Odnośnie Mszy Świętej. Coraz bardziej utwierdza się we mnie przekonanie, że stanowi ona obrzęd magiczny. Oczywiście, nie w pogańskim i ściślejszym znaczeniu \u2013 \u201ewywoływania nadzwyczajnych wrażeń lub skutk\u00f3w przy pomocy sił tajemniczych, jakoby nadprzyrodzonych\u201d (jak podaje Encyklopedia Gutenberga). Generalnie chodzi o odniesienie nadprzyrodzonego, zbawczego efektu przy pomocy określonych gest\u00f3w, sł\u00f3w, znak\u00f3w. Jest to konkretny przepis skutkujący odpowiednim, oczekiwanym rezultatem \u2013 jak wszystkie Sakramenty zresztą. Za jej, za ich pomocą na tym świecie uobecnia się łaska pochodząca ze świata tamtego. Rytuał jest określony i sprawdzony.<\/p>\n
Oczywiście, odnośnie wyżej przytoczonej definicji magii i odniesienia jej do Mszy Św. r\u00f3wnież można dyskutować. Obracałoby się to wok\u00f3ł określenia, co pełni rolę \u201enadzwyczajnych wrażeń lub skutk\u00f3w\u201d i do czego sprowadza się \u201epomoc sił tajemniczych, jakoby nadprzyrodzonych\u201d. Tj., czy chodzi tu o samo obcowanie z Bogiem, oddanie należnej Mu czci czy też zwyczajne przyzwanie Go. Na ile Jego moce są obiektem zainteresowania czy narzędziem \u2013 podmiotem czy przedmiotem. Drażliwa i niebezpieczna, nader mistyczna kwestia.<\/p>\n
Wracając do gł\u00f3wnego wątku. My, konserwatyści, myślimy całościami. Cały obrzęd, porządek (Ordo!) Mszy Św. stanowi właśnie integralną, nierozerwalną całość. Każda zmiana, ingerencja w jej strukturę skutkuje zmianą oczekiwanego efektu docelowego. Czym jest Msza Św., wiemy \u2013 prawdziwą i nieustającą, poczynioną w spos\u00f3b bezkrwawy, Ofiarą Krzyżową Jezusa Chrystusa \u2013 przez ręce kapłana. Missa wiąże się ze słowem \u201eposłanie\u201d \u2013 i jest idącym do nas posłaniem z Niebios. Jesteśmy tylko odbiorcami. Ona zaś stanowi, niezależny od nas, przycz\u00f3łek Zbawienia \u2013 ona, najpiękniejsza po tej stronie Nieba. Po niej oczekujemy ponowienia Zbawczej Męki Naszego Pana \u2013 i jej owoc\u00f3w; łaski uświęcającej, zgładzenia grzech\u00f3w. Nie tylko poczucia, ale i realnej Bożej obecności.<\/p>\n
Podczas Mszy Św. dokonuje się Przeistoczenie. Dzięki danym nam przez Chrystusa słowom, On sam uobecnia się wśr\u00f3d nas. Nie przychodzi jednak na byle zawołanie, zachciankę czy nawet prośbę \u2013 dzieje się to po spełnieniu odpowiednich warunk\u00f3w. Modlitwy Kanonu: wstawiennictwa i prośby, wreszcie powt\u00f3rzenie Jego cudownych (cudem przecież skutkujących) sł\u00f3w. Wszystko przy należytym przygotowaniu Ołtarza, przy zachowaniu formy i intencji. Kapłan, Alter Christus, niczego tu nie \u201ewspomina\u201d czy \u201esymbolizuje\u201d, lecz czyni dokładnie to samo, co pewien Galilejczyk dwadzieścia wiek\u00f3w temu. I dochodzimy jakby do sedna sprawy.<\/p>\n
Każda zmiana, ingerencja w strukturę Mszy Św. skutkuje zmianą oczekiwanego efektu docelowego. Mimo swojego generalnie metahistorycznego charakteru, Ordo Missae stanowi dorobek pracy wielu pokoleń \u2013 mozolnej pracy Na Większą Chwałę Bożą, służącej stworzeniu warunk\u00f3w do możliwie doskonałej, jak najmilszej Bogu celebracji. Będąc orężem Zbawienia, Msza Święta została ostatecznie skodyfikowana na Soborze Trydenckim, w obliczu reformacyjnej destrukcji Depozytu Wiary. \u201ePo wieczne czasy\u201d, jak oznajmia to święty papież Pius V. Ona \u2013 trydencka, Wszechczas\u00f3w \u2013 zapewniała przez wieki prawdziwość i nienaruszalność kościelnego posłania. Aż do pewnego czasu.<\/p>\n
Jaki skutek mogła odnieść zmiana w sprawowaniu pochodzącego nie z tego świata obrzędu \u201emagicznego\u201d? Co stało się z owocami rytuału? Lex orandi, lex credendi. Dzisiejszy kształt \u201ezwyczajnej formy\u201d Mszy (już przecież nie świętej), tak r\u00f3żniąc się od tradycyjnego (oficjalnie: \u201eformy nadzwyczajnej\u201d), musi się r\u00f3żnić i w uzyskiwanym efekcie. Można na to spojrzeć dwojako: odnośnie konkretnych owoc\u00f3w odprawianej Mszy, jak i og\u00f3lnego stanu wiary. 1) Abstrahując już od kwestii ważności dzisiejszej Mszy, a raczej og\u00f3lnie nawiązując do formy i intencji \u2013 czy odprawiony w spos\u00f3b odległy od uświęconych przepis\u00f3w obrzęd skutkuje tak, jak powinien? I czy nie zmienia to jego rozumienia \u2013 czy kapłan oraz wierni mają pojęcie, w czym biorą udział i co się dokonuje? 2) Efekty na szerszą skalę \u2013 og\u00f3lne postrzeganie funkcji Mszy bierze się z doświadczenia z konkretnymi jej celebracjami. Czy więc jednostkowe niedbalstwo nie skutkuje powszechną, a nieświadomą apostazją, co wpływa z kolei na losy całych narod\u00f3w? Te dwa pytania zasługują na naprawdę szerokie om\u00f3wienie, do czego nie mam jednak kompetencji. Sygnalizuję więc je.<\/p>\n
Warto by też om\u00f3wić właściwe rozumienie magii, skoro słowa tego użyłem w kontekście Mszy Św. Magia opiera się na poniekąd utylitarnym traktowaniu mocy tajemnych \u2013 dla doczesnego dobra człowieka. Może być biała lub czarna \u2013 a więc budująca lub szkodząca. Zależeć to ma od intencji maga. Czyli leży właściwie w rękach ludzkich, jest dostępnym człowiekowi środkiem, tyle że szczeg\u00f3lnym i niepowszednim. Ze Mszą Św. tymczasem jest inaczej \u2013 jest ona koniecznością niezależną od człowieka. Ofiarowaną mu łaską. Może on ją przyjąć lub odrzucić \u2013 a nie dowolnie szafować. Łącznikiem między magią a Mszą Św. jest więc powodowanie określonego celu przy udziale siły nadprzyrodzonej; r\u00f3żnicą zaś zasady, ograniczenie możliwości ludzkiego działania (jakościowe, nie ilościowe), przeciwnie pojęte rozumienie natury obrzędu. Można powiedzieć, że tu i tu zachowany jest ten sam kierunek, jednak o innym wektorze. Poza tym, Kości\u00f3ł zdecydowanie sprzeciwia się praktykom magicznym jako narażonym na styczność z wysłannikami Złego. W rzeczy samej, gdzie człowiek dąży do realizacji swoich zachcianek przy pomocy nadnaturalnych środk\u00f3w, tam niechybnie pojawiają się zainteresowane żerowaniem na nim \u2013 na jego brakach, jego instynktach \u2013 demony.<\/p>\n
Nie mieszając więc obu sfer, spr\u00f3bowałem je tylko obrazowo por\u00f3wnać. Uważam magię w tym kontekście za dobrą przenośnię, przystępnie oddającą zaistniałą Tajemnicę \u2013 a taką niewątpliwie jest Msza Św. Jest ona także potwierdzeniem Objawienia, ponowionego przez Chrystusa. Wszystko, co wiem, to fakt, że Chrystus nie przyszedł znieść, ale wypełnić – nie tylko prawo mojżeszowe, lecz każdą tradycję! \u2013 słusznie zauważa Thierry Jolif z francuskiego prawosławnego projektu muzycznego Lonsai Maikov, by dodać r\u00f3wnież, że Chrystus jest miarą wszystkich rzeczy. Więc zawiera się w tym i magia, będąca niewątpliwym faktem. Faktem dziś jednak przeżytym, nieadekwatnym \u2013 po p<\/p>\n
rostu niepotrzebnym, a nawet i szkodliwym. Wracanie do niej oznaczałoby anachronizm i nie przyjmowanie nowszej czasowo Bożej łaski.<\/p>\n
Dążąc do niejakiego podsumowania: zauważając w Mszy Św. elementy magiczne i poznając ich naturę, można odkryć parę użytecznych analogii. Ujawniają one zagrożenie leżące w \u201emajstrowaniu\u201d w konstrukcji Mszy Św. Zmieniając obrzęd ustanowiony niemal dwa tysiące lat temu i przez te dwa tysiące lat świadczący o swojej prawdziwości i cudowności, popełniono wielką nieodpowiedzialność. Droga otwarta \u201educhowi Soboru\u201d (Watykańskiego Drugiego) zaprowadzi maluczkich, niczym stado leming\u00f3w, do pewnej zguby.<\/p>\n
Za inspiracje do przemyśleń podziękowania należne x. Karolowi Stehlinowi FSSPX oraz Franciszkowi R. de Chateaubriandowi.<\/p>\n
<\/p>\n Tomasz Wiśniewski<\/p>\n <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Odnośnie Mszy Świętej. Coraz bardziej utwierdza się we mnie przekonanie, że stanowi ona obrzęd magiczny. Oczywiście, nie w pogańskim i ściślejszym znaczeniu \u2013 \u201ewywoływania nadzwyczajnych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":415,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[12,13],"tags":[596],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-6G","jetpack-related-posts":[{"id":13274,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13274","url_meta":{"origin":414,"position":0},"title":"Adam Danek: Tradycja m\u00f3wi\u0105ca","date":"3 lipca 2012","format":false,"excerpt":"\u00a0\u00a0 Przeciwnicy ruch\u00f3w tradycyjnych w Ko\u015bciele i apologeci destrukcji katolickiej liturgii dokonanej w wyniku Soboru Watyka\u0144skiego II (1962-1965) oraz wprowadzenia Novus Ordo Missae (1970) za obiekt swoich atak\u00f3w obieraj\u0105 szczeg\u00f3lnie fakt odprawiania tradycyjnej Mszy \u015bwi\u0119tej po \u0142acinie. Przeciwko tradycyjnej Mszy, i w og\u00f3le u\u017cywaniu \u0142aciny jako j\u0119zyka liturgicznego, wysuwaj\u0105 oni\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":10829,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=10829","url_meta":{"origin":414,"position":1},"title":"Liban: Chrze\u015bcijanie modl\u0105 si\u0119 za Assada","date":"22 pa\u017adziernika 2013","format":false,"excerpt":"Pracuj\u0105ca dla katarskiej Al-D\u017caziry korespondentka Stephanie D\u2019Arc Taylor odwiedzi\u0142a dwie miejscowo\u015bci w Dolinie Bekaa (p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d Libanu), w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105 wyznawcy ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. Ci m\u00f3wi\u0105 jednym g\u0142osem \u2013 s\u0105 przera\u017ceni perspektyw\u0105 zwyci\u0119stwa \u201esyryjskiej opozycji\u201d i konsekwencji, jakie mog\u0105 ich spotka\u0107, gdyby tak si\u0119 wydarzy\u0142o. Dolina Bekaa mocno odczu\u0142a na sobie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":17709,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17709","url_meta":{"origin":414,"position":2},"title":"Gambia: Koniec dialogu z UE?","date":"1 grudnia 2014","format":false,"excerpt":"Przedstawiciele w\u0142adz Gambii zapowiedzieli, \u017ce s\u0105 gotowi do zerwania wszelkich kontakt\u00f3w z Uni\u0105 Europejsk\u0105 je\u015bli ta zdecyduje si\u0119 na ingerencj\u0119 w ich polityce wewn\u0119trznej. Stanowisko to dotyczy mo\u017cliwego wstrzymania pomocy finansowej dla afryka\u0144skiego kraju w zwi\u0105zku z uchwaleniem praw uznaj\u0105cych\u00a0kontakty homoseksualne za przest\u0119pstwo zagro\u017cone kar\u0105 wi\u0119zienia. W tym miesi\u0105cu Unia\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Grunge_Flag_of_Gambia_by_pnkrckr.png?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":29655,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29655","url_meta":{"origin":414,"position":3},"title":"Polska: PiSowski kac po „przyja\u017ani z Ukrain\u0105”","date":"23 czerwca 2017","format":false,"excerpt":"Publicysta, sympatyzuj\u0105cego z\u00a0rz\u0105dem oraz Prawem i\u00a0Sprawiedliwo\u015bci\u0105, portalu wPolityce.pl pisze o\u00a0\u201eko\u0144cu z\u0142udze\u0144\u201d wobec Ukrainy i\u00a0wzywa do rewizji polityki wobec tego pa\u0144stwa. Publicysta Piotr Cywi\u0144ski za punkt wyj\u015bcia swoich rozwa\u017ca\u0144 bierze specjaln\u0105 uroczysto\u015b\u0107 jak\u0105 w\u0142adze Ukrainy zorganizowa\u0142y z\u00a0okazji liberalizacji ruchu granicznego mi\u0119dzy tym pa\u0144stwem a pa\u0144stwami strefy Schengen. Zniesienie wiz dla Ukrai\u0144c\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/kaczynski-z-kliczko-pap-epa-sergey-dolzhenko.jpg?fit=825%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":17555,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17555","url_meta":{"origin":414,"position":4},"title":"Adam Danek: O zachowaniu si\u0119 przy stole","date":"24 listopada 2014","format":false,"excerpt":"Po ostatnim Soborze powszechnym w Ko\u015bciele katolickim nast\u0105pi\u0142 upadek liturgii. Potwierdzaj\u0105 to nawet zewn\u0119trzni i zupe\u0142nie nieuprzedzeni obserwatorzy, na przyk\u0142ad niekatoliccy religioznawcy. Wbrew pokrzykiwaniom sekciarsko nastawionych grupek \u201etradycjonalist\u00f3w katolickich\u201d (z w\u0142asnego nadania), owego zepsucia naszych rytua\u0142\u00f3w nie spowodowa\u0142a oficjalna zmiana rytu Mszy \u015bwi\u0119tej. O wiele wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odegra\u0142o w tym\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"33ef701c8059391708f1c3ddbe9f1f81","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/33ef701c8059391708f1c3ddbe9f1f81.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27970,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27970","url_meta":{"origin":414,"position":5},"title":"Ronald Lasecki: Atlanty\u015bci – partia zdrajc\u00f3w","date":"10 stycznia 2017","format":false,"excerpt":"Co to jest polityka zagraniczna? Polityka zagraniczna, jak ka\u017cda inna publiczna (sektorowa) polityka pa\u0144stwa (w\u0142adcy), porz\u0105dkowana jest w my\u015bl okre\u015blonej koncepcji jej prowadzenia. Koncepcje takie mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cny zakres, pojemno\u015b\u0107 i tre\u015b\u0107. Okre\u015bla\u0107 mog\u0105 wy\u0142\u0105cznie kierunki prowadzenia polityki zagranicznej lub tak\u017ce narz\u0119dzia i techniki jej prowadzenia, niekiedy za\u015b te\u017c podmioty\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/14715663_1795081070768940_719099283394305266_o1.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/414"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=414"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/414\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}