Najcz\u0119\u015bciej spotykane s\u0105 dzi\u015b dwa pogl\u0105dy na kwesti\u0119 wzajemnych relacji idei i postaw politycznych. Pierwszy z nich, starszy i do niedawna jeszcze uchodz\u0105cy za oczywisty, przedstawia je jako roz\u0142o\u017cone na osi \u2013 linii prostej, tak, i\u017c pogl\u0105dom coraz bardziej prawicowym b\u0105d\u017a lewicowym odpowiadaj\u0105 na niej punkty po\u0142o\u017cone coraz dalej (w obie strony) od centrum. Najdalsze od siebie (najbardziej spolaryzowane) s\u0105 radykalna prawica oraz lewactwo (skrajna lewica) i one te\u017c kieruj\u0105 si\u0119 najbardziej wzajemnie zr\u00f3\u017cnicowanymi wizjami \u015bwiata.<\/p>\n
W ostatnich czasach jednak dominacj\u0119 zyskuje pogl\u0105d odmienny, powielany w coraz wi\u0119kszej liczbie publikacji z zakresu nauk politycznych. Krytykuje on pogl\u0105d wcze\u015bniejszy za bezrefleksyjne obstawanie przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce prawica i lewica r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wszystkim \u2013 podczas gdy w rzeczywisto\u015bci mog\u0105 wykazywa\u0107 wiele podobie\u0144stw. W tej nowej perspektywie idee i postawy polityczne roz\u0142o\u017cone s\u0105 na okr\u0119gu. Prawica i lewica, w miar\u0119, jak radykalizuj\u0105 coraz bardziej swe pogl\u0105dy, oddalaj\u0105 si\u0119 od stanowisk uznanych za centrowe i zarazem od siebie nawzajem. W pewnym momencie dochodz\u0105 do maksymalnej rozbie\u017cno\u015bci pogl\u0105d\u00f3w (obrazowo ujmuj\u0105c, znajduj\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas na przeciwnych ko\u0144cach \u015brednicy okr\u0119gu)\u2026 ale je\u015bli nadal ewoluuj\u0105 ku coraz wi\u0119kszemu radykalizmowi, niepostrze\u017cenie (dla siebie) zaczynaj\u0105 si\u0119 do siebie zbli\u017ca\u0107, upodabnia\u0107 w poszczeg\u00f3lnych kwestiach. W najdalej posuni\u0119tym etapie tego procesu dziel\u0105ca je odleg\u0142o\u015b\u0107 kurczy si\u0119 tak, i\u017c dochodzi do ich zetkni\u0119cia \u2013 \u201eskrajna prawica\u201d i \u201eskrajna lewica\u201d r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 drugorz\u0119dnymi detalami lub zgo\u0142a niczym.<\/p>\n
Przedstawiony powy\u017cej pogl\u0105d okazuje si\u0119 niezwykle chwytliwy, poniewa\u017c jest wygodny \u2013 zar\u00f3wno dla t\u0142umu p\u00f3\u0142g\u0142\u00f3wk\u00f3w tworz\u0105cego nowoczesne \u201espo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie\u201d, jak i dla jego rzeczywistych w\u0142adc\u00f3w. Pozwala mianowicie z pozycji liberalno-demokratycznego \u201econsensusu\u201d, \u201eg\u0142\u00f3wnego nurtu\u201d czy \u201eprzewa\u017caj\u0105cej opinii\u201d orzeka\u0107, \u017ce radykalna prawica i lewactwo nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zasadniczo od siebie, albo te\u017c to, co je r\u00f3\u017cni, jest nieistotne. W rezultacie ka\u017cde stanowisko, kt\u00f3re nie jest \u201ecentrowe\u201d, \u201eumiarkowane\u201d, \u201erozs\u0105dne\u201d i mieszcza\u0144skie, zostaje uznane za mniej lub bardziej niebezpieczne b\u0105d\u017a szkodliwe. Wyra\u017caj\u0105c si\u0119 ja\u015bniej, pogl\u0105d o ko\u0142owym uk\u0142adzie idei i postaw politycznych stanowi podbudow\u0119 dla, zwalniaj\u0105cych od konieczno\u015bci refleksji, filisterskich hase\u0142 w stylu \u201ewszelkie radykalizmy s\u0105 z\u0142e\u201d czy \u201etrzeba odrzuci\u0107 wszelkie skrajno\u015bci\u201d. S\u0142u\u017cy ugruntowaniu i upowszechnianiu przekonania, i\u017c nale\u017cy przeciwstawia\u0107 si\u0119 wszelkim g\u0142osom niezgody na status quo bez ich r\u00f3\u017cnicowania i warto\u015bciowania.<\/p>\n
Dok\u0142adnie w tej samej logice (cho\u0107 odwr\u00f3conej retorycznie) pozostaje, popularne w nieco innych kr\u0119gach, nawo\u0142ywanie do \u201esojuszu ekstrem\u00f3w\u201d. Powiela ono wnioski p\u0142yn\u0105ce z ko\u0142owej wizji idei i postaw politycznych, nadaj\u0105c im tylko przeciwny zwrot: wszystko, co kontestuje demoliberalny \u201econsensus\u201d, jawi mu si\u0119 jako dobre i godne poparcia, r\u00f3wnie\u017c bez potrzeby r\u00f3\u017cnicowania i warto\u015bciowania. Retoryka \u201esojuszu ekstrem\u00f3w\u201d bywa cz\u0119sto wykorzystywana jako usprawiedliwienie lub pretekst dla wprowadzania lewicowych tre\u015bci do koncepcji i \u015brodowisk prawicowych. W swej istocie retoryka \u201esojuszu ekstrem\u00f3w\u201d oznacza wpadanie w pu\u0142apk\u0119 my\u015blenia liberalnymi schematami, przeciw kt\u00f3rym rzekomo jest skierowana. Prawica powinna, rekapituluj\u0105c, dba\u0107 o solidno\u015b\u0107 metafizycznych oraz metapolitycznych fundament\u00f3w swej ideowej to\u017csamo\u015bci i nie ulega\u0107 postmodernistycznemu be\u0142kotowi o \u201ezacieraniu si\u0119 dawnych podzia\u0142\u00f3w na lewic\u0119 i prawic\u0119\u201d oraz tym podobnym szalbierstwom.<\/p>\n
Je\u017celi ju\u017c koniecznie chcemy folgowa\u0107 modnej dzi\u015b, ma\u0142powanej za anglosaskimi naukami spo\u0142ecznymi, manierze przedstawiania zjawisk politycznych za pomoc\u0105 rysunk\u00f3w geometrycznych (o\u015b, okr\u0105g), relacje pomi\u0119dzy wymienionymi powy\u017cej stanowiskami powinni\u015bmy widzie\u0107 w postaci tr\u00f3jk\u0105ta r\u00f3wnoramiennego. Albowiem Prawica zas\u0142uguj\u0105ca na to miano jest r\u00f3wnie daleka i od lewactwa, i od gnu\u015bnego liberalnego centrum, jednako zdystansowana do nich obu.<\/p>\n
\n
Adam Danek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Najcz\u0119\u015bciej spotykane s\u0105 dzi\u015b dwa pogl\u0105dy na kwesti\u0119 wzajemnych relacji idei i postaw politycznych. Pierwszy z nich, starszy i do niedawna jeszcze uchodz\u0105cy za oczywisty, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[21,3],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-1rl","jetpack-related-posts":[{"id":11030,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11030","url_meta":{"origin":5539,"position":0},"title":"Alain de Benoist: Intelektualna pustka starej prawicy","date":"4 listopada 2013","format":false,"excerpt":"Prawica nigdy nie przepada\u0142a za intelektualistami. Nie jest niczym dziwnym fakt, \u017ce wyra\u017cenie \u201elewicowy intelektualista\u201d od d\u0142u\u017cszego czasu jest tautologi\u0105. Dla wielu prawicowc\u00f3w intelektuali\u015bci s\u0105 po prostu nie do zniesienia. Wyobra\u017caj\u0105 ich sobie jako roz\u0142o\u017conych na szezlongach \u015bwi\u0119toszk\u00f3w, kt\u00f3rzy wyrywaj\u0105 muchom skrzyde\u0142ka, dziel\u0105 w\u0142os na czworo i wydaj\u0105 ksi\u0105\u017cki opisywane\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/Alain-De-Benoist.jpg?fit=286%2C214&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":18294,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=18294","url_meta":{"origin":5539,"position":1},"title":"Hiszpania: Banki \u0142upi\u0105 klient\u00f3w","date":"30 grudnia 2014","format":false,"excerpt":"Ze stale pogr\u0105\u017caj\u0105cej si\u0119 w kryzysie Hiszpanii coraz wi\u0119cej os\u00f3b i instytucji pr\u00f3buje wyci\u0105gn\u0105\u0107 korzy\u015bci finansowe dla siebie. Rok 2014 przyni\u00f3s\u0142 Hiszpanom najwi\u0119ksz\u0105 w historii liczb\u0119 skandali finansowych, z kt\u00f3rych najbardziej bulwersuj\u0105ca okaza\u0142a si\u0119 malwersacja 3 miliard\u00f3w euro, przeznaczonych na kursy dla bezrobotnych w Andaluzji. Pieni\u0105dze mia\u0142y trafi\u0107 na konta\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/6632138119_906eba8231.jpg?fit=500%2C356&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":921,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=921","url_meta":{"origin":5539,"position":2},"title":"Wojciech Wasiuty\u0144ski o "pipi-prawicy"","date":"22 listopada 2011","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Chcieliby\u015bmy przypomnie\u0107 Czytelnikom artyku\u0142 Wojciecha Wasiuty\u0144skiego, zawieraj\u0105cy spostrzegawcz\u0105 charakterystyk\u0119 zjawiska \"pipi-prawicy\". W tek\u015bcie pisanym u pocz\u0105tk\u00f3w Republiki Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u przedwojenny falangista trafnie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na przeszczepianie na polski grunt jako \u201eprawicowych\u201d idei, kt\u00f3re z filozofi\u0105 polityczn\u0105 Prawicy nie tylko nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego, ale wr\u0119cz stoj\u0105 z ni\u0105\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":8981,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=8981","url_meta":{"origin":5539,"position":3},"title":"Polska: Pa\u0144stwo uspo\u0142ecznione","date":"16 czerwca 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0 \u00a016 czerwca przed po\u0142udniem rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Warszawie Kongres Polskiej Lewicy organizowany przez Sojusz Lewicy Demokratycznej. Racjonalnie przewiduj\u0105c, mo\u017cna by si\u0119 na nim by\u0142o spodziewa\u0107 w najlepszym razie standardowych politycznych bana\u0142\u00f3w i demokratyczno-liberalnej nowomowy. Tymczasem zd\u0105\u017cy\u0142y na nim wybrzmie\u0107 tre\u015bci znacznie bardziej zas\u0142uguj\u0105ce na uwag\u0119. \u2013 Pa\u0144stwo musi by\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/0.jpg?fit=480%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":33581,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33581","url_meta":{"origin":5539,"position":4},"title":"Wielka Brytania: Nick Griffin udziela poparcia Corbynowi i Partii Pracy","date":"15 kwietnia 2018","format":false,"excerpt":"By\u0142y lider Brytyjskiej Partii Narodowej Nick Griffin we wpisie na Twitterze zadeklarowa\u0142, \u017ce po raz pierwszy w \u017cyciu jest sk\u0142onny do g\u0142osowania na Parti\u0119 Pracy. Wynika to z postawy jej obecnego przewodnicz\u0105cego, Jeremy'ego Corbyna, kt\u00f3ry jako jeden z nielicznych brytyjskich polityk\u00f3w sprzeciwi\u0142 si\u0119 atakowi na Syri\u0119 i podkre\u015bla\u0142, \u017ce niedopuszczalne\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/NickGriffin.jpg?fit=460%2C288&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27883,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27883","url_meta":{"origin":5539,"position":5},"title":"Alain Soral: Prawica aksjologiczna, lewica ekonomiczna","date":"3 stycznia 2017","format":false,"excerpt":"Od czasu wyboru Sarkozy\u2019ego\u00a0(1) sta\u0142o si\u0119 oczywiste, \u017ce nie ma ju\u017c prawicy ani lewicy. Nawet je\u015bli \u00a0otwarcie si\u0119 na lewic\u0119 przez rz\u0105d Fillona\u00a0(2) by\u0142o w rzeczywisto\u015bci jedynie zawarciem \u201e\u015bwi\u0119tego przymierza\u201d przez liberalnych atlantyst\u00f3w, sta\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas jasne, \u017ce nie istnieje ju\u017c d\u0142u\u017cej konflikt idei \u2013 ani na poziomie gospodarczym, ani\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Alain_Soral.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5539\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}