b pokonany i rozbity w czasach prehistorycznych. W ka\u017cdym razie, germa\u0144ski b\u00f3g reprezentuje totalno\u015b\u0107 na bardzo prymitywnym poziomie, stan psychologiczny, w kt\u00f3rym wola cz\u0142owieka by\u0142a prawie identyczna z wol\u0105 boga i ca\u0142kowicie zdana na jego \u0142ask\u0119. Ale Grecy mieli bog\u00f3w, kt\u00f3rzy pomagali cz\u0142owiekowi przeciwko innym bogom; w rzeczy samej, sam Wszechojciec Zeus nie jest daleki od idea\u0142u dobrotliwego, o\u015bwieconego despoty.<\/span><\/p>\n

Wotan nie mia\u0142 w swojej naturze d\u0142ugiego \u017cycia i oznak staro\u015bci. Po prostu znikn\u0105\u0142, gdy czasy obr\u00f3ci\u0142y si\u0119 przeciwko niemu, i przez ponad tysi\u0105c lat pozostawa\u0142 niewidzialny, dzia\u0142aj\u0105c anonimowo i po\u015brednio. Archetypy s\u0105 jak koryta rzek, kt\u00f3re wysychaj\u0105, gdy woda je opuszcza, ale kt\u00f3re w ka\u017cdej chwili mo\u017ce ponownie odnale\u017a\u0107. Archetyp jest jak stary ciek wodny, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rego woda \u017cycia p\u0142ynie od wiek\u00f3w, dr\u0105\u017c\u0105c dla siebie g\u0142\u0119bokie koryto. Im d\u0142u\u017cej p\u0142ynie w tym kanale, tym bardziej prawdopodobne jest, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej woda powr\u00f3ci do swojego starego koryta. \u017bycie jednostki jako cz\u0142onka spo\u0142ecze\u0144stwa, a szczeg\u00f3lnie jako cz\u0119\u015bci pa\u0144stwa, mo\u017ce by\u0107 regulowane jak kana\u0142, lecz \u017cycie narod\u00f3w jest wielk\u0105 rw\u0105c\u0105 rzek\u0105, kt\u00f3ra jest ca\u0142kowicie poza kontrol\u0105 ludzk\u0105, w r\u0119kach Tego, kt\u00f3ry zawsze by\u0142 silniejszy od ludzi. Liga Narod\u00f3w, kt\u00f3ra mia\u0142a posiada\u0107 ponadnarodow\u0105 w\u0142adz\u0119, jest przez jednych uwa\u017cana za dziecko wymagaj\u0105ce opieki\u00a0<\/span>i ochrony, przez innych – abortowania. W ten spos\u00f3b \u017cycie narod\u00f3w toczy si\u0119 bez kontroli, bez przewodnictwa, nie\u015bwiadome tego, dok\u0105d zmierza, jak ska\u0142a rozbijaj\u0105ca si\u0119 o zbocze wzg\u00f3rza, dop\u00f3ki nie zostanie zatrzymana przez przeszkod\u0119 silniejsz\u0105 od siebie. Wydarzenia polityczne przechodz\u0105 z jednego impasu w drugi, jak potok uwi\u0119ziony w w\u0105wozach, potokach i bagnach. Wszelka ludzka kontrola ko\u0144czy si\u0119, gdy jednostka zostaje wci\u0105gni\u0119ta w masowy ruch. Wtedy zaczynaj\u0105 funkcjonowa\u0107 archetypy, jak to si\u0119 dzieje r\u00f3wnie\u017c w \u017cyciu jednostek, gdy staj\u0105 w obliczu sytuacji, z kt\u00f3rymi nie mo\u017cna sobie poradzi\u0107 w \u017caden znany spos\u00f3b. To, co tak zwany Fuhrer robi\u00a0<\/span>z ruchem masowym, mo\u017cna wyra\u017anie zobaczy\u0107, je\u015bli zwr\u00f3cimy wzrok na p\u00f3\u0142noc lub po\u0142udnie naszego kraju.<\/span><\/p>\n

Archetyp w\u0142adcy nie pozostaje wiecznie ten sam, co wida\u0107 po ograniczeniach czasowych, jakie zosta\u0142y na\u0142o\u017cone na oczekiwane panowanie pokoju, „tysi\u0105cletni\u0105 Rzesz\u0119”. \u015ar\u00f3dziemnomorski archetyp sprawiedliwego, mi\u0142uj\u0105cego porz\u0105dek, dobrotliwego w\u0142adcy zosta\u0142 rozbity w ca\u0142ej p\u00f3\u0142nocnej Europie, o czym \u015bwiadcz\u0105 obecne losy Ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. Faszyzm we W\u0142oszech i wojna domowa w Hiszpanii pokazuj\u0105, \u017ce r\u00f3wnie\u017c na po\u0142udniu kataklizm okaza\u0142 si\u0119\u00a0<\/span>o wiele wi\u0119kszy, ni\u017c mo\u017cna si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107. Nawet Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie mo\u017ce ju\u017c sobie pozwoli\u0107 na pr\u00f3by si\u0142.<\/span><\/p>\n

Nacjonalistyczny B\u00f3g zaatakowa\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo na wszystkich frontach. W Rosji nazywa si\u0119 go technik\u0105 i nauk\u0105, we W\u0142oszech – Duce, a w Niemczech – „niemieck\u0105 wiar\u0105”, „niemieckim chrze\u015bcija\u0144stwem” lub pa\u0144stwem. \u201eNiemieccy chrze\u015bcijanie” s\u0105 sprzeczno\u015bci\u0105 sam\u0105 w sobie i lepiej by zrobili, gdyby przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do „Ruchu Wiary Niemieckiej” Hauera. S\u0105 to porz\u0105dni i maj\u0105cy dobre intencje ludzie, kt\u00f3rzy szczerze przyznaj\u0105 si\u0119 do swojego Ergriffenheit i pr\u00f3buj\u0105 pogodzi\u0107 si\u0119 z tym nowym i niezaprzeczalnym faktem. Zadaj\u0105 sobie wiele trudu, aby uczyni\u0107 ten fakt mniej niepokoj\u0105cym, ubieraj\u0105c go w pojednawcze historyczne szaty i daj\u0105c nam pocieszaj\u0105ce spojrzenia na wielkie postacie, takie jak Mistrz Eckhart, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c by\u0142 Niemcem i r\u00f3wnie\u017c by\u0142 Ergriffen. W ten spos\u00f3b omija si\u0119 k\u0142opotliwe pytanie, kim jest Ergreifer. On zawsze by\u0142 „Bogiem”. Ale im bardziej Hauer ogranicza \u015bwiatow\u0105 sfer\u0119 kultury indoeuropejskiej do „nordyckiej” w og\u00f3le, a do Eddy w szczeg\u00f3lno\u015bci, i im bardziej „niemiecka” staje si\u0119 ta wiara jako przejaw Ergriffenheit, tym bole\u015bniej wida\u0107, \u017ce „niemiecki” B\u00f3g jest Bogiem Niemc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nie mo\u017cna czyta\u0107 ksi\u0105\u017cki Hauera(11) bez wzruszenia, je\u015bli si\u0119 j\u0105 traktuje jako tragiczny\u00a0<\/span>i prawdziwie heroiczny wysi\u0142ek sumiennego uczonego, kt\u00f3ry, nie wiedz\u0105c, jak to si\u0119 sta\u0142o, zosta\u0142 gwa\u0142townie wezwany przez nies\u0142yszalny g\u0142os Ergreifera i teraz stara si\u0119 ze wszystkich si\u0142, z ca\u0142\u0105 swoj\u0105 wiedz\u0105 i umiej\u0119tno\u015bci\u0105 zbudowa\u0107 most mi\u0119dzy ciemnymi si\u0142ami \u017cycia a ja\u015bniej\u0105cym \u015bwiatem idei historycznych. Ale c\u00f3\u017c znacz\u0105 dla dzisiejszego cz\u0142owieka wszystkie pi\u0119kno\u015bci przesz\u0142o\u015bci\u00a0<\/span>z zupe\u0142nie innych poziom\u00f3w kultury, w konfrontacji z \u017cywym i niezg\u0142\u0119bionym bogiem plemiennym, jakiego nigdy wcze\u015bniej nie do\u015bwiadczy\u0142? Zosta\u0142y one wessane jak suche li\u015bcie <\/span>
\n<\/span>w szumi\u0105cy wir, a rytmiczne aliteracje Eddy zmiesza\u0142y si\u0119 nierozerwalnie z chrze\u015bcija\u0144skimi tekstami mistycznymi, niemieck\u0105 poezj\u0105 i m\u0105dro\u015bci\u0105 Upaniszad\u00f3w. Hauer sam jest poruszony g\u0142\u0119bi\u0105 znaczenia pierwotnych s\u0142\u00f3w le\u017c\u0105cych u podstaw j\u0119zyk\u00f3w germa\u0144skich, do tego stopnia, \u017ce\u00a0<\/span>z pewno\u015bci\u0105 nie zna\u0142 ich wcze\u015bniej. Nie mo\u017cna za to wini\u0107 indologa Hauera, ani te\u017c Eddy; jest to raczej wina <\/span>kairosa<\/span><\/i> – chwili obecnej w czasie – kt\u00f3rego imi\u0119 przy bli\u017cszym poznaniu okazuje si\u0119 by\u0107 Wotanem. Radzi\u0142bym wi\u0119c Niemieckiemu Ruchowi Wiary, aby odrzuci\u0142 swoje skrupu\u0142y. Inteligentni ludzie nie pomyl\u0105 ich z prymitywnymi czcicielami Wotana, kt\u00f3rych wiara jest tylko pozorem. S\u0105 ludzie w Niemieckim Ruchu Wiary, kt\u00f3rzy s\u0105 wystarczaj\u0105co inteligentni, aby nie tylko wierzy\u0107, ale i wiedzie\u0107, \u017ce bogiem Niemc\u00f3w jest Wotan, a nie B\u00f3g chrze\u015bcija\u0144ski. Jest to tragiczne do\u015bwiadczenie i nie jest to \u017caden wstyd. Zawsze by\u0142o straszne wpa\u015b\u0107 w r\u0119ce \u017cywego boga. Jahwe nie by\u0142 wyj\u0105tkiem od tej regu\u0142y, a Filistyni, Edomici, Amoryci i reszta, kt\u00f3rzy byli poza do\u015bwiadczeniem Jahwe, musieli z pewno\u015bci\u0105 uzna\u0107 je za bardzo nieprzyjemne. Semickie do\u015bwiadczenie Boga by\u0142o przez d\u0142ugi czas niezwykle bolesn\u0105 spraw\u0105 dla ca\u0142ego chrze\u015bcija\u0144stwa. My, kt\u00f3rzy stoimy na zewn\u0105trz, os\u0105dzamy Niemc\u00f3w o wiele zbyt surowo, jak gdyby byli oni odpowiedzialnymi agentami, lecz by\u0107 mo\u017ce bli\u017csze prawdy by\u0142oby uwa\u017canie ich r\u00f3wnie\u017c za ofiary.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli konsekwentnie zastosujemy ten, co prawda osobliwy, punkt widzenia, dojdziemy do wniosku, \u017ce Wotan musi z czasem ujawni\u0107 nie tylko niespokojn\u0105, gwa\u0142town\u0105 i burzliw\u0105 stron\u0119 swego charakteru, ale tak\u017ce swoje ekstatyczne i maniakalne cechy – zupe\u0142nie inny aspekt swej natury. Je\u015bli ten wniosek jest s\u0142uszny, narodowy socjalizm nie b\u0119dzie ostatnim s\u0142owem. W tle musz\u0105 by\u0107 ukryte rzeczy, kt\u00f3rych obecnie nie mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107, ale mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 w ci\u0105gu nast\u0119pnych kilku lat lub dziesi\u0119cioleci. Ponowne przebudzenie Wotana jest cofni\u0119ciem si\u0119 w przesz\u0142o\u015b\u0107; strumie\u0144 zosta\u0142 spi\u0119trzony i przedar\u0142 si\u0119 do swojego starego koryta. Ale przeszkoda nie b\u0119dzie trwa\u0142a wiecznie, to raczej <\/span>reculer pour mieux sauter<\/span><\/i>(12), a woda pokona przeszkod\u0119. Wtedy wreszcie b\u0119dziemy wiedzieli, co m\u00f3wi Wotan, gdy „mamrocze z g\u0142ow\u0105 Mimira”.<\/span><\/p>\n

Syny Mimira powstaj\u0105, a \u015bmier\u0107<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Oznajmia stary Gjallarhorn;<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>G\u0142o\u015bno dmie Heimdall, r\u00f3g wznosi wysoko,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Wotan mamrocze z g\u0142ow\u0105 Mimira.<\/span><\/i><\/p>\n

Dr\u017cy jesion Yggdrasil, wynios\u0142y,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>J\u0119czy stare drzewo, a Olbrzym idzie na wolno\u015b\u0107;<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Przera\u017ceni czekaj\u0105 wszyscy w krainie Heli<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>A\u017c Surta brat \u015bwiat poch\u0142onie.<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Jak jest z bogami? Jak jest z elfami?<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Wrzawa w J\u00f6tunheimie, Asowie na tingu;<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>St\u0119kaj\u0105 kar\u0142y u kamiennych drzwi,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Skalnych \u015bcian m\u0119drcy: wiecie\u017c teraz, czy nie?<\/span><\/i>
\n<\/i><\/b>
\n<\/i><\/b>Szczeka Garm g\u0142o\u015bno przed Gnipa jam\u0105,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Okowy p\u0119kaj\u0105, Fenrir-wilk wolny p\u0119dzi;<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Wiele wiem, przysz\u0142o\u015b\u0107 widz\u0119,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Bog\u00f3w przeznaczenie, zwyci\u0119zc\u00f3w upadek.<\/span><\/i>
\n<\/i><\/b>
\n<\/i><\/b>Hrym jedzie od wschodu, tarcz\u0119 dzier\u017cy<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Wije si\u0119 w\u0105\u017c \u015bwiata, straszny w swej w\u015bciek\u0142o\u015bci,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Bije morskie ba\u0142wany, a orze\u0142 skrzeczy<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Szarpi\u0105c zw\u0142oki; Naglfar nadp\u0142ywa.<\/span><\/i>
\n<\/i><\/b>
\n<\/i><\/b>Statek sunie od wschodu, lud Muspellu p\u0142ynie<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>morskim szlakiem, a Loki jest u steru;<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Ci\u0105gn\u0105 Olbrzymy, wszyscy razem z Wilkiem,<\/span><\/i>
\n<\/span><\/i>Byleipta brat im towarzyszy.<\/span><\/i>(13)<\/span><\/p>\n

Carl Gustav Jung<\/b>, <\/span>WOTAN, <\/span><\/i>Neue Schweizer Rundschau<\/span>, <\/span><\/i>1936<\/span><\/p>\n

Ilustracja: <\/b>Franz von Stuck, <\/span>Die Wilde Jagd, <\/span><\/i>1899 [Wotan na czele Dzikiego Gonu]<\/span><\/p>\n

T\u0142umaczenie:<\/b> Konrad Jaros\u0142awski<\/span><\/p>\n

Przypisy t\u0142umacza:<\/b>
\n<\/span>
\n<\/span>(1) <\/b>Autor ma na my\u015bli zapewne w\u0142osk\u0105 inwazj\u0119 na Etiopi\u0119 w 1935 roku <\/span>
\n<\/span>(2) <\/b>Mowa oczywi\u015bcie o volkistowskim ruchu <\/span>Wandervogel<\/span><\/i> (W\u0119drowny ptak) <\/span>
\n<\/span>(3)<\/b> \u0142ac. \u201ewiecznego ch\u0142opca\u201d, w typologii psychoanalitycznej Junga typ nierozwini\u0119tej osobowo\u015bci m\u0119skiej<\/span>
\n<\/span>(4)<\/b> Fragmenty za: <\/span>Tako rzecze Zaratustra: ksi\u0105\u017cka dla wszystkich i dla nikogo<\/span><\/i>, t\u0142um. Wac\u0142aw Berent<\/span>
\n<\/span>(5)<\/b> Fragmenty wierszy F. Nietzschego <\/span>Dem unbekannten Gott, An den Mistral <\/span><\/i>i <\/span>Klage der Ariadne<\/span><\/i> w t\u0142um. K. Jaros\u0142awskiego<\/span>
\n<\/span>(6)<\/b> niem. \u201eKr\u00f3lestwo bez przestrzeni\u201d<\/span>
\n<\/span>(7)<\/b> \u0142ac. \u201epodzielonego stadka\u201d <\/span>
\n<\/span>(8)<\/b> Jeden z Nibelung\u00f3w, z\u0142o\u015bliwy karze\u0142 z tetralogii Wagnera<\/span>
\n<\/span>(9)<\/b> Martin Ninck, <\/span>Wodan Und Germanischer Schicksalsglaube<\/span><\/i> ( 1935)<\/span>
\n<\/span>(10)<\/b> Dywinacyjnym, wr\u00f3\u017cbiarskim<\/span>
\n<\/span>(11)<\/b> Jakob Wilhelm Hauer, <\/span>Deutsche Gottschau <\/span><\/i>(1935)<\/span>
\n<\/span>(12)<\/b> fr. \u201erozbieg przed skokiem\u201d<\/span>
\n<\/span>(13) <\/b>Ust\u0119py 46-52 z <\/span>Eddy Poetyckiej<\/span><\/i> w t\u0142umaczeniu Apolonii Za\u0142uskiej-Stromberg<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy patrzymy wstecz na czas przed rokiem 1914, okazuje si\u0119, \u017ce \u017cyjemy w \u015bwiecie wydarze\u0144, kt\u00f3re przed wojn\u0105 by\u0142yby nie do pomy\u015blenia. Zaczynali\u015bmy nawet uwa\u017ca\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":39174,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[24],"tags":[421,6432],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Wildhunt-farnzvonstuck-1024x643.jpg?fit=1024%2C643&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-abP","jetpack-related-posts":[{"id":14542,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=14542","url_meta":{"origin":39173,"position":0},"title":"Chiny: Zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w na zbrojenia","date":"6 czerwca 2014","format":false,"excerpt":"Jak informuje \"Rzeczpospolita\", Departament Obrony USA podejrzewa, \u017ce tegoroczne dane o bud\u017cecie chi\u0144skiej armii s\u0105 mocno niedoszacowane. Z szacunk\u00f3w Pentagonu wynika, \u017ce Pekin m\u00f3g\u0142 ukry\u0107 nawet 20 proc. swoich wydatk\u00f3w wojskowych, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci wynosz\u0105 nie 120 ale nawet powy\u017cej 145 mld dolar\u00f3w. Po serii corocznych podwy\u017cek wydatk\u00f3w na armi\u0119\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/e03-748-300x217.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28111,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28111","url_meta":{"origin":39173,"position":1},"title":"Polska: 500+ masakruje lichwiarzy","date":"17 stycznia 2017","format":false,"excerpt":"Jak donosi portal NaTemat.pl, rz\u0105dowy program 500+ wywo\u0142a\u0142 trz\u0119sienie ziemi na rynku us\u0142ug lichwiarskich. W k\u0142opotach znalaz\u0142a si\u0119 firma Marka S.A. udzielaj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie kr\u00f3tkoterminowych i wysoko oprocentowanych po\u017cyczek got\u00f3wkowych biedniejszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Ju\u017c w listopadzie firma przewidywa\u0142a nadchodz\u0105ce k\u0142opoty. W comiesi\u0119cznym raporcie dotycz\u0105cym m.in. zmian w otoczeniu rynkowym firmy znalaz\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/raskolnikow.jpg?fit=390%2C269&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":5592,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=5592","url_meta":{"origin":39173,"position":2},"title":"Antyimperializm XXI wieku – relacja","date":"9 lipca 2012","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Przedstawiamy nades\u0142an\u0105 przez jednego z naszych czytelnik\u00f3w relacj\u0119 z konferencji\u00a0\u201eAntyimperializm XXI wieku\u201d, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w dniu wczorajszym w Warszawie. 8 lipca w Warszawie w budynku centrum handlowego Wola Park odby\u0142a si\u0119 konferencja pt. \u201eAntyimperializm XXI wieku\u201d. W niewielkiej salce zgromadzi\u0142o si\u0119 oko\u0142o 15 os\u00f3b, reprezentuj\u0105ce r\u00f3\u017cne \u015brodowiska\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":38458,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38458","url_meta":{"origin":39173,"position":3},"title":"Irak: Jankescy \u201edyplomaci\u201d opuszczaj\u0105 Irak w strachu przed Iranem","date":"3 grudnia 2020","format":false,"excerpt":"Stany Zjednoczone rzekomo podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o wycofaniu oko\u0142o po\u0142owy swoich \u201edyplomat\u00f3w\u201d z ambasady USA w Bagdadzie, w obliczu zwi\u0119kszonych napi\u0119\u0107 z Iranem, kt\u00f3ry, jak obawia si\u0119 Waszyngton, b\u0119dzie chcia\u0142 wymierzy\u0107 odwet za jankeskie zbrodnie. \"Departament Stanu stale dostosowuje swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 dyplomatyczn\u0105 w ambasadach i konsulatach na ca\u0142ym \u015bwiecie do swojej\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/murals-on-the-walls-surroundin.jpg?fit=550%2C413&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26488,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26488","url_meta":{"origin":39173,"position":4},"title":"Polska: Platforma mami „konserwatyzmem”","date":"10 sierpnia 2016","format":false,"excerpt":"W wywiadzie dla pisma \"Do Rzeczy\" Grzegorz Schetyna zapowiedzia\u0142 powr\u00f3t do\u00a0\u017ar\u00f3de\u0142 Platformy, czyli jej liberalno-konserwatywnego charakteru. \u2013\u00a0Jestem zwolennikiem utrzymania przez PO konserwatywnej kotwicy. (...).\u00a0Chc\u0119 te\u017c, by by\u0142a w swoim przekazie chadecka.\u00a0\u2013 m\u00f3wi\u0142 Schetyna. Zasugerowa\u0142 te\u017c, \u017ce Platforma nie ma potrzeby odwo\u0142ywania si\u0119 do lewicowego elektoratu, bo takiego nie posiada. \u2013\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Schetyna_puszcza_oko.jpg?fit=700%2C465&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":30249,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30249","url_meta":{"origin":39173,"position":5},"title":"Niemcy: Nawet libera\u0142owie za Rosj\u0105","date":"7 sierpnia 2017","format":false,"excerpt":"Wskutek wybor\u00f3w do Bundestagu z 2013 r. niemieccy libera\u0142owie z Wolnej Partii Demokratycznej po raz pierwszy w historii powojennych Niemiec znale\u017ali si\u0119 poza parlamentem. Sonda\u017ce przeprowadzane przed tegorocznymi wyborami prognozuj\u0105, \u017ce uda im si\u0119 do niego powr\u00f3ci\u0107. W takim wypadku FDP ma szans\u0119 na wej\u015bcie do rz\u0105du; wed\u0142ug niemieckich komentator\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Christian_Lindner_FDP.jpg?fit=550%2C309&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39173"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39178,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39173\/revisions\/39178"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}