W ubieg\u0142ym miesi\u0105cu mieli\u015bmy okazj\u0119 \u015bledzi\u0107 istotne posuni\u0119cia rosyjskiej dyplomacji w sprawie Naddniestrza \u2013 posuni\u0119cia, mo\u017cna by rzec, o charakterze demonstracyjnym. 12 kwietnia stolic\u0119 tego \u201epa\u0144stwa nieuznawanego\u201d, Tyraspol, odwiedzi\u0142 rosyjski minister obrony narodowej Anatolij Sierdiukow, a nast\u0119pnie Dmitrij Rogozin \u2013 wicepremier mianowany niedawno specjalnym przedstawicielem prezydenta Rosji ds. Naddniestrza. Zwi\u0105zany z konserwatywno-nacjonalistycznymi \u015brodowiskami politycznymi Rogozin, kt\u00f3ry wcze\u015bniej pe\u0142ni\u0142 m.in. funkcj\u0119 przedstawiciela dyplomatycznego Rosji przy NATO, w\u015br\u00f3d czynnych rosyjskich polityk\u00f3w i dyplomat\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 otwartym przywo\u0142ywaniem idei mocarstwowych i imperialnych, artyku\u0142owanych przeze\u0144 niekiedy ostrym j\u0119zykiem. Jednocze\u015bnie strona rosyjska potwierdzi\u0142a sw\u00f3j udzia\u0142 w przygotowywanych obecnie rozmowach 5 + 2 (Mo\u0142dawia i Naddniestrze plus Ukraina, Rosja, USA, OBWE, Unia Europejska), kt\u00f3rych przedmiotem ma by\u0107 przysz\u0142y mi\u0119dzynarodowo-prawny status Naddniestrza. Mimo g\u00f3rnolotnych zapowiedzi, nie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 \u017cadnego \u2013 jak to nazywaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a zachodnie \u2013 \u201erozwi\u0105zania problemu Naddniestrza\u201d, a przynamniej nie takiego, jakie one uwa\u017caj\u0105 za po\u017c\u0105dane, tzn. inkorporacji \u201enieuznawanego pa\u0144stwa\u201d do Mo\u0142dawii. Faktyczny status Naddniestrza nie ulegnie zmianie. Naddniestrze to terytorium o strategicznym po\u0142o\u017ceniu, wobec czego Rosja nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na utrat\u0119 panowania nad nim.<\/p>\n
Jedn\u0105 z tradycyjnych zasad rosyjskiej polityki zagranicznej, si\u0119gaj\u0105c\u0105 jeszcze czas\u00f3w Katarzyny Wielkiej, jest utrzymanie strategicznej kontroli na Morzu Czarnym \u2013 jednym z dw\u00f3ch, obok Ba\u0142tyku, morskich wyj\u015b\u0107 Rosji ku Europie. Wag\u0119 tej zasady potwierdzi\u0142o traumatyczne do\u015bwiadczenie utraty kontroli tego morza w wyniku przegranej wojny krymskiej (1853-1856). Rosja ponios\u0142a w\u00f3wczas kl\u0119sk\u0119 militarn\u0105 na swoim po\u0142udniowym \u201emi\u0119kkim podbrzuszu\u201d, a narzucony jej po przegranej wojnie traktat pokojowy z Pary\u017ca przyni\u00f3s\u0142 jej nie tylko ubytki terytorialne, ale r\u00f3wnie\u017c zakaz utrzymywania floty wojennej na Morzu Czarnym i budowy twierdz na jego wybrze\u017cach. Z rosyjskiego punktu widzenia strategiczna kontrola nad Morzem Czarnym s\u0142u\u017cy zabezpieczeniu mo\u017cliwo\u015bci wyj\u015bcia na Morze \u015ar\u00f3dziemne przez cie\u015bniny Bosfor i Dardanele oraz mo\u017cliwo\u015bci oddzia\u0142ywania na konkurencyjne czarnomorskie o\u015brodki si\u0142y \u2013 Turcj\u0119 i Gruzj\u0119. Pozostaje te\u017c istotna w kontek\u015bcie ochrony port\u00f3w Noworosyjsk i Odessa, przez kt\u00f3re przechodzi du\u017ca ilo\u015b\u0107 ropy naftowej przesy\u0142anej przez rosyjski system ruroci\u0105gowy oraz gazoci\u0105gu Blue Stream<\/em>, biegn\u0105cego z Rosji do Turcji po dnie Morza Czarnego. Utrzymaniu tej kontroli s\u0142u\u017cy obecno\u015b\u0107 wojskowa Rosji w basenie Morza Czarnego, przede wszystkim poprzez Flot\u0119 Czarnomorsk\u0105, dyslokowan\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci na Krymie (st\u0105d waga niedawnego porozumienia rosyjsko-ukrai\u0144skiego o przed\u0142u\u017ceniu okresu jej stacjonowania co najmniej do 2042 r.). Elementem rosyjskiej obecno\u015bci wojskowej jest jednak r\u00f3wnie\u017c Grupa Operacyjna Wojsk Rosyjskich, stacjonuj\u0105ca w Naddniestrzu.<\/p>\n Kto kontroluje militarnie Naddniestrze, kontroluje \u017ceglug\u0119 po jednej z wa\u017cnych (obok Dunaju czy Dniepru) arterii rzecznych po\u0142udniowo-wschodniej Europy. Mo\u017ce w\u00f3wczas \u201eryglowa\u0107\u201d uj\u015bcie Dniestru, stanowi\u0105ce z jednej strony wyj\u015bcie na Morze Czarne, z drugiej strony \u2013 drog\u0119 wodn\u0105 z Morza Czarnego na Ukrain\u0119, Mo\u0142dawi\u0119 i po\u015brednio Rumuni\u0119.<\/p>\n Wojskowa obecno\u015b\u0107 w Naddniestrzu to ogniwo kontroli granicz\u0105cej z nim na wschodzie Ukrainy \u2013 niegdy\u015b szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwej i problematycznej cz\u0119\u015bci rosyjskiego imperium, a p\u00f3\u017aniej szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwego i problematycznego s\u0105siada Rosji. Z drugiej strony, to nacisk na Mo\u0142dawi\u0119 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wzgl\u0119dnie \u0142atwego dokonania projekcji si\u0142y drog\u0105 l\u0105dow\u0105 (zw\u0142. dolinami przecinaj\u0105cymi Wy\u017cyn\u0119 Mo\u0142dawsk\u0105) przez terytorium tego niewielkiego pa\u0144stwa dalej na zach\u00f3d, do Rumunii, kolejnego problematycznego w XX wieku czarnomorskiego s\u0105siada Rosji. W tym kontek\u015bcie artyku\u0142owanych przez wicepremiera Rogozina propozycji, by po\u0142\u0105czy\u0107 Naddniestrze z Mo\u0142dawi\u0105 w\u0119z\u0142em konfederacji lub nawet federacji przy jednoczesnym utrzymaniu tam rosyjskiej obecno\u015bci wojskowej, nie spos\u00f3b odczyta\u0107 inaczej, ni\u017c jako projekt\u00f3w bezpo\u015bredniego wbudowania Mo\u0142dawii w struktur\u0119 strefy wp\u0142yw\u00f3w Rosji.<\/p>\n W \u015bwietle powy\u017cszych fakt\u00f3w uwidacznia si\u0119 sens polityki prowadzonej niegdy\u015b przez J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, ukierunkowanej na obudowanie Morza Czarnego systemem bezpiecze\u0144stwa nieopartym o Rosj\u0119. Ta my\u015bl przy\u015bwieca\u0142a takim podejmowanym kolejno dzia\u0142aniom, jak: szybkie nawi\u0105zanie stosunk\u00f3w dyplomatycznych z Ukrain\u0105 Naddnieprza\u0144sk\u0105 i pa\u0144stwami Kaukazu oraz wys\u0142anie do tych ostatnich polskiej misji wojskowej (1919), dyplomatyczna pr\u00f3ba uzyskania dla Polski protektoratu nad Krymem (1920), zawarcie sojuszu wojskowego z Rumuni\u0105 (1921), zacie\u015bnianie bilateralnej wsp\u00f3\u0142pracy z Turcj\u0105 (a tak\u017ce z W\u0119grami, po 1926 r.). Dzisiaj, w zmienionym uk\u0142adzie geopolitycznym, Polska nie mo\u017ce ju\u017c sobie pozwoli\u0107 na podobn\u0105 polityk\u0119 na po\u0142udniowym wschodzie. Nie ma po temu si\u0142 i \u015brodk\u00f3w. W regionie r\u00f3wnie\u017c nie wida\u0107 obecnie podmiot\u00f3w, zainteresowanych tworzeniem struktury r\u00f3wnowa\u017c\u0105cej rosyjskie wp\u0142ywy. Skromne nadzieje budzi w tej kwestii projekt regionalnej integracji pa\u0144stw tureckich, ale przysz\u0142o\u015b\u0107 tej inicjatywy pozostaje jak dot\u0105d niepewna.<\/p>\n Polska polityka zagraniczna powinna natomiast rozwin\u0105\u0107 aktywno\u015b\u0107 na p\u00f3\u0142nocy, w basenie Morza Ba\u0142tyckiego, gdzie wci\u0105\u017c jeszcze ma co\u015b do zrobienia i gdzie coraz intensywniejsza kooperacja niemiecko-rosyjska domaga si\u0119 przynajmniej cz\u0119\u015bciowego zbalansowania. Najpilniejszymi zadaniami dla Polski s\u0105 tutaj:<\/p>\n – rozwini\u0119cie wszechstronnej wsp\u00f3\u0142pracy (docelowo integracja) z pa\u0144stwami skandynawskimi i \u201erepublikami ba\u0142tyckimi\u201d;<\/p>\n – normalizacja stosunk\u00f3w z Bia\u0142orusi\u0105 i strategiczne partnerstwo z tym pa\u0144stwem;<\/p>\n – rozw\u00f3j floty, w pierwszej kolejno\u015bci odtworzenie i rozbudowa polskiej Marynarki Wojennej.<\/p>\n Ca\u0142okszta\u0142t tych i powi\u0105zanych z nimi zada\u0144 winien by\u0107 uj\u0119ty w szersz\u0105 geopolityczn\u0105 koncepcj\u0119 Zwi\u0105zku P\u00f3\u0142nocnego.<\/p>\n <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Adam Danek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W ubieg\u0142ym miesi\u0105cu mieli\u015bmy okazj\u0119 \u015bledzi\u0107 istotne posuni\u0119cia rosyjskiej dyplomacji w sprawie Naddniestrza \u2013 posuni\u0119cia, mo\u017cna by rzec, o charakterze demonstracyjnym. 12 kwietnia stolic\u0119 tego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4678,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,11],"tags":[218,35,309,606,725],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/s5dyvz-4677","jetpack-related-posts":[{"id":6852,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6852","url_meta":{"origin":4677,"position":0},"title":"Rosja: Poparcie dla Naddniestrza","date":"4 listopada 2012","format":false,"excerpt":"Na konferencji prasowej w stolicy Naddniestrza\u0144skiej Republiki Mo\u0142dawskiej, Tyraspolu deputowany do rosyjskiej Dumy i przewodnicz\u0105cy komisji ds. wsp\u00f3\u0142pracy z parlamentem NRM, Sergiusz Gawry\u0142ow poinformowa\u0142 \u017ce w 2013 r. Moskwa dofinansuje NRM kwot\u0105 wysoko\u015bci 3 mld. rubli, co stanowi wysoko\u015b\u0107 przybli\u017con\u0105 wobec zachodniej pomocy dla Mo\u0142dowy. \u015arodki maj\u0105 zosta\u0107 przeznaczone na\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":10508,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=10508","url_meta":{"origin":4677,"position":1},"title":"Naddniestrze: Wizyta premiera Mo\u0142dawii","date":"24 wrze\u015bnia 2013","format":false,"excerpt":"23 wrze\u015bnia w Tyraspolu (stolicy Republiki Naddniestrza) spotkali si\u0119 premier Mo\u0142dawii Iurie Leanca i prezydent Naddniestrza Jewgienij Szewczuk. Na spotkaniu podpisano umow\u0119 o przed\u0142u\u017ceniu protoko\u0142u z marca 2012 r. O zasadach przywr\u00f3cenia towarowego transportu kolejowego przez Naddniestrze. Politycy rozmawiali te\u017c o podpisaniu przez Mo\u0142dawi\u0119 umowy stowarzyszeniowej z Uni\u0105 Europejsk\u0105 oraz\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Flag_of_Transnistria_Republic.jpg?fit=400%2C300&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26576,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26576","url_meta":{"origin":4677,"position":2},"title":"Naddniestrze: Normalizacja stosunk\u00f3w ze \u015bwiatem","date":"22 sierpnia 2016","format":false,"excerpt":"W miar\u0119, jak coraz bardziej oddala si\u0119 perspektywa jasnego rozstrzygni\u0119cia wojny w Donbasie, a stan \"konfliktu zamro\u017conego\" ulega stabilizacji, po\u0142o\u017cenie Donieckiej i \u0141uga\u0144skiej Republiki Ludowej coraz cz\u0119\u015bciej por\u00f3wnywane jest do sytuacji Republiki Naddniestrza. Ta ostatnia, cho\u0107 nadal pozostaje pa\u0144stwem nieuznawanym, w praktyce od dawna utrzymuje normalne stosunki z zagranic\u0105. Bez\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Tyraspol.jpg?fit=800%2C540&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12851,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12851","url_meta":{"origin":4677,"position":3},"title":"USA: McCain straszy Polsk\u0119","date":"5 marca 2014","format":false,"excerpt":"Republika\u0144ski senator John McCain, znany z zami\u0142owania do odwiedzania wszelkich miejsc gdzie tocz\u0105 si\u0119 \"rewolucje\" sprzyjaj\u0105ce interesom USA postanowi\u0142 postraszy\u0107 Polsk\u0119 i Rumuni\u0119 w zwi\u0105zku z sytuacj\u0105 na Ukrainie. Jego zdaniem obecne posuni\u0119cia Rosji s\u0105 analogiczne do aneksji Sudet\u00f3w przez Hitlera. Wed\u0142ug senatora \"Rosyjskoj\u0119zyczna ludno\u015b\u0107 jest w Polsce, rosyjskoj\u0119zyczna ludno\u015b\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":37052,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=37052","url_meta":{"origin":4677,"position":4},"title":"Rosja: Kreml odpowiada na krytyk\u0119 zmian w konstytucji","date":"3 lipca 2020","format":false,"excerpt":"\u201eB\u0119dziemy wierni przede wszystkim w\u0142asnej suwerenno\u015bci\u201d \u2013 powiedzia\u0142 rzecznik prezydenta Rosji W\u0142adimir Pieskow, odnosz\u0105c si\u0119 do zgaranicznej krytyki zmian w rosyjskiej konstytucji. Rosja nie ma zamiaru zajmowa\u0107 si\u0119 tzw. \u201ezastrze\u017ceniami\u201d co do zmian w rosyjskiej konstytucji. Odpowiadaj\u0105c na pytania dziennikarzy w pi\u0105tek rzecznik prezydenta Rosji Dmitrij Pieskow powiedzia\u0142, \u017ce na\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/5628467.jpg?fit=1020%2C649&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25865,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25865","url_meta":{"origin":4677,"position":5},"title":"Abchazja: Nie po\u0142\u0105czymy si\u0119 z Rosj\u0105","date":"15 czerwca 2016","format":false,"excerpt":"Artur Mikwabia, premier Republiki Abchazji, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do Osetii Po\u0142udniowej jego pa\u0144stwo nie rozwa\u017ca mo\u017cliwo\u015bci wej\u015bcia w sk\u0142ad Federacji Rosyjskiej. \u2013\u00a0Motywacja Cchinwali\u00a0jest jasna. Osetyjczycy s\u0105 podzielonym narodem, cz\u0119\u015b\u0107 teraz mieszka w Rosji, a cz\u0119\u015b\u0107 w Osetii Po\u0142udniowej. Dlatego jest ch\u0119\u0107 ponownego zjednoczenia si\u0119. Mamy jednak inn\u0105 sytuacj\u0119. (...).\u00a0Chcemy\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/flaga_abchazji.png?fit=560%2C280&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4677"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4677\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}