Urz\u0119duj\u0105cy prezes Rady Ministr\u00f3w odebra\u0142 niedawno niemieck\u0105 Nagrod\u0119 im. Walthera Rathenau, przyznawan\u0105 \u2013 jak przy tej okazji dowiedzieli si\u0119 z medi\u00f3w Polacy \u2013 za zas\u0142ugi dla sprawy integracji europejskiej (w wydaniu brukselskim). T\u0142o nagrody i dob\u00f3r os\u00f3b ni\u0105 odznaczanych stwarzaj\u0105 sugesti\u0119 zwi\u0105zku jej patrona z ideologi\u0105 liberalno-demokratyczn\u0105. Bardziej oczytani mog\u0105 nawet kojarzy\u0107, \u017ce Rathenau zgin\u0105\u0142 z r\u0105k prawicowych radyka\u0142\u00f3w, tote\u017c na poz\u00f3r idealnie nadaje si\u0119 do roli m\u0119czennika demoliberalizmu. Nie od rzeczy b\u0119dzie zatem przypomnie\u0107 kr\u00f3tko sylwetk\u0119 tego niemieckiego polityka, ekonomisty i my\u015bliciela.<\/p>\n
Walther von Rathenau<\/strong> (1867-1922) pochodzi\u0142 ze znanej rodziny niemieckich przemys\u0142owc\u00f3w \u017cydowskiego pochodzenia. W 1914 r. stan\u0105\u0142 na czele utworzonego wed\u0142ug jego w\u0142asnego projektu urz\u0119du do spraw zarz\u0105dzania surowcami i kierowa\u0142 nim do ko\u0144ca I wojny \u015bwiatowej. Po wojnie zajmowa\u0142 stanowiska ministra odbudowy pa\u0144stwa oraz ministra spraw zagranicznych. 22 czerwca 1922 r., id\u0105c berli\u0144sk\u0105 Wilhelmstrasse do gmachu ministerstwa, zosta\u0142 zabity przez zamachowc\u00f3w z narodowo-rewolucyjnej tajnej Organizacji Consul. Sprawcy zamachu, w\u015br\u00f3d nich m\u0142ody weteran wojenny i przysz\u0142y pisarz Ernst von Salomon <\/strong>(1902-1972), tw\u00f3rca zwi\u0105zany z ruchem Rewolucji Konserwatywnej, otrzymali potem wzgl\u0119dnie niskie, kilkuletnie wyroki wi\u0119zienia.<\/p>\n Podczas wojny i w latach powojennych Rathenau, dysponuj\u0105c szerok\u0105, podbudowan\u0105 do\u015bwiadczeniem praktycznym wiedz\u0105 o funkcjonowaniu gospodarki, napisa\u0142 szereg prac, w kt\u00f3rych wy\u0142o\u017cy\u0142 swoje pogl\u0105dy ekonomiczno-polityczne. Najwa\u017cniejsze z nich to: \u201eZaopatrzenie Niemiec w surowce\u201d<\/em> (1916), \u201eProblemy gospodarki pokojowej\u201d<\/em> (1917), \u201eO nadchodz\u0105cych rzeczach\u201d<\/em> (1917), \u201eNowa gospodarka\u201d<\/em> (1918), \u201eNowe pa\u0144stwo\u201d<\/em> (1919), \u201eNowe spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d<\/em> (1919) oraz wydana po\u015bmiertnie \u201eGospodarka, pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d<\/em> (1925). Autor zarysowa\u0142 w nich m.in. mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania w warunkach pokojowych wojennego modelu zarz\u0105dzania gospodark\u0105. Pomys\u0142 militaryzacji gospodarki zosta\u0142 nast\u0119pnie podj\u0119ty i rozpowszechniony w przenikaj\u0105cych si\u0119 wzajemnie w mi\u0119dzywojennych Niemczech \u015brodowiskach rewolucyjno-konserwatywnych, narodowo-rewolucyjnych i narodowo-bolszewickich. Rathenau postulowa\u0142 ponadto przebudow\u0119 ustroju ekonomicznego w duchu antyliberalnym i nadanie mu charakteru \u201ezorganizowanego kapitalizmu\u201d<\/em>.<\/p>\n Tragedia Walthera von Rathenau, niemieckiego patrioty i konserwatysty, polega\u0142a na tym, \u017ce \u017cycia pozbawi\u0142a go forpoczta Rewolucji Konserwatywnej \u2013 nurtu, kt\u00f3rego koncepcje sam wcze\u015bniej przygotowywa\u0142 i inspirowa\u0142 swoimi pracami. Jego spu\u015bcizna istotnie zas\u0142uguje dzi\u015b na zainteresowanie elit politycznych Europy. Mianowicie, zamiast pomaga\u0107 w obronie lub podtrzymaniu liberalnego modelu gospodarki, pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa, mo\u017ce nam pom\u00f3c go przezwyci\u0119\u017cy\u0107. Idea stworzenia \u201ezorganizowanego kapitalizmu\u201d jest s\u0142uszna. Trwaj\u0105cy obecnie kryzys ekonomiczny czyni jego potrzeb\u0119 coraz bardziej odczuwaln\u0105.<\/p>\n <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Adam Danek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Urz\u0119duj\u0105cy prezes Rady Ministr\u00f3w odebra\u0142 niedawno niemieck\u0105 Nagrod\u0119 im. Walthera Rathenau, przyznawan\u0105 \u2013 jak przy tej okazji dowiedzieli si\u0119 z medi\u00f3w Polacy \u2013 za zas\u0142ugi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5368,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,6],"tags":[35,352,629],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-1oz","jetpack-related-posts":[{"id":17248,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17248","url_meta":{"origin":5367,"position":0},"title":"Adam Danek: Jakobinizm","date":"5 listopada 2014","format":false,"excerpt":"Ka\u017cda prawdziwa rewolucja ma czysto narodowy charakter i nie ma zwi\u0105zku z obcymi si\u0142ami. Przyk\u0142adem tego s\u0105 rewolucje w Rosji, Francji czy Iranie. Baszar al-Asad (1) My\u015bl konserwatywna do swojego katalogu \u017ar\u00f3de\u0142 wszelkiego z\u0142a wpisuje tradycyjnie jakobinizm. Staro\u015bwiecki konserwatysta, chc\u0105c na co\u015b powybrzydza\u0107, m\u00f3wi lub pisze: to jakobi\u0144skie. (Na przyk\u0142ad\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/jeu_de_paume_bd.jpg?fit=1000%2C660&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":37659,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=37659","url_meta":{"origin":5367,"position":1},"title":"Unia Europejska: Szefowa eurokomisji na kwarantannie","date":"5 pa\u017adziernika 2020","format":false,"excerpt":"Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowa\u0142a, \u017ce poddaje si\u0119 kwarantannie. Mia\u0142a kontakt z osob\u0105 zaka\u017con\u0105 koronawirusem. \"Zosta\u0142am poinformowana, \u017ce w miniony wtorek uczestniczy\u0142am w spotkaniu wraz z osob\u0105, kt\u00f3ra wczoraj uzyska\u0142a pozytywny wynik testu na obecno\u015b\u0107 COVID-19. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami izoluj\u0119 si\u0119 wi\u0119c do jutra rano. M\u00f3j\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/z26369722QUrsula-Von-Der-Leyen.jpg?fit=620%2C409&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":32115,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32115","url_meta":{"origin":5367,"position":2},"title":"Adam Danek: Ograniczy\u0107 „wolny rynek”!","date":"15 grudnia 2017","format":false,"excerpt":"Przez wiele lat w tych polskich \u015brodowiskach lu\u017ano poj\u0119tej prawicy, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142y siebie za jej ideow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 (i w ten spos\u00f3b podkre\u015bla\u0142y sw\u0105 odmienno\u015b\u0107 od skoncentrowanej na bie\u017c\u0105cej walce o sto\u0142ki parlamentarne, coraz bardziej bezideowej \u201eumiarkowanej prawicy\u201d czy te\u017c \u201ecentroprawicy\u201d \u2013 bardziej zas\u0142uguj\u0105cej na miano pipi-prawicy) dominowa\u0142o bezwzgl\u0119dnie prze\u015bwiadczenie o\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/images.jpg?fit=243%2C208&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21054,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21054","url_meta":{"origin":5367,"position":3},"title":"Adam Danek: Batllismo \u2013 urugwajska trzecia droga","date":"31 maja 2015","format":false,"excerpt":"Za grabarza gospodarki kapitalistycznej w jej liberalnym wydaniu uchodzi Wielki Kryzys z lat 1929-1933. To na jego kanwie powsta\u0142a najobfitsza literatura na temat \u015bwiatowego przesilenia ekonomicznego. To w\u0142a\u015bnie wtedy Ferdinand Fried, autor zwi\u0105zany z nurtem niemieckiej Rewolucji Konserwatywnej, publikuje g\u0142o\u015bn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eKoniec kapitalizmu\u201d (1931). W rzeczywisto\u015bci jednak pogrzeb ekonomii liberalno-kapitalistycznej\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"094-el-fin-del-caudillismo","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/094-el-fin-del-caudillismo.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":29325,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29325","url_meta":{"origin":5367,"position":4},"title":"Niemcy: Pa\u0144stwo Merkel „to dom wariat\u00f3w”","date":"16 maja 2017","format":false,"excerpt":"Erika Steinbach, niegdy\u015b znana a\u017c za dobrze w Polsce przewodnicz\u0105ca niemieckiego Zwi\u0105zku Wyp\u0119dzonych, a obecnie bezpartyjna pos\u0142anka do Bundestagu (wcze\u015bniej z ramienia CDU), wywo\u0142a\u0142a w Niemczech burz\u0119 medialn\u0105, protestuj\u0105c publicznie przeciwko zapowiedziom wyrugowania z \u017cycia spo\u0142ecznego wszelkich form pozytywnej pami\u0119ci o Wehrmachcie, kt\u00f3re niedawno pad\u0142y z ust kieruj\u0105cej ministerstwem obrony\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Helmut_Schmidt.jpg?fit=427%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25667,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25667","url_meta":{"origin":5367,"position":5},"title":"USA: Czy architektura wp\u0142ywa na m\u00f3zg?","date":"25 maja 2016","format":false,"excerpt":"Naukowiec z\u00a0Catholic University of America\u00a0udowodni\u0142, \u017ce budynki wzniesione dla cel\u00f3w kontemplacyjnych bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105 na nasz stan psychiczny. W ten spos\u00f3b obalili jeden z mit\u00f3w\u00a0\"aposto\u0142\u00f3w praktyczno\u015bci\", kt\u00f3rzy tego typu budowle uznaj\u0105 za nikomu niepotrzebny\u00a0dow\u00f3d pychy naszych przodk\u00f3w. Kolejnym krokiem powinno by\u0107 zbadanie negatywnych dla m\u00f3zgu skutk\u00f3w post\u0119puj\u0105cego \"utylitaryzmu\u00a0architektonicznego\". Emily von Hoffmann\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/notre-dame-17.jpg?fit=1200%2C587&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5367\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}