Nale\u017cy z ca\u0142\u0105 moc\u0105 twierdzi\u0107, i\u017c dzie\u0142o szwajcarskiego psychologa Carla Gustava Junga (1875-1961) jest stanowczo zbyt ma\u0142o znane w kr\u0119gach polskiej prawicy (meta)politycznej, kt\u00f3ra istoty swojego zaanga\u017cowania doszukuje si\u0119 na planie duchowym. Tymczasem u tego autora napotykamy nieprzebrane pok\u0142ady b\u0142yskotliwych obserwacji, pomocnych wskaz\u00f3wek oraz niebanalnych refleksji dotycz\u0105cych \u201e\u017cycia symbolicznego\u201d cz\u0142owieka.<\/p>\n
Niniejsza ksi\u0105\u017cka jest zbiorem naprawd\u0119 r\u00f3\u017cnorodnych pism szwajcarskiego psychologa. Mimo i\u017c jej perspektywa jest przede wszystkim lekarska (ukierunkowana na zastosowanie medyczne), to Jung silnie podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 znajomo\u015bci \u015bwiatowego dziedzictwa kosmologicznego, mitologicznego i w og\u00f3le religijnego dla skutecznego radzenia sobie z psychologicznymi problemami cz\u0142owieka. Teoria Junga za punkt wyj\u015bcia obiera przede wszystkim istnienie uniwersalnej, zbiorowej nie\u015bwiadomo\u015bci ludzkiej. Jego przedmiotem troski jest ludzka dusza, celem za\u015b \u2013 jej uleczenie. Sprzeciwia\u0142 si\u0119 gor\u0105co panseksualizmowi psychoanalizy Sigmunda Freuda, atakowa\u0142 wszelkie sprowadzanie problem\u00f3w psych\u00e9<\/em> na plan biologiczny czy fizjologiczny. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119cona jest zmaganiom ze znaczeniem i rol\u0105 jakie na zdrowie psychiczne cz\u0142owieka wywieraj\u0105 jego sny. Wyobra\u017cenia senne nie stanowi\u0105 zaledwie przypadkowych zobrazowa\u0144 do\u015bwiadczonych na jawie sytuacji, lecz r\u00f3wnie\u017c wskazuj\u0105 na duchowy stan cz\u0142owieka, zwarcie przedstawiaj\u0105 przebieg jego drogi \u017cyciowej, przygotowuj\u0105 do wa\u017cnych (czasami wr\u0119cz ostatecznych) do\u015bwiadcze\u0144, a niekiedy wprost zapowiadaj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. \u017beby umie\u0107 je odczyta\u0107 i zinterpretowa\u0107, analityk winien po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 wpierw zaznajomieniu z duchowymi tradycjami ludzko\u015bci, a szczeg\u00f3lnie wyrobieniu wra\u017cliwo\u015bci na historyczny kontekst motyw\u00f3w, jakie mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 u jego pacjent\u00f3w.<\/p>\n Kto nie zna Junga albo dotychczas kojarzy\u0142 go tylko z m\u0119tn\u0105 metafizyk\u0105 lub modami typu New Age<\/em>, rozja\u015bnienie swoich horyzont\u00f3w zacz\u0105\u0107 mo\u017ce chocia\u017cby od tej wielce warto\u015bciowej ksi\u0105\u017cki. Szwajcar ukazuje si\u0119 na jej kartach jako bezkompromisowy tradycjonalista, wra\u017cliwy duchowo i pragn\u0105cy uczuli\u0107 ca\u0142y \u015bwiat na wa\u017cno\u015b\u0107 \u017cycia symbolicznego dla zachowania prawid\u0142owej kondycji natury ludzkiej. Dowiadujemy si\u0119 nieco o jego rozumieniu archetyp\u00f3w, natrafiamy na bezustanne odniesienia pewnych stan\u00f3w ducha do dzia\u0142alno\u015bci byt\u00f3w nadprzyrodzonych. Jung okazuje si\u0119 by\u0107 wielkim przyjacielem i apologet\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego \u2013 co powinno dziwi\u0107, zwa\u017cywszy na silnie protestanckie tradycje jego rodziny oraz silne zanurzenie jego samego w r\u00f3\u017cnych filozofiach Wschodu. Pisze \u2013 czy raczej m\u00f3wi, bo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 tej publikacji to stenogramy z jego wyk\u0142ad\u00f3w \u2013 rzeczy, jakich nie powstydzi\u0142by si\u0119 \u017caden ultramontanin. Broni katolickich dogmat\u00f3w o Niepokalanym Pocz\u0119ciu, nieomylno\u015bci papieskiej i jedynozbawczo\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. W ataku na osch\u0142o\u015b\u0107 i rozdrobnienie protestantyzmu oraz w jednoczesnej sympatii do anglikanizmu i prawos\u0142awia przypomina Josepha de Maistre\u2019a, jakiego znamy ze stron O Papie\u017cu<\/em>. Szczeg\u00f3ln\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 oddaje naszym praktykom sakramentalnym (chrzest, spowied\u017a) jako maj\u0105cym realne znaczenie inicjacyjne i oczyszczaj\u0105ce. Chwali r\u00f3wnie\u017c misterium Mszy jako demonstracj\u0119 i do\u015bwiadczenie fizycznej obecno\u015bci Boga. Ma\u0142o tego, czyni to w obliczu audytorium z\u0142o\u017conego z duchownych anglika\u0144skich i innych protestanckich. Wielokrotnie podkre\u015bla, \u017ce jako psychoterapeuta (z sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioletni\u0105 praktyk\u0105!) katolickich pacjent\u00f3w mia\u0142 dos\u0142ownie kilku \u2013 na nerwice i psychozy, kt\u00f3re niekwestionowalnie uznaje za autentyczne schorzenia duszy, znacznie cz\u0119\u015bciej cierpi\u0105 protestanci, a najliczniej \u2013 \u017bydzi. Uwa\u017ca, \u017ce na takie problemy najlepiej pomagaj\u0105 praktyki religijne w\u0142a\u015bciwe wyznaniu pacjenta, tote\u017c to do nich ich odsy\u0142a \u2013 jak twierdzi, przej\u015bcie do terapii tylko komplikuje te sprawy i \u015bwiadczy w\u0142a\u015bciwie o beznadziejno\u015bci (czy \u201epatologiczno\u015bci\u201d) przypadku. Wielu ludzi po leczeniu przez Junga przesz\u0142o na \u0142ono katolicyzmu, a tym nielicznym katolikom, z kt\u00f3rymi mia\u0142 do czynienia, dopom\u00f3g\u0142 w regeneracji \u017cycia duchowego \u2013 w efekcie jednej z takich \u201einterwencji\u201d uzyska\u0142 nawet osobiste b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo jednego z papie\u017cy (jak si\u0119 zdaje, by\u0142o to w okresie mi\u0119dzywojennym). Czytaj\u0105c takie laurki katolik mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 dumny ze swojej wiary oraz cieszy\u0107 si\u0119 z relatywnego bezpiecze\u0144stwa duszy zawdzi\u0119czanego trwaniu w ciele Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n Horyzont intelektualny Junga jest oczywi\u015bcie szerszy i nie ogranicza si\u0119 do przychylnych uwag pod adresem jednej tylko instytucji religijnej. Przypuszcza on generalny atak na scjentyzm, racjonalizm i materializm, a zw\u0142aszcza na naznaczony nimi XIX wiek. Zauwa\u017ca, \u017ce popularne w\u00f3wczas spirytyzm i okultyzm pojawi\u0142y si\u0119 jako zjawiska typowo kompensacyjne. Poza tym Jung zarysowuje przed czytelnikiem wizje w\u0142a\u015bciwie perennialistyczne. W jego przekonaniu archetypy s\u0105 uniwersalne, wsp\u00f3lne pod wzgl\u0119dem pochodzenia i w\u0142a\u015bciwe ludzko\u015bci jako takiej. Wyobra\u017cenia wszelkich duchowych istot czy si\u0142 uznaje za odpowiadaj\u0105ce rzeczywisto\u015bci. To oczywiste, \u017ce zawarto\u015b\u0107 wierze\u0144 poga\u0144skich jest prawdziwa \u2013 idzie jednak o to, by cz\u0142owiek nie uleg\u0142 tym z\u0142owrogim cz\u0119sto \u017cywio\u0142om. Do tego potrzebna jest pewna higiena duchowa, staranne prowadzenie tytu\u0142owego \u201e\u017cycia symbolicznego\u201d, o kt\u00f3rego zachowanie troska jest g\u0142\u00f3wnym motywem wi\u0119kszo\u015bci omawianego tomu. Tradycjonalizm (nawet ten rozumiany jako doktryna czy ideologia) z pewno\u015bci\u0105 m\u00f3g\u0142by zaczerpn\u0105\u0107 od Junga to poj\u0119cie jako istotny przyczynek do swojej metodologii. Poza tym pokusi\u0107 si\u0119 mo\u017cna o uj\u0119cie Tradycji \u201ePierwotnej\u201d (Sophiae Perennis<\/em>, Pierwotnego Objawienia) w\u0142a\u015bnie jako zespo\u0142u Jungowskich archetyp\u00f3w, relacji pomi\u0119dzy nimi oraz natchnionego, najwy\u017cej uprawnionego sposobu ich interpretacji.<\/p>\n Psycholog analityczny Jung to kolejny w rz\u0119dzie naukowc\u00f3w, kt\u00f3rych dorobek winien da\u0107 intelektualn\u0105 po\u017cywk\u0119 tradycjonalistycznej ideokracji \u2013 stoi on, co oczywiste, tu\u017c obok Mircei Eliadego, lecz jego archetypy stanowi\u0105 poza tym istotny pomost, po kt\u00f3rym droga prowadzi nas wprost w kierunku numinosum<\/em> Rudolfa Otto czy \u201estruktur g\u0142\u0119bokich\u201d Claude\u2019a L\u00e9viego-Straussa.<\/p>\n \u017bycie symboliczne<\/em> sk\u0142ada si\u0119 przede wszystkim z zapis\u00f3w wyg\u0142oszonych przez Junga seminari\u00f3w, przede wszystkim z I po\u0142owy XX wieku. Dochodzi do tego seria kr\u00f3tkich recenzji ksi\u0105\u017cek traktuj\u0105cych przewa\u017cnie o psychiatrii. Otrzymujemy ponadto zwi\u0119z\u0142e sprawozdania i komentarze do pewnych dzie\u0142 czy teorii, m.in. Freuda. Pochodz\u0105 przewa\u017cnie ze wczesnego etapu dzia\u0142alno\u015bci autora. Chocia\u017c niniejszy tom obejmuje zaledwie skromny wycinek jego dorobku, to nawet w nim Jung jawi si\u0119 by\u0107 istnym tytanem, my\u015blicielem monumentalnym, jakby samotnie d\u017awigaj\u0105cym odpowiedzialno\u015b\u0107 za losy, stan i kondycj\u0119 ludzkiego ducha. Mimo tej wielko\u015bci (objawiaj\u0105cej si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w obj\u0119to\u015bci oraz zr\u00f3\u017cnicowaniu jego dorobku) potrafi\u0142 okre\u015bla\u0107 si\u0119 \u017cartobliwie jako cz\u0142owiek pierwotny \u2013 przyk\u0142adowo wobec ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rych obdarza\u0142 mianem \u201ecywilizowanych\u201d \u2013 a to z powodu, i\u017c zajmowa\u0142 si\u0119 najni\u017cszymi, \u017ar\u00f3d\u0142owymi pok\u0142adami ludzkiej duszy: zbiorow\u0105 nie\u015bwiadomo\u015bci\u0105.<\/p>\n Ta kr\u00f3tka prezentacja a\u017c si\u0119 prosi, aby uwie\u0144czy\u0107 j\u0105 wymownym cytatem: Carl Gustav Jung, \u017bycie symboliczne<\/em> (Dzie\u0142a.<\/em> T. 8), prze\u0142o\u017cy\u0142 Robert Reszke, Wydawnictwo KR,\u00a0Warszawa 2007.<\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nale\u017cy z ca\u0142\u0105 moc\u0105 twierdzi\u0107, i\u017c dzie\u0142o szwajcarskiego psychologa Carla Gustava Junga (1875-1961) jest stanowczo zbyt ma\u0142o znane w kr\u0119gach polskiej prawicy (meta)politycznej, kt\u00f3ra istoty […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,29,26],"tags":[421,725,775,795,943,1014],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-1rt","jetpack-related-posts":[{"id":5171,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=5171","url_meta":{"origin":5547,"position":0},"title":"Tomasz Wi\u015bniewski: Grzech i mit","date":"6 czerwca 2012","format":false,"excerpt":"\u201eNa pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo\u201d \u2013 czyste i absolutne, do dzi\u015b posiadaj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 powszechnego znaczenia i przek\u0142adalno\u015bci, na wszystkie j\u0119zyki ludzi (i anio\u0142\u00f3w). Lecz ju\u017c od pocz\u0105tku jego echo s\u0142ab\u0142o i cz\u0142owiek odchodzi\u0142 od jego rozumienia. S\u0142owo panowa\u0142o w pe\u0142ni pomi\u0119dzy Stworzeniem a Upadkiem. Jego odbiciem, projekcj\u0105, wspomnieniem \u2013 jest mit.\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":8369,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=8369","url_meta":{"origin":5547,"position":1},"title":"Polska: Dokument bioetyczny Episkopatu","date":"9 kwietnia 2013","format":false,"excerpt":"We wtorek 9 kwietnia zaprezentowany zosta\u0142 dokument O wyzwaniach bioetycznych, przed kt\u00f3rymi stoi wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek. Dokument ten zosta\u0142 przyj\u0119ty 5 marca na 361. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski. W tek\u015bcie podkre\u015blone zosta\u0142o niezbywalne prawo ka\u017cdego cz\u0142owieka do \u017cycia od pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci. Powo\u0142ano si\u0119 tu m.in. na nauczanie encykliki\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/episkopat-KEP-Konferencja-Episkopatu-Polski1.jpg?fit=640%2C480&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6084,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6084","url_meta":{"origin":5547,"position":2},"title":"Tomasz Wi\u015bniewski: Laudes Regiae","date":"21 sierpnia 2012","format":false,"excerpt":"Chcia\u0142bym przez chwil\u0119 pochyli\u0107 si\u0119 \u2013 jako tradycjonalista \u2013 nad wysuni\u0119t\u0105 przez Jacka \u017balka propozycj\u0105 uczynienia prezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego kr\u00f3lem polskim. Moim zdaniem jest to ca\u0142kowicie uzasadnione. Jako \u017ce Polska nie ma \u017cadnego w\u0142asnego legitymizmu, jej struktury nie stanowi\u0105 kontynuacji instytucji \u017cadnego prawowitego pa\u0144stwa. Jest chaosem potrzebuj\u0105cym unormowania, po pierwsze:\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":38681,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38681","url_meta":{"origin":5547,"position":3},"title":"USA: Trump og\u0142osi\u0142 Narodowy Dzie\u0144 \u015awi\u0119to\u015bci \u017bycia Ludzkiego","date":"20 stycznia 2021","format":false,"excerpt":"Ust\u0119puj\u0105cy prezydent USA og\u0142osi\u0142 22. stycznia Narodowym Dniem \u015awi\u0119to\u015bci \u017bycia Ludzkiego oraz wspomnia\u0142 o swoim zaanga\u017cowaniu w starania nad ograniczeniem aborcji w USA i poza ich granicami. Trump stwierdzi\u0142, \u017ce dopuszczanie w USA do aborcji po 20. tygodniu \u017cycia cz\u0142owieka pocz\u0119tego jest \u201emoralnie i fundamentalnie z\u0142e\u201d. W zwi\u0105zku z epidemi\u0105\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/donald-trump.jpg?fit=788%2C444&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24874,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24874","url_meta":{"origin":5547,"position":4},"title":"Polska: Episkopat za pe\u0142n\u0105 ochron\u0105 \u017cycia","date":"30 marca 2016","format":false,"excerpt":"W niedziel\u0119 3 kwietnia w polskich ko\u015bcio\u0142ach czytany b\u0119dzie komunikat Prezydium Episkopatu Polski w sprawie pe\u0142nej ochrony \u017cycia cz\u0142owieka. Zwierzchnicy Ko\u015bcio\u0142a w Polsce podkre\u015blaj\u0105, \u017ce obecny tzw. kompromis aborcyjny jest nie do przyj\u0119cia. W opublikowanym tek\u015bcie komunikatu czytamy: \"W kwestii ochrony \u017cycia nienarodzonych nie mo\u017cna poprzesta\u0107 na obecnym kompromisie wyra\u017conym\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/kosciol_katolicki_jupi_550.jpeg?fit=550%2C411&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":4551,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=4551","url_meta":{"origin":5547,"position":5},"title":"Tomasz Wi\u015bniewski: Ch\u0142\u00f3d po\u015br\u00f3d ruin, j\u0119ki w katedrze","date":"25 kwietnia 2012","format":false,"excerpt":"Zapewne wielu uwa\u017ca dzi\u015b jeszcze, i\u017c \u017cyjemy w kraju kultury katolickiej. C\u00f3\u017c mia\u0142oby to oznacza\u0107? Publiczne panowanie katolickiej moralno\u015bci? Funkcjonowanie katolickiego prawodawstwa? Obecno\u015b\u0107 takiej\u017ce symboliki? Czy mo\u017ce tylko nieprze\u015bladowanie struktur Ko\u015bcio\u0142a i jego wiernych? To wszystko my\u015blenie b\u0142\u0119dne i \u017cyczeniowe. Od niedawna mo\u017cna bez ryzyka b\u0142\u0119du powiedzie\u0107, \u017ce kraj jest\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5547"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u201eCz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny nie rozumie, jak bardzo jego \u00abracjonalizm\u00bb (kt\u00f3ry zniszczy\u0142 zdolno\u015b\u0107 do reagowania na numinalne symbole i idee) wyda\u0142 go na pastw\u0119 jego psychicznego \u00ab\u015bwiata podziemnego\u00bb. On sam uwolni\u0142 si\u0119 od \u00abprzes\u0105d\u00f3w\u00bb (w ka\u017cdym razie chcia\u0142by w to wierzy\u0107), lecz w zwi\u0105zku z tym w przera\u017caj\u0105cej mierze utraci\u0142 r\u00f3wnie\u017c warto\u015bci duchowe. Jego tradycje moralne, intelektualne i psychiczne uleg\u0142y rozk\u0142adowi \u2013 teraz p\u0142aci on cen\u0119 za ten rozpad, cierpi\u0105c na dezorientacj\u0119 i tkwi\u0105c w stanie rozk\u0142adu\u201d (s. 282).
\nJak wida\u0107, do swojej walki przeciwko \u015bwiatu tradycjonalizm mo\u017ce zaprz\u0105c r\u00f3wnie\u017c psychologi\u0119 \u2013 a przynajmniej jedn\u0105 z jej ga\u0142\u0119zi.<\/p>\n