{"id":4740,"date":"2012-05-07T17:37:36","date_gmt":"2012-05-07T17:37:36","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=4740"},"modified":"2014-02-13T22:32:59","modified_gmt":"2014-02-13T21:32:59","slug":"robin-bed-angka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=4740","title":{"rendered":"Robin Bed: Angka"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji:<\/strong> Okres rz\u0105d\u00f3w Czerwonych Khmer\u00f3w w latach 1975-1979 przyni\u00f3s\u0142 fizyczn\u0105 zag\u0142ad\u0119 przedrewolucyjnej Kambod\u017cy. Rewolucjoni\u015bci zwr\u00f3cili si\u0119 zar\u00f3wno przeciwko ludziom w jakikolwiek spos\u00f3b zwi\u0105zanym z dawnym re\u017cymem, jak i przeciwko ich wytworom materialnym. Ich rewolucja mia\u0142a ostrze antyurbanistyczne i antykonsumpcyjne. Niszczono bur\u017cuazj\u0119, jej materialne atrybuty i t\u0119piono jej styl \u017cycia. Zaatakowano, uznane za obce, systemy religijne i wietnamsk\u0105 mniejszo\u015b\u0107 etniczn\u0105.<\/em><\/p>\n

Czym zatem by\u0142a rewolucja kambod\u017ca\u0144ska? By\u0142a reakcj\u0105. Reakcj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa wiejskiego, kt\u00f3rego struktura zosta\u0142a zaatakowana przez instytucje nowo\u017cytnej cywilizacji, niesionej przez kolonializm i neokolonializm. Wiejskie, organiczne spo\u0142ecze\u0144stwo kambod\u017ca\u0144skie zosta\u0142o wyrwane ze swoich naturalnych struktur i r\u00f3l. Jak informuje cytowany poni\u017cej tekst, wielu ch\u0142op\u00f3w zassanych zosta\u0142o w spo\u0142eczn\u0105 i kulturow\u0105 otch\u0142a\u0144 wielkiego miasta, targanego wszystkimi chorobami charakteryzuj\u0105cymi tego typu o\u015brodki w krajach podlegaj\u0105cych forsownej modernizacji kapitalistycznej. Organizm spo\u0142eczny zosta\u0142 zaka\u017cony zarazkami nowo\u017cytno\u015bci i na jego ciele, w stosunkowo kr\u00f3tkim czasie, pojawi\u0142y si\u0119 ropiej\u0105ce wrzody wielkich miast. Zal\u0119g\u0142y si\u0119 w nim paso\u017cyty, w postaci powi\u0105zanych z zagranic\u0105 kompradorskich elit, wysysaj\u0105cych si\u0142y \u017cyciowe z ludu i ze swojego kraju. W jego \u017cy\u0142ach zamiast krwi, zacz\u0119\u0142o p\u0142yn\u0105\u0107 z\u0142oto, truj\u0105c ca\u0142y organizm i doprowadzaj\u0105c do pomieszania zmys\u0142\u00f3w.<\/em><\/p>\n

Rewolucja by\u0142a gwa\u0142town\u0105 reakcj\u0105 uk\u0142adu immunologicznego kambod\u017ca\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3rego organizm zaatakowany zosta\u0142 przez wirusa nowo\u017cytno\u015bci, liberalizmu i kapitalizmu. By\u0142a reakcj\u0105 organizmu trawionego chorobliw\u0105 gor\u0105czk\u0105 i szale\u0144stwem, ale wci\u0105\u017c pe\u0142nego jeszcze nie wyczerpanych chorob\u0105 si\u0142 \u017cyciowych. <\/em><\/p>\n

Rewolucji dokonano si\u0142ami ludzi m\u0142odych, maj\u0105cych na og\u00f3\u0142 nie wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119tna\u015bcie lat. Z wykonanych w tamtym okresie zdj\u0119\u0107 spogl\u0105daj\u0105 na nas twarze nastolatk\u00f3w; niekiedy rado\u015bnie u\u015bmiechni\u0119te, niekiedy zaci\u0119te w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105 lub okrucie\u0144stwem. To twarze pe\u0142ne \u017cycia, twarze m\u0142odego, rozpieranego si\u0142\u0105 narodu. Narodu, kt\u00f3rego najszlachetniejsza i najbardziej niewinna, a zarazem najpr\u0119\u017cniejsza i najbardziej \u017cywotna cz\u0119\u015b\u0107, desperacko poderwa\u0142a si\u0119, by po\u015br\u00f3d odbieraj\u0105cego \u015bwiadomo\u015b\u0107 cierpienia, nurzaj\u0105c si\u0119 we krwi, rozdrapa\u0107 nabrzmia\u0142e wrzody w postaci wytwor\u00f3w nowoczesnej stechnicyzowanej cywilizacji, wyrwa\u0107 zaropia\u0142e paznokcie i odci\u0105\u0107 przegni\u0142e palce w postaci elit kompradorskich, utoczy\u0107 zepsutej krwi, zatruwaj\u0105cej ca\u0142o\u015b\u0107 narodowego organizmu.<\/em><\/p>\n

Reakcja rewolucyjna nie by\u0142a reakcj\u0105 przemy\u015blan\u0105 i skutki jej by\u0142y mocno ambiwalentne. By\u0142a jednak reakcj\u0105 zrozumia\u0142\u0105, w kontek\u015bcie tego wszystkiego, co z ludami na ca\u0142ym \u015bwiecie robi\u0105 liberalizm i konsumpcyjny system zachodni. Rewolucja z jednej strony, by\u0142a rezultatem rozbicia przez nowo\u017cytno\u015b\u0107 tradycyjnego spo\u0142ecze\u0144stwa ch\u0142opskiego; zwyci\u0119\u017cy\u0142a si\u0142ami wykorzenionych, wyrwanych ze swoich rodzin i wiosek dzieci. Z drugiej strony, by\u0142a to reakcja konserwatywnego w istocie narodu, na s\u0105czenie w jego organizm zatrutej zachodniej ideologii liberalnej. Jak wskazuje cytowany ni\u017cej wydany przez rewolucjonist\u00f3w dokument, zaprowadza\u0142a ona system bardzo surowej moralnej dyscypliny, wskazania kt\u00f3rej, zasadniczo wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 po prostu zaprzeczeniem tre\u015bci niesionych przez zachodni liberalizm. <\/em><\/p>\n

Charakteru rewolucji kambod\u017ca\u0144skiej nie da si\u0119 usprawiedliwi\u0107, da si\u0119 jednak go zrozumie\u0107. Tekst zaprezentowany Pa\u0144stwu poni\u017cej, naszym zdaniem w tym pomaga.<\/em><\/p>\n

Ronald Lasecki<\/em><\/p>\n

*<\/p>\n

Robin Bed – Angka<\/strong><\/p>\n

Siedemnastego kwietnia 1975 r. do najwi\u0119kszego miasta Kambod\u017cy \u2013 Phnom Penh \u2013 wkroczyli entuzjastycznie powitani przez ludno\u015b\u0107 Czerwoni Khmerzy. Jeszcze dzieci, o uduchowionych obliczach, zahartowane wojn\u0105 partyzanck\u0105 w d\u017cungli, niczym Mowgli w czarnych koszulach i z ka\u0142asznikowami w r\u0119kach, tak niepodobni do \u017co\u0142nierzy Lon Nola kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie uciekli z miasta. Tych obro\u015bni\u0119tych w t\u0142uszcz papug w operetkowych mundurach, obwieszonych jak choinki medalami za wojn\u0119 przeciwko w\u0142asnemu narodowi w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017cna by\u0142o por\u00f3wna\u0107 z Czerwonymi Khmerami. Czerwonymi nie z powodu przekonania do idei marksizmu-leninizmu, ale od czerwonej barwy ich rodzinnej ziemi \u2013 g\u00f3rskich rejon\u00f3w Kambod\u017cy, gdzie Angka Loeu \u2013 Najwy\u017csza Organizacja \u2013 od lat otrzymywa\u0142a wsparcie od ludno\u015bci cywilnej. Mieszka\u0144cy metropolii mieli powody do rado\u015bci ze zwyci\u0119stwa Czerwonych Khmer\u00f3w, u kt\u00f3rych dow\u00f3dcy r\u00f3\u017cnili si\u0119 od \u017co\u0142nierzy tylko posiadaniem zegark\u00f3w i d\u0142ugopisem wystaj\u0105cym z kieszeni na piersi. Zako\u0144czyli oni bowiem koszmar rz\u0105d\u00f3w Lon Nola, trwaj\u0105cy od 1970 r. To wtedy prawicowe, proameryka\u0144skie si\u0142y reprezentuj\u0105ce interesy skorumpowanych urz\u0119dnik\u00f3w i spekulant\u00f3w, prowadzone przez by\u0142ego wsp\u00f3\u0142pracownika KGB genera\u0142a Lon Nola i ksi\u0119cia Sirik Mataka pozbawi\u0142y w\u0142adzy ksi\u0119cia Norodoma Sihanouka, budowniczego \u201ekhmerskiego socjalizmu\u201d. Sihanouk, przebywaj\u0105cy w\u00f3wczas w Pekinie, skazany zosta\u0142 na kar\u0119 \u015bmierci. Z now\u0105 si\u0142\u0105 wybuch\u0142a wojna domowa trwaj\u0105ca nieprzerwanie od 1945 r. Pierwsz\u0105 rzecz\u0105 jak\u0105 zrobi\u0142 Lon Nol aby uderzy\u0107 w opozycj\u0119 by\u0142o zwr\u00f3cenie si\u0119 o pomoc do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Amerykanie z ch\u0119ci\u0105 pomogli. W latach 1970-73 piloci ameryka\u0144scy zrzucili 500 tysi\u0119cy ton bomb na terytorium Kambod\u017cy. Na wyposa\u017cenie wojsk rz\u0105dowych walcz\u0105cych z praktycznie nieuzbrojonymi ch\u0142opami USA wyda\u0142y 1,75 miliarda dolar\u00f3w. Efektem trwaj\u0105cej pi\u0119\u0107 lat wojny i ameryka\u0144skich nalot\u00f3w dywanowych by\u0142a \u015bmier\u0107 i kalectwo kt\u00f3re dotkn\u0119\u0142y ponad milion ludzi. P\u00f3\u017aniej odpowiedzialno\u015b\u0107 za to przypisano \u201ekrwawemu re\u017cimowy Pol Pota i Ieng Sarego\u201d. Czerwoni Khmerzy wkroczyli do Phnom Penh nie napotykaj\u0105c oporu. Trzydziestu najwy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w, w tym Lon Nol, oraz 82 ameryka\u0144skich doradc\u00f3w wojskowych ewakuowa\u0142o si\u0119 helikopterami pod eskort\u0105 \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skiej piechoty morskiej. Operacj\u0119 ewakuacji nazwan\u0105 pi\u0119knie \u201eEagle Pull<\/em>\u201d przeprowadzono 14 kwietnia. Oto co pisa\u0142 o niej dziennikarz \u201eNew York Times\u201d:<\/p>\n

\u201ePo<\/em> tym jak Ameryka przez pi\u0119\u0107 lat pomaga\u0142a pogardzanemu przez siebie feudalnemu rz\u0105dowi i toczy\u0142a wojn\u0119 bez szans na zwyci\u0119stwo zobaczyli\u015bmy smutny obraz ewakuacji z ambasadorem trzymaj\u0105cym w jednej r\u0119ce ameryka\u0144ska flag\u0119, w drugiej wielk\u0105 walizk\u0119. (\u2026) Jedna si\u00f3dma mieszka\u0144c\u00f3w zgin\u0119\u0142a lub zosta\u0142a ranna, uchod\u017ac\u00f3w s\u0105 setki tysi\u0119cy, kraj zosta\u0142 zdewastowany, dzieci umieraj\u0105 z g\u0142odu<\/em>.\u201d<\/p>\n

To samo pisa\u0142y wtedy \u201ePrawda\u201d i \u201eIzwiestia\u201d: \u201eWierny zasadom internacjonalizmu i solidarno\u015bci z prowadz\u0105cymi walk\u0119 narodowowyzwole\u0144cz\u0105 Zwi\u0105zek Radziecki zawsze wspiera\u0142 kambod\u017ca\u0144skich patriot\u00f3w. (\u2026) Owi patrioci walcz\u0105 o wprowadzenie Kambod\u017cy do obozu pa\u0144stw demokratycznych, zasady pokoju i niezaanga\u017cowania w stosunkach mi\u0119dzynarodowych oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 odnalezienia w\u0142a\u015bciwego miejsca w \u017cyciu publicznym dla ka\u017cdego obywatela.<\/em>\u201d Szczeg\u00f3lnie dotyka ostatnie zdanie. Nawet Pol Pot i Ieng Sary nie uj\u0119liby tego lepiej.<\/p>\n

Po doj\u015bciu do w\u0142adzy, Angka rozpocz\u0119\u0142a natychmiastow\u0105 realizacj\u0119 trzech postawionych sobie zada\u0144:<\/p>\n

– powstrzymania polityki rujnowania ch\u0142op\u00f3w \u2013 fundamentu kambod\u017ca\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa, wyeliminowania korupcji i lichwy,<\/p>\n

– wyrwania Kambod\u017cy spod wieloletniej dominacji obcych mocarstw,<\/p>\n

– zatrzymania narastaj\u0105cej w kraju anarchii poprzez ustanowienie silnej w\u0142adzy pa\u0144stwowej.<\/p>\n

Pierwszym krokiem podj\u0119tym dla realizacji postulat\u00f3w Czerwonych Khmer\u00f3w by\u0142o wysadzenie Banku Narodowego. Pieni\u0105dz \u2013 podstawa spo\u0142ecze\u0144stwa bur\u017cuazyjnego \u2013 zosta\u0142 zniszczony. Chocia\u017c Lenin, Mao czy Fidel rozumieli konieczno\u015b\u0107 takiego ruchu, nigdy si\u0119 na niego nie zdecydowali. Pieni\u0105dze odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w powojennej historii Kambod\u017cy. Zagraniczne po\u017cyczki uczyni\u0142y kraj w pe\u0142ni zale\u017cnym najpierw od Francji potem od USA, pozbawiaj\u0105c Kambod\u017c\u0119 w\u0142asnego przemys\u0142u. Miliardy frank\u00f3w i dolar\u00f3w przeznaczone na inwestycje gospodarcze trafi\u0142y do kieszeni garstki urz\u0119dnik\u00f3w, wy\u017cszych oficer\u00f3w i rekin\u00f3w czarnego rynku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w kraju by\u0142a skazana na bied\u0119 i brak perspektyw. Wytworzy\u0142a si\u0119 tak\u017ce \u201eelita\u201d barman\u00f3w, diler\u00f3w i prostytutek kt\u00f3rej wzgl\u0119dne powodzenie wydawa\u0142o si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c dziwne na tle kryzysu rolnictwa i braku produkcji przemys\u0142owej. Eksperyment Sihanouka z \u201ekhmerskim socjalizmem\u201d i rz\u0105dy Lon Nola doprowadzi\u0142y do ucieczki z kraju 3,5 miliona os\u00f3b. Zniszczone przez eksperymenty gospodarcze i wojn\u0119 rolnictwo nie by\u0142o w stanie wy\u017cywi\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w kraju. Pieni\u0105dze z po\u017cyczek wydawano na zakup \u017cywno\u015bci za granic\u0105. Brzmi znajomo, prawda? Re\u017cim Lon Nola pozostawi\u0142 smutne dziedzictwo. Produkcja ry\u017cu wynosi\u0142a jedn\u0105 czwart\u0105 poziomu z roku 1969, produkcja przemys\u0142owa \u2013 jedn\u0105 \u00f3sm\u0105. Zniszczono trzy czwarte przedsi\u0119biorstw, dwie trzecie plantacji kauczuku. Kauczuk by\u0142 dla Kambod\u017cy tym, czym ropa dla Rosji \u2013 g\u0142\u00f3wnym produktem eksportowym. Trzy czwarte dr\u00f3g i tor\u00f3w kolejowych by\u0142o w ruinie. Gdyby por\u00f3wna\u0107 sytuacj\u0119 w Kambod\u017cy w 1970 r. i w Rosji po wojnie domowej, m\u0142ody Kraj Rad wydawa\u0142by si\u0119 kwitn\u0105cy. Oczywi\u015bcie, za upadek gospodarki dzi\u015b obwiniani s\u0105 Pol Pot i Ieng Sary i ich \u201ekrwawa klika.\u201d<\/p>\n

Po zniszczeniu Banku Narodowego Czerwoni Khmerzy zacz\u0119li przeprowadza\u0107 w Phnom Penh masowe egzekucje. Poddano im ludzi i przedmioty. To, co w oczach bojownik\u00f3w z imperializmem uosabia\u0142o z\u0142o. Tostery i miksery Merci <\/em>i Sharp<\/em> by\u0142y publicznie rozbijane m\u0142otami podczas swoistych performance\u2019\u00f3w przeprowadzanych przez praktycznie niepi\u015bmiennych ch\u0142op\u00f3w kt\u00f3rzy nigdy nie s\u0142yszeli o postmodernizmie czy undergroundzie. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 wyw\u00f3zki, a raczej ponowne osiedlanie mieszka\u0144c\u00f3w na terenach wiejskich. Kraj potrzebowa\u0142 ry\u017cu.<\/p>\n

W 1960 r. liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Phnom Penh szacowano na 350 tysi\u0119cy, a w 1975 r. \u2013 3 miliony. Miasto by\u0142o jedynym miejscem, w kt\u00f3rym mogli si\u0119 wy\u017cywi\u0107. Proletariat \u2013 w klasycznym znaczeniu tego s\u0142owa \u2013 stanowi\u0142 nieznacz\u0105cy u\u0142amek ludno\u015bci. Reprezentowali go g\u0142\u00f3wnie pracownicy transportu i zak\u0142ad\u00f3w naprawczych. W ci\u0105gu 72 godzin \u201enowych mieszka\u0144c\u00f3w\u201d jak okre\u015bla\u0142a ich Angka, za\u0142adowano do autobus\u00f3w i ci\u0119\u017car\u00f3wek skonfiskowanych przez w\u0142adze i przewieziono na tereny wiejskie. Przypomina to czasy Bre\u017cniewa i wysy\u0142anie pracownik\u00f3w szk\u00f3\u0142 muzycznych i instytut\u00f3w badawczych \u201ena wykopki\u201d. Has\u0142a Angki g\u0142osi\u0142y: \u201eKraj musi si\u0119 sam wy\u017cywi\u0107<\/em>.\u201d \u201eOd tej pory je\u015bli ludzie chc\u0105 je\u015b\u0107, musz\u0105 zapracowa\u0107 na swe po\u017cywienie na polach ry\u017cowych.<\/em>\u201d \u201eMiasto \u2013 siedliskiem wyst\u0119pku<\/em>.\u201d Przera\u017caj\u0105ce widmo o\u015bmiornicy \u017c\u0105dnej ofiar, po\u017ceraj\u0105cy ludzi Moloch tak nienawidzony przez Machn\u0119 czy Emila Verhaerena zosta\u0142 z woli Angki usuni\u0119ty w trzy dni. Mieszka\u0144c\u00f3w podzielono na trzy kategorie. \u201eStarych mieszka\u0144c\u00f3w\u201d \u2013 g\u0142\u00f3wnie ludno\u015b\u0107 z teren\u00f3w lesistych i g\u00f3rskich od pocz\u0105tku wspieraj\u0105c\u0105 Czerwonych Khmer\u00f3w, wie\u015bniak\u00f3w z teren\u00f3w wyzwolonych i cz\u0142onk\u00f3w Angki. \u201eNowymi mieszka\u0144cami\u201d nazywano tych kt\u00f3rych wysy\u0142ano na wie\u015b \u2013 najemnych pracownik\u00f3w rolnych kt\u00f3rych wojna zmusi\u0142a do ucieczki do miast i mieszka\u0144c\u00f3w teren\u00f3w zaj\u0119tych przez Angk\u0119 po zwyci\u0119stwie. Trzecia kategoria by\u0142a przeznaczona do eliminacji. W wi\u0119kszo\u015bci byli to \u017candarmi i policjanci re\u017cimu Lon Nola. Za jego czas\u00f3w armia liczy\u0142a 550 tysi\u0119cy ludzi, kt\u00f3rzy pod kierownictwem Amerykan\u00f3w walczyli przeciw w\u0142asnemu narodowi. Tych, kt\u00f3rzy nie przeszli na stron\u0119 Czerwonych Khmer\u00f3w przez 17 kwietnia 1975 r. rozstrzeliwano na miejscu. Ale co innego mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy wymy\u015blnie torturowali i mordowali schwytanych partyzant\u00f3w na przyk\u0142ad obk\u0142adaj\u0105c ich oponami i podpalaj\u0105c? Skorumpowani urz\u0119dnicy, geniusze gie\u0142dowego parkietu, spekulanci wszelkiej ma\u015bci czy intelektuali\u015bci kt\u00f3rzy zatruwali umys\u0142y m\u0142odych ucz\u0105c ich zgodnie z ameryka\u0144skimi programami zostali oszcz\u0119dzeni, chocia\u017c s\u0142u\u017cyli re\u017cimowi krzywdz\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w Kambod\u017cy nie mniej ni\u017c brutalna policja. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich mia\u0142a stan\u0105\u0107 oko w oko z przyrod\u0105. Przyzwyczajone do pi\u00f3r i kalkulator\u00f3w d\u0142onie pokrywaj\u0105ce si\u0119 krwawymi b\u0105blami, tropikalne owady k\u0105saj\u0105ce t\u0142uste cia\u0142a, ca\u0142kowite nieprzystosowanie do prostej pracy polegaj\u0105cej na uprawie ry\u017cu by\u0142y dla dawnych panuj\u0105cych jak napomnienie \u2013 \u201enie jeste\u015bcie u siebie, lepiej b\u0119dzie gdy umrzecie.\u201d Cios motyk\u0105, tak cz\u0119sto przewijaj\u0105cy si\u0119 w p\u00f3\u017aniejszych doniesieniach o okrucie\u0144stwach \u201ekrwawej kliki Pol Pota i Ieng Sarego\u201d by\u0142 raczej ciosem \u0142aski, wybawiaj\u0105cym od bycia po\u017ceranym \u017cywcem przez tropikalne skolopendry.<\/p>\n

Do trzeciej kategorii zaliczono te\u017c mnich\u00f3w buddyjskich, mimo, \u017ce wielu buddyst\u00f3w bra\u0142o udzia\u0142 w walce z francuskimi kolonialistami i ameryka\u0144skimi naje\u017ad\u017acami. Jednak wsp\u00f3\u0142praca mnich\u00f3w przy budowie \u201ekhmerskiego socjalizmu\u201d Sihanouka i wsp\u00f3\u0142praca z re\u017cimem Lon Nola kt\u00f3ry uczyni\u0142 buddyzm religi\u0105 pa\u0144stwow\u0105, ca\u0142kowicie pozbawi\u0142y Czerwonych Khmer\u00f3w uczu\u0107 religijnych. Pro\u015bci ch\u0142opi nie rozumieli, dlaczego B\u00f3g dopu\u015bci\u0142 do chaosu kt\u00f3ry niszczy\u0142 ich ziemi\u0119. W postanowieniu Angki czytamy: \u201eDlaczego Khmerzy maj\u0105 wyznawa\u0107 religi\u0119 kt\u00f3ra przysz\u0142a z zewn\u0105trz? Nasza rewolucyjna partia odrzuca religi\u0119 buddyjsk\u0105. Bracia pod\u0105\u017caj\u0105cy za Angk\u0105 winni odrzuci\u0107 buddyzm, gdy\u017c jest on wrogi Angce i sprzyja imperializmowi.<\/em>\u201d Mnich\u00f3w kt\u00f3rzy protestowali, rozstrzeliwano na miejscu.<\/p>\n

Kiedy zwolennicy abstrakcyjnych idea\u0142\u00f3w humanizmu wylewaj\u0105 \u0142zy nad pos\u0142aniem paso\u017cyt\u00f3w z Phnom Penh do pracy na roli, zupe\u0142nie zapominaj\u0105 a raczej pokazuj\u0105, \u017ce nie wiedz\u0105 co zasz\u0142o w Kambod\u017cy w latach 1952-55. By\u0142y to czasy \u201eprzegrupowania\u201d. Mieszka\u0144cy wsi popieraj\u0105cy walcz\u0105cy z Francuzami i monarchi\u0105 ruch Khmer Issarak byli wysiedlani z dom\u00f3w, wiosek i osad do budowanych za ameryka\u0144skie pieni\u0105dze \u201emodelowych wsi\u201d budowanych przy drogach. Domy i chaty budowano z blachy falistej kt\u00f3r\u0105 organizacje humanitarne uzna\u0142y za idealn\u0105 w kambod\u017ca\u0144skich warunkach klimatycznych. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 uprawy ry\u017cu by\u0142a zupe\u0142nie ignorowana w tych \u201eosadach spokoju.\u201d Podkre\u015blano \u0142atwo\u015b\u0107 z jak\u0105 policja i \u017candarmeria mog\u0142y kontrolowa\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w. Dawne wioski i pola spalono miotaczami p\u0142omieni. Mieszka\u0144cy mieli do wyboru chaty z blachy, do\u0142\u0105czenie do partyzantki albo ucieczk\u0119 do miasta w poszukiwaniu jakiejkolwiek pracy. Nie wiadomo jak wielu ch\u0142op\u00f3w zgin\u0119\u0142o przy wysiedleniach. Oficjalne statyki szacuj\u0105 liczb\u0119 ofiar na milion. Na bazie tych wiosek ksi\u0105\u017c\u0119 Sihanouk i urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi chcieli zbudowa\u0107 \u201ekhmerski socjalizm.\u201d<\/p>\n

Organizacja zwana pi\u0119knie \u201eKr\u00f3lewsk\u0105 S\u0142u\u017cb\u0105 Kooperacji\u201d szybko rozkrad\u0142a pieni\u0105dze z kredyt\u00f3w. Ch\u0142opi zn\u00f3w zostali z niczym, a sp\u00f3\u0142dzielnie uznano w po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych za \u201eniewydajne gospodarczo\u201d. Dzieci i wnuki wysiedlonych w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych chwyci\u0142y za bro\u0144 i odp\u0142aci\u0142y dawnym prze\u015bladowcom. Liczba ofiar pierwszego roku rz\u0105d\u00f3w Angki wynios\u0142a 1,2 miliona os\u00f3b. Ale do 1979 r. kiedy umiarkowane skrzyd\u0142o Partii Komunistycznej wspierane przez Wietnam usun\u0119\u0142o z Phnom Penh \u201ekrwaw\u0105 klik\u0119 Pol Pota i Ieng Sarego\u201d Kambod\u017ca by\u0142a krajem samowystarczalnym pod wzgl\u0119dem \u017cywno\u015bci. Nie musia\u0142a prosi\u0107 nikogo o pomoc. Angka powsta\u0142a w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych na bazie Ludowej Partii Rewolucyjnej licz\u0105cej 250 cz\u0142onk\u00f3w. Na drugim kongresie partii zadecydowano o powo\u0142aniu Tajnej Gwardii \u2013 przysz\u0142ych Czerwonych Khmer\u00f3w. W roku 1970, na pocz\u0105tku dyktatury Lon Nola, organizacja liczy\u0142a kilka tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w. Brak danych o jej liczebno\u015bci do roku 1977, kiedy nast\u0105pi\u0142o przekszta\u0142cenie w Komunistyczn\u0105 Parti\u0119 Kampuczy. Pochodz\u0105ce z 1979 r. dane podaj\u0105ce liczb\u0119 100 tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w nale\u017cy odrzuci\u0107 jako propagand\u0119. Cz\u0142onkowstwo w Angce mia\u0142o charakter tajny, nikt nie mia\u0142 prawa ujawni\u0107 swego cz\u0142onkowstwa ani tajemnic Organizacji. Polecenia Angki przekazywano tylko osobom w wieku od 16 do 24 lat \u2013 najbardziej energicznym i nie zepsutym przez imperialistyczn\u0105 propagand\u0119. Ca\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 Angki by\u0142a spowita tajemnic\u0105. Na przyk\u0142ad Pol Pot podpisywa\u0142 si\u0119 pod rozkazami jako \u201eTowarzysz 87\u201d. W\u0142adza pa\u0144stwowa\u00a0 wydawa\u0142a si\u0119 niezale\u017cna od Organizacji i w 1977 roku nikt nie wiedzia\u0142, \u017ce premier Pol Pot szefuje Angce. Komunistyczna Partia Kampuczy, Czerwoni Khmerzy i tajna Angka Loeu prze\u017cy\u0142y upadek Pol Pota prowadz\u0105c dzia\u0142ania partyzanckie jeszcze 20 lat po wietnamskiej interwencji. Pol Pota i Ieng Sarego przedstawia si\u0119 cz\u0119sto jako azjatyckich Hitler\u00f3w kt\u00f3rzy przej\u0119li organizacj\u0119 i nadali jej nowy kierunek. Kambod\u017ca nie otrzymywa\u0142a praktycznie \u017cadnej pomocy z zewn\u0105trz. Wsparcie Chin, borykaj\u0105cych si\u0119 z problemami po \u015bmierci Mao i w czasie rz\u0105d\u00f3w \u201ebandy czworga” ogranicza\u0142o si\u0119 do pomocy wojskowej. Jedyn\u0105 rzecz\u0105 jak\u0105 Korea P\u00f3\u0142nocna zrobi\u0142a dla swoich \u201eindochi\u0144skich braci\u201d by\u0142o nadanie Pol Potowi Gwiazdy Bohatera Korei. Co ciekawe, w Kambod\u017cy za czas\u00f3w Pol Pota nie by\u0142o kultu jednostki znanego ze stalinowskiej Rosji i maoistowskich Chin. Na pierwszym miejscu sta\u0142a zawsze Angka. \u201eDobrobyt Kambod\u017cy to dzie\u0142o pracy Angki, g\u0142osz\u0105cej tward\u0105 lini\u0119 polityczn\u0105, wzywaj\u0105cej do pe\u0142nej niezale\u017cno\u015bci i autarkii<\/em>.\u201d\u00a0 \u201eMy\u015blcie tylko o tym, by wytwarza\u0107 wi\u0119cej. O wszystkim innym pomy\u015bli Angka.<\/em>\u201d \u201eAngka \u2013 doskona\u0142a, absolutnie doskona\u0142a<\/em>.\u201d \u201eKa\u017cdy powinien odczuwa\u0107 rado\u015b\u0107 z bycia u\u017cytecznym narz\u0119dziem w reku Angki.<\/em>\u201d<\/p>\n

Ideologia Angka Loeu by\u0142a prosta i nieobci\u0105\u017cona zb\u0119dnymi skomplikowanymi za\u0142o\u017ceniami teoretycznymi. Jej podstawy wy\u0142o\u017cy\u0142\u00a0 w du\u017cym skr\u00f3cie Pol Pot w swojej \u201eCzerwonej Ksi\u0105\u017ceczce<\/em>\u201d: \u201e Z perspektywy \u015bwiatopogl\u0105du nie-rewolucyjnego celem \u017cycia jest posiadanie domu, rodziny, bogactwa i kariery zawodowej oraz czerpanie z nich zadowolenia. \u015awiatopogl\u0105d rewolucyjny g\u0142osi, \u017ce \u017cycie nale\u017cy odda\u0107 Rewolucji. Je\u015bli nie walczy si\u0119 o idea\u0142y rewolucyjne, \u017cycie nie ma znaczenia.<\/em>\u201d<\/p>\n

Odsuni\u0119cie Pol Pota i Ieng Sarego od w\u0142adzy nie przywr\u00f3ci\u0142o pokoju. Zn\u00f3w jak diabe\u0142 z pude\u0142ka pojawi\u0142 si\u0119 socjalista, ksi\u0105\u017c\u0119 Sihanouk. Komunistyczny rz\u0105d Hun Sena do 1984 r. teoretycznie kontynuowa\u0142 polityk\u0119 Angki, w praktyce pozostaj\u0105c zale\u017cnym od Chin, Wietnamu i Zwi\u0105zku Radzieckiego. Angka kierowana przez dr Khieu Sampana liczy\u0142a ok. 40 tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w i prowadzi\u0142a operacje zbrojne odnosz\u0105c liczne sukcesy. W 1993 przy wsparciu \u201eb\u0142\u0119kitnych he\u0142m\u00f3w\u201d ONZ wyniesiono do w\u0142adzy ksi\u0119cia Norodoma Ranariddha. By\u0142 to powr\u00f3t do sytuacji z czas\u00f3w Lon Nola. Zn\u00f3w szerzy\u0142a si\u0119 korupcja i oszustwa finansowe. Po\u017cyczki z Zachodu wydawano na \u017cywno\u015b\u0107 i wyposa\u017cenie dla sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciotysi\u0119cznej armii w kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy\u0142o 2 tysi\u0105ce genera\u0142\u00f3w i 10 tysi\u0119cy pu\u0142kownik\u00f3w. Z Tajlandii przywleczono do kraju AIDS. Wydrukowano nowe pi\u0119kne banknoty przedstawiaj\u0105ce wysadzon\u0105 przez Czerwonych Khmer\u00f3w \u015bwi\u0105tyni\u0119 Angkor. W 1997 r. Angka zdecydowa\u0142a si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 Pol Pota dla wzmocnienia swojej mi\u0119dzynarodowej pozycji. Urz\u0105dzono uroczysty proces. Nikt nie pilnowa\u0142 dyktatora, nie by\u0142o oskar\u017cycieli ani obro\u0144c\u00f3w. Pol Pota skazano na do\u017cywotni areszt domowy. Przebywa\u0142 w nim z \u017con\u0105 i c\u00f3rk\u0105 a\u017c do \u015bmierci kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a 14 kwietnia 1998 r. – trzy dni przed \u015awi\u0119tem Wyzwolenia Kampuczy.<\/p>\n

Jak dot\u0105d, historia ukazuje Czerwonych Khmer\u00f3w i ich rz\u0105dy jako swoist\u0105 anomali\u0119. Jakby z d\u017cungli wy\u0142onili si\u0119 \u201eurodzeni mordercy\u201d kt\u00f3rzy zacz\u0119li zabija\u0107 dobrych finansist\u00f3w, sprawiedliwych \u017candarm\u00f3w i m\u0105drych urz\u0119dnik\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci by\u0142 to bunt. Kambod\u017ca\u0144ski bunt. Nie tak pozbawiony sensu i nie tak okrutny jak si\u0119 do przedstawia. Khmer\u00f3w od wiek\u00f3w postrzegano jako sk\u0142onnych raczej do kontemplacji ni\u017c do czynu, czy wr\u0119cz leniwych. Dopiero lata francuskiej, japo\u0144skiej, zn\u00f3w francuskiej okupacji, czasy \u201esocjalistycznych\u201d eksperyment\u00f3w, okupacja ameryka\u0144ska, dyktatura Lon Nola s\u0142u\u017c\u0105ca interesom najbardziej skorumpowanych biurokrat\u00f3w i oligarch\u00f3w finansowych doprowadzi\u0142y do powstania nowych Khmer\u00f3w \u2013 czerwonych, nie trac\u0105cych czasu na rozmy\u015blania. \u201e\u00dcbermensch\u00f3w” z ka\u0142asznikowami w d\u0142oniach i nerwami ze stali.<\/p>\n

Nic nie bierze si\u0119 z niczego. Wczoraj to dzi\u015b, dzi\u015b to jutro.<\/p>\n

T\u0142umaczenie \u2013 Redakcja Xportal.pl<\/em><\/p>\n

(tekst ukaza\u0142 si\u0119 w pi\u015bmie \u201eLimonka\u201d, nr 170, maj 2001)<\/p>\n

*<\/p>\n

Kodeks moralny wprowadzony po doj\u015bciu Czerwonych Khmer\u00f3w do w\u0142adzy:<\/p>\n

1. B\u0119dziesz kocha\u0142 robotnik\u00f3w i ch\u0142op\u00f3w, czci\u0142 ich i s\u0142u\u017cy\u0142 im.<\/p>\n

2. B\u0119dziesz s\u0142u\u017cy\u0142 ludowi, gdziekolwiek jeste\u015b, ca\u0142ym swoim sercem i umys\u0142em.<\/p>\n

3. B\u0119dziesz szanowa\u0142 lud, nie przynosz\u0105c uszczerbku jego interesom, nie dotkniesz jego w\u0142asno\u015bci i upraw; nie przyw\u0142aszczysz sobie nawet tyle co jedno ziarno pieprzu i nie powiesz nawet jednego z\u0142ego s\u0142owa przeciwko niemu.<\/p>\n

4. B\u0119dziesz b\u0142aga\u0142 lud o wybaczenie, je\u015bli pope\u0142nisz b\u0142\u0105d w zachowaniu wobec niego. Je\u015bli narazisz na szwank interesy ludu, wynagrodzisz mu wszelkie straty.<\/p>\n

5. B\u0119dziesz szanowa\u0142 prawa ludu w mowie, \u015bnie, id\u0105c, stoj\u0105c, siedz\u0105c, w powadze i rado\u015bci.<\/p>\n

6. Nie uczynisz niczego niew\u0142a\u015bciwego wobec kobiety.<\/p>\n

7. W jedzeniu i piciu ograniczysz si\u0119 jedynie do rewolucyjnych produkt\u00f3w<\/p>\n

8. Nigdy nie b\u0119dziesz uprawia\u0142 hazardu.<\/p>\n

9. Nie dotkniesz pieni\u0119dzy ludu. Nie po\u0142o\u017cysz r\u0119ki nawet na jednym ziarnku ry\u017cu czy tabletce leku, b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 pa\u0144stwa czy ministerstwa.<\/p>\n

10. B\u0119dziesz zachowywa\u0142 si\u0119 \u0142agodnie wobec ludu pracuj\u0105cego i klasy robotniczej oraz wszystkich obywateli. Wobec wrog\u00f3w, ameryka\u0144skich imperialist\u00f3w i ich marionetek b\u0119dziesz podsyca\u0142 sw\u0105 nienawi\u015b\u0107.<\/p>\n

11. B\u0119dziesz wspiera\u0142 prac\u0119 ludu i kocha\u0142 jej owoce.<\/p>\n

12. B\u0119dziesz walczy\u0142 z determinacj\u0105 i po\u015bwi\u0119ceniem z ka\u017cdym wrogiem, przeciwno\u015bci\u0105, gotowy z\u0142o\u017cy\u0107 wszystko, nawet w\u0142asne \u017cycie dla ludu, robotnik\u00f3w i ch\u0142op\u00f3w, rewolucji i Organizacji.<\/p>\n

\"Girl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Okres rz\u0105d\u00f3w Czerwonych Khmer\u00f3w w latach 1975-1979 przyni\u00f3s\u0142 fizyczn\u0105 zag\u0142ad\u0119 przedrewolucyjnej Kambod\u017cy. Rewolucjoni\u015bci zwr\u00f3cili si\u0119 zar\u00f3wno przeciwko ludziom w jakikolwiek spos\u00f3b zwi\u0105zanym z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12492,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,6],"tags":[425,453,547,725,951],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2012\/05\/Girl-in-Khmer-Rouge-uniform.jpg?fit=320%2C250&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-1es","jetpack-related-posts":[{"id":10666,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=10666","url_meta":{"origin":4740,"position":0},"title":"Juan Peron: Partyzantka i wojna rewolucyjna","date":"8 pa\u017adziernika 2013","format":false,"excerpt":"\"Wojna rewolucyjna\u201d to zjawisko globalne, dzi\u0119ki kt\u00f3remu m\u0142odzie\u017c nada\u0142a nowy p\u0119d zatrzymanej rewolucji. Przez \u0107wier\u0107 wieku, rewolucja justycjalistyczna w Argentynie promowa\u0142a ludowy ruch przemian bez rozlewu krwi, kt\u00f3ry w toku ewolucji przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w \u201etrzeci\u0105 drog\u0119\u201d id\u0105c\u0105 r\u00f3wnie daleko od ideologii dw\u00f3ch dominuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie imperializm\u00f3w i system\u00f3w, kt\u00f3re pragn\u0105 one\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/peron-1.jpg?fit=251%2C200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21882,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21882","url_meta":{"origin":4740,"position":1},"title":"Finlandia: Koszmar wielokulturowo\u015bci","date":"30 lipca 2015","format":false,"excerpt":"Ok. 10 tys. os\u00f3b protestowa\u0142o w Helsinkach przeciwko rasizmowi i ksenofobii. Demonstracja by\u0142a reakcj\u0105 na wpis umieszczony na Facebooku przez jednego z deputowanych partii Finowie (wcze\u015bniej Prawdziwi Finowie)\u00a0Olliego Immonena, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142 w nim, \u017ce marzy o \"silnym i odwa\u017cnym narodzie, kt\u00f3ry pokona ten koszmar, kt\u00f3ry zwie si\u0119 wielokulturowo\u015bci\u0105\". Doda\u0142 tak\u017ce\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/fin.jpg?fit=463%2C289&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20097,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20097","url_meta":{"origin":4740,"position":2},"title":"Ernst J\u00fcnger: Rewolucja i idea","date":"30 marca 2015","format":false,"excerpt":"Jeste\u015bmy m\u0142odymi Niemcami, pe\u0142nymi ducha i entuzjazmu. Urodzili\u015bmy si\u0119 i dorastali\u015bmy dla nieskr\u0119powanego my\u015blenia. Dlatego s\u0142owo \u201erewolucja\u201d, w przededniu wojny, wzbudza w nas mistyczne dr\u017cenie. Wzrastanie w realiach pa\u0144stwa korporacyjnego nauczy\u0142o nas, \u017ce w historii przychodzi moment kiedy ludzie nie mog\u0105 d\u0142u\u017cej znie\u015b\u0107 urz\u0119duj\u0105cego parlamentu, re\u017cimu czy prawa. Wielkie to\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/juenger_bm_berlin_k_400428g.jpg?fit=455%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26987,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26987","url_meta":{"origin":4740,"position":3},"title":"Maurycy Mochnacki: Rewolucyjna restauracja","date":"5 pa\u017adziernika 2016","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Maurycy Mochnacki (1803-1834) by\u0142 w historii Polski pierwszym my\u015blicielem, kt\u00f3ry w swoich koncepcjach \u0142\u0105czy\u0142 idee uwa\u017cane dot\u0105d za przeciwstawne i wykluczaj\u0105ce si\u0119 \u2013 rewolucjonizm z konserwatyzmem i restauracjonizmem. Ten \u201efilozof stanu wyj\u0105tkowego\u201d (jak nazwa\u0142 go prof. Bronis\u0142aw \u0141agowski) by\u0142 wi\u0119c na gruncie polskim prekursorem p\u00f3\u017aniejszego o stulecie, bo\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/Kossak.jpg?fit=900%2C700&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7966,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=7966","url_meta":{"origin":4740,"position":4},"title":"Egipt: Protesty przeciwko islamizacji armii","date":"4 marca 2013","format":false,"excerpt":"1 marca obecnego roku, dosz\u0142o do manifestacji publicznych w Kairze i Aleksandrii, skierowanych przeciwko post\u0119puj\u0105cemu zwi\u0119kszaniu si\u0119 wp\u0142yw\u00f3w Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego w si\u0142ach zbrojnych Pa\u0144stwa. Uczestnicy demonstracji wyrazili swe poparcie dla dzia\u0142a\u0144 wojska, a w\u015br\u00f3d ich postulat\u00f3w by\u0142a r\u00f3wnie\u017c propozycja przej\u0119cia ca\u0142kowitej kontroli nad pa\u0144stwem przez ministra obrony. Winien on jednak\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":19260,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19260","url_meta":{"origin":4740,"position":5},"title":"Bu\u0142garia: Nie dla baz NATO","date":"9 lutego 2015","format":false,"excerpt":"Tysi\u0105ce Bu\u0142gar\u00f3w protestowa\u0142o na ulicach Sofii przeciwko planom budowy baz wojskowych NATO w ich kraju. Demonstranci przeszli spod siedzimy prezydenta pod budynek parlamentu z transparentami g\u0142osz\u0105cymi has\u0142a przeciwko NATO i UE. Protestuj\u0105cy domagali si\u0119 dymisji prezydenta Rosena Plewniejewa. Protest by\u0142 bezpo\u015bredni\u0105 reakcj\u0105 na og\u0142oszone przez NATO plany budowy baz wojskowych\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/3fc9ecc1-04be-451f-ba97-610476c2bbca.jpg?fit=650%2C366&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4740"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4740"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12496,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4740\/revisions\/12496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}