{"id":5568,"date":"2012-07-07T07:53:30","date_gmt":"2012-07-07T07:53:30","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=5568"},"modified":"2012-07-07T07:53:30","modified_gmt":"2012-07-07T07:53:30","slug":"stanislaw-cat-mackiewicz-kazimierz-wyszynski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=5568","title":{"rendered":"Stanis\u0142aw Cat-Mackiewicz: Kazimierz Wyszy\u0144ski"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><strong>Od Redakcji:<\/strong> <em>Do \u015brodowiska Falangi i Xportalu skierowana zosta\u0142a niedawno krytyka, sprowadzaj\u0105ca si\u0119, w pewnym uproszczeniu, do wyraz\u00f3w zdziwienia faktem, i\u017c \u015brodowisko identyfikuj\u0105ce si\u0119 jako Prawica integralna mo\u017ce dostrzega\u0107 pozytywne elementy w nie-monarchistycznych lub w og\u00f3le nie-prawicowych fenomenach politycznych. W fakcie tym nie ma jednak nic szczeg\u00f3lnie w dziejach Prawicy nowego. Na potwierdzenie polecamy Czytelnikom lektur\u0119 poni\u017cszego artyku\u0142u autorstwa Stanis\u0142awa Cata-Mackiewicza, najbardziej znanego monarchisty doby Polski niepodleg\u0142ej, kt\u00f3ry sam siebie nazywa\u0142 \u201eintegralnym reakcjonist\u0105\u201d. Artyku\u0142 stanowi po\u015bmiertn\u0105 laudacj\u0119 dla jego przyjaciela, zmar\u0142ego przedwcze\u015bnie Kazimierza Wyszy\u0144skiego \u2013 przyw\u00f3dcy tzw. \u201enaprawiaczy\u201d, to jest lewicowo-nacjonalistycznego skrzyd\u0142a obozu pi\u0142sudczykowskiego. Autor, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do dokona\u0144 zmar\u0142ego, kre\u015bli w nim osobowy wz\u00f3r \u201e\u017co\u0142nierza politycznego\u201d i pa\u0144stwowca, zdyscyplinowanego i surowego dla siebie, bez rozg\u0142osu po\u015bwi\u0119caj\u0105cego wszystkie swe wysi\u0142ki s\u0142u\u017cbie na rzecz Ojczyzny. <\/em>(A.D.)<\/p>\n<p style=\"text-align: right\" align=\"right\"><em>5 stycznia 1935 [r].<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\" align=\"right\">Depesza donosi, \u017ce wczorajszej nocy zmar\u0142 w Berlinie na udar serca radca ambasady Rzeczypospolitej Kazimierz Wyszy\u0144ski [1]. \u2013 Jest to nazwisko mniej znane przeci\u0119tnemu czytelnikowi gazet polskich, ni\u017c \u015bp. Ho\u0142\u00f3wko, Ko\u015bcia\u0142kowski, mniej ni\u017c \u015bp. Adam Skwarczy\u0144ski, Miedzi\u0144ski, Matuszewski i wielu ludzi z pokolenia armat i niepodleg\u0142o\u015bci [2]. A jednak <strong>Kazimierz Wyszy\u0144ski<\/strong> to nazwisko historyczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u0142odzie\u017c Narodowa by\u0142a to organizacja, z kt\u00f3rej wyrasta\u0142y partie polityczne [3]. M\u0142odzie\u017c Narodowa by\u0142a to konspiracja, kt\u00f3rej pocz\u0105tki si\u0119ga\u0142y g\u0142\u0119bi wieku XIX, by\u0107 mo\u017ce Towarzystwa Demokratycznego [4]. Pomi\u0119dzy innymi z M\u0142odzie\u017cy Narodowej urodzi\u0142o si\u0119 stronnictwo Narodowej Demokracji, dzisiejsze Stronnictwo Narodowe. Wyszy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w Lublinie, moje wiadomo\u015bci o nim pochodz\u0105 z czas\u00f3w jego uniwersyteckich, krakowskich, tutaj stoi na czele M\u0142odzie\u017cy Narodowej, ju\u017c wtedy wyzwolonej z \u0142\u0105czno\u015bci z endecj\u0105, ju\u017c ca\u0142kiem od tego stronnictwa niezale\u017cnej. Ale oto przed r[okiem] 1914 wewn\u0105trz organizacji M\u0142odzie\u017cy Narodowej toczy si\u0119 sp\u00f3r o orientacj\u0119. M\u0142odzie\u017c Narodowa na emigracji w Petersburgu, w Moskwie o\u015bwiadcza si\u0119 za orientacj\u0105 rosyjsk\u0105, p\u00f3\u017aniej koalicyjn\u0105. M\u0142odzie\u017c warszawska, tak\u017ce krakowska p\u00f3jdzie za Pi\u0142sudskim, legionami, Niepodleg\u0142o\u015bci\u0105. W\u00f3dz M\u0142odzie\u017cy Narodowej krakowskiej, najpot\u0119\u017cniejsza w niej organizacja intelektualna, Kazimierz Wyszy\u0144ski, sp\u0119dzi\u0142 ca\u0142\u0105 wojn\u0119 jako szeregowiec w u\u0142anach Beliny. Wyszy\u0144ski w cywilu, w ideowo-m\u0142odzie\u017cowych organizacjach politycznych, to szar\u017ca pierwszej klasy, to prezes, w\u00f3dz, kierownik \u2013 w owych przedwojennych czasach, kiedy Polska p\u0119dzi\u0142a \u017cycie studenckie, Wyszy\u0144ski uk\u0142ada si\u0119 z J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim, <strong>w tych konferencjach<\/strong> reprezentuje stron\u0119. Wyszy\u0144ski w legionach jest szeregowcem, u\u0142anem schowanym za swoim kapralem, za frajtrem. Czy to ekspiacja za zbyt ma\u0142o strzeleckie stanowisko sprzed wojny, czy mo\u017ce niech\u0119\u0107 koleg\u00f3w z \u201ePromienia\u201d do wodza \u201eZjednoczenia\u201d [5], czy mo\u017ce ma\u0142a \u017carliwo\u015b\u0107 wojskowa, ma\u0142a zdolno\u015b\u0107 do \u017cycia frontowego. Ani jedno, ani drugie, a zw\u0142aszcza nie trzecie. Ca\u0142e lata na szkapie kawaleryjskiej marz\u0142 podczas wart i pochod\u00f3w, spe\u0142nia\u0142 robot\u0119 ka\u017cdego \u017co\u0142daka. By\u0142 to jego, Wyszy\u0144skiego, stosunek do obowi\u0105zku, by\u0142a to jego maniera zajmowania stanowiska najmniej poczesnego, wysuwania si\u0119 naprz\u00f3d dopiero wtedy, kiedy to by\u0142o konieczne i kiedy nie mo\u017cna by\u0142o inaczej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Co prawda w wielu nekrologach pisze si\u0119 frazesy podobne. To te\u017c cen\u0105 wyj\u015bcia z nekrologowego szablonu krzykn\u0119 tu, \u017ce Wyszy\u0144ski to by\u0142 dziwak, jakiego je\u015bli nie \u201e\u015bwiat nie widzia\u0142\u201d, to w ka\u017cdym razie Polska rzadko widuje. Zast\u0119puj\u0105c pos\u0142a w Berlinie, nigdy nie pojecha\u0142 maszyn\u0105 poselstwa do domu na \u015bniadanie, za miasto na spacer \u2013 bo uwa\u017ca\u0142, \u017ce u\u017cy\u0107 benzyny op\u0142acanej pa\u0144stwowymi pieni\u0119dzmi mo\u017ce on, Wyszy\u0144ski, tylko wtedy, kiedy to jest konieczne ze wzgl\u0119du na s\u0142u\u017cbowo przez niego spe\u0142niane obowi\u0105zki. W stosunku do pieni\u0119dzy pa\u0144stwowych cechowa\u0142a go jaka\u015b gor\u0105czka oszcz\u0119dno\u015bci, w stosunku do pobierania pieni\u0119dzy pa\u0144stwowych na w\u0142asne potrzeby, na pensj\u0119, jaka\u015b przesada dra\u017cliwo\u015bci. S\u0105dz\u0119, \u017ce ten cz\u0142owiek, gdyby tylko m\u00f3g\u0142, zrzek\u0142by si\u0119 jakiejkolwiek pensji ze skarbu pa\u0144stwa, nie przestaj\u0105c s\u0142u\u017cy\u0107 ojczy\u017anie 24 godziny na dob\u0119. Tutaj nie potrafi\u0142 przerobi\u0107 swej \u201eprzedwojennej\u201d psychologii, w kt\u00f3rej s\u0142u\u017cba Polsce za pieni\u0105dze wydawa\u0142aby si\u0119 czym\u015b nie do pomy\u015blenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W r[oku] 1919 powo\u0142a\u0142 Wyszy\u0144skiego do swej adiutantury Naczelnik Pa\u0144stwa J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Powo\u0142uje go oczywi\u015bcie w charakterze ideowego wodza du\u017cego od\u0142amu\u2026 m\u0142odzie\u017cy\u2026 nie, raczej nale\u017cy powiedzie\u0107 m\u0142odego spo\u0142ecze\u0144stwa. Powstaje wtedy \u201eM\u0142oda Polska\u201d, organizacja na wp\u00f3\u0142 jawna, na wp\u00f3\u0142 konspiracyjna, kt\u00f3rej ekspozyturami czy etapami dzia\u0142alno\u015bci b\u0119dzie \u201eStra\u017c Kresowa\u201d, \u201eZwi\u0105zek Naprawy Rzeczypospolitej\u201d, p\u00f3\u017aniej pismo \u201ePrze\u0142om\u201d, je\u015bli tylko niekt\u00f3re z nich mam wyliczy\u0107 [6]. Wszystko to s\u0105 organizacje o zabarwieniu spo\u0142eczno-radykalnym. Czy Wyszy\u0144ski by\u0142 radyka\u0142em spo\u0142ecznym? Zna\u0142em go tak dawno, spotyka\u0142em kilka razy do roku i wtedy zawsze rozmawia\u0142em bardzo d\u0142ugo, urz\u0105dza\u0142em si\u0119 tak, aby zasta\u0107 go w Berlinie w niedziel\u0119 i sp\u0119dzi\u0107 z nim ca\u0142y dzie\u0144. Nigdy nie mia\u0142em czasu go o to spyta\u0107, nigdy nie by\u0142o potrzeby go o to pyta\u0107. Wyszy\u0144ski by\u0142 <strong>nacjonalist\u0105<\/strong>, tak, by\u0142 <strong>nacjonalist\u0105<\/strong> starej szko\u0142y, mimo ca\u0142ego realizmu, sucho\u015bci i twardo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 posiada\u0142 w swoim charakterze, o\u017cywiony by\u0142 mistyk\u0105 narodu, obowi\u0105zkiem wobec narodu, poza tym Wyszy\u0144ski by\u0142 imperialist\u0105, chcia\u0142 Polski pot\u0119\u017cnej. Intelekt a charakter, pr\u0119\u017cno\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107 umys\u0142owa, a poczucie obowi\u0105zku, obowi\u0105zkowo\u015b\u0107, granitowo\u015b\u0107 zasad. Do\u015b\u0107 rzadko te cechy widzimy po\u0142\u0105czone w jednym cz\u0142owieku. Intelektuali\u015bci, ludzie arcy-zdolni i arcy-wszystko-rozumiej\u0105cy \u0142atwo popadaj\u0105 w sceptycyzm, a sceptycyzm dzia\u0142a na zasady jak rdza na \u017celazo. Ot\u00f3\u017c Wyszy\u0144ski mia\u0142 inteligencj\u0119 przenikliw\u0105, ostr\u0105, jak dobrze zatemperowany o\u0142\u00f3wek, a jednocze\u015bnie odwa\u017cn\u0105, fantazyjn\u0105 i lotn\u0105. By\u0142a to jedna z kilku najwi\u0119kszych pot\u0119g intelektualnych, kt\u00f3re uda\u0142o mi si\u0119 w \u017cyciu spotka\u0107. Gwiazda pierwszej wielko\u015bci. Jednocze\u015bnie by\u0142a to uczciwo\u015b\u0107 i moralno\u015b\u0107 ca\u0142kiem wyj\u0105tkowego charakteru. Nie by\u0142a to uczciwo\u015b\u0107 dystyngowanej damy lub dystyngowanego profesora, co to sw\u00f3j stosunek do rzeczy niegodziwych wypowiada w dostojnym \u201each, ach\u201d lub \u201efe, fe\u201d, by\u0142a to uczciwo\u015b\u0107 przedsi\u0119biorcza, je\u015bli mo\u017cna si\u0119 tak wyrazi\u0107 \u2013 \u201emilitans\u201d, walcz\u0105ca, aktywna. Jeszcze jako prezes organizacji m\u0142odzie\u017cowej \u201eczy\u015bci\u0142\u201d j\u0105 bezwzgl\u0119dnie, tropi\u0142, szuka\u0142 i t\u0119pi\u0142 koleg\u00f3w nieetycznych z zawzi\u0119to\u015bci\u0105 prokuratora, z twardo\u015bci\u0105 ojca Dominikanina. Cz\u0142owiek naprawd\u0119 uczciwy nie ogranicza swego stosunku do zjawisk, za kt\u00f3re ponosi wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107 do \u201each, ach\u201d czy \u201efe, fe\u201d, cz\u0142owiek naprawd\u0119 uczciwy nie brzydzi si\u0119 na\u0142o\u017cy\u0107 kurtki policjanta czy wyst\u0105pi\u0107 w charakterze urz\u0119dnika \u015bledczego. Takim by\u0142 Wyszy\u0144ski.<\/p>\n<p>I dlatego spo\u0142ecze\u0144stwo polskie, nie orientuj\u0105ce si\u0119 w ustroju kulis naszych ugrupowa\u0144 politycznych, nie znaj\u0105ce si\u0119 na juntach, komorach, mafiach, masoneriach, poza powierzchownym \u017cyciem politycznym Polski poorganizowanych, nie zrozumie, jak wielk\u0105 strat\u0119 ponie\u015bli\u015bmy w chwili, kiedy ten rzadko w gazetach cytowany radca Wyszy\u0144ski rozsta\u0142 si\u0119 z \u017cyciem. Sta\u0142 ona na czele jednego z kierunk\u00f3w \u017cycia politycznego w Polsce i kierunek ten zap\u0142adnia\u0142, u\u017cy\u017ania\u0142 trzema wielkimi rzeczami: swoj\u0105 patriotyczn\u0105 ide\u0105, swoj\u0105 inteligencj\u0105, swoj\u0105 uczciwo\u015bci\u0105. Ta \u015bmier\u0107 rodzi niebezpiecze\u0144stwa. Organizacja polityczna to wsz\u0119dzie, a w pa\u0144stwach etatystycznych w szczeg\u00f3lno\u015bci, otwarta droga do przeistaczania si\u0119 w ssawk\u0119 polipa, ss\u0105c\u0105 pa\u0144stwo i skarb pa\u0144stwa dla wygody swoich cz\u0142onk\u00f3w pod bardzo wznios\u0142ymi has\u0142ami. W Polsce chyba tego nie brak \u2013 nie brak fikcji, blagi, nie brak Instytut\u00f3w r\u00f3\u017cnego rodzaju. Ot\u00f3\u017c nie tyle widoczny, ile du\u017cy i wsz\u0119dobylski kierunek polityczny w Polsce zostawa\u0142 pod wp\u0142ywami Wyszy\u0144skiego, kt\u00f3ry to wp\u0142yw s\u0105czy\u0142 si\u0119 przez kontakt z najszlachetniejszymi przedstawicielami tego kierunku. Wyszy\u0144ski jako dyplomata mieszka\u0142 to w Moskwie, to w Berlinie, ale jego mocarna si\u0142a przekonania jego kryszta\u0142owa uczciwo\u015b\u0107, jego patriotyzm swoje robi\u0142y. By\u0142 jakby sztab\u0105 \u017celazn\u0105, powstrzymuj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnych ludzi od r\u00f3\u017cnych rzeczy. Teraz umar\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Oto ro\u015bnie nowe pokolenie. Oto dochodzi do nas gwar spor\u00f3w akademickich. Czy wy\u0142oni z siebie nowych Wyszy\u0144skich? \u2013 nie my\u015bl\u0119 o jego inteligencji, lecz o jego po\u015bwi\u0119ceniu, altruizmie. Kto wie, mo\u017ce istotnie trzeba, aby nad ziemi\u0105 rozpina\u0142y si\u0119 smutne skrzyd\u0142a niewoli, kl\u0119sk i patosu beznadziejnej walki, by w kolebki kraju ujarzmionego k\u0142ad\u0142 Pan B\u00f3g dusze tak czyste, jak\u0105 by\u0142a dusza \u015bp. Kazimierza Wyszy\u0144skiego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong>Stanis\u0142aw Mackiewicz, <em>Ksi\u0105\u017cka moich rozczarowa\u0144<\/em>, Warszawa 1939, s. 284-287. (Pisowni\u0119 uwsp\u00f3\u0142cze\u015bniono. Pogrubienia w tek\u015bcie pochodz\u0105 od autora, za\u015b przypisy od Redakcji Xportalu.)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Przypisy:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1.<strong> Kazimierz Wyszy\u0144ski <\/strong>(1890-1935) \u2013 jeden z przyw\u00f3dc\u00f3w \u201enaprawiaczy\u201d, okre\u015blany mianem \u201epapie\u017ca\u201d Naprawy. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w kierownictwie Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej. \u017bo\u0142nierz Legion\u00f3w Polskich, po zako\u0144czeniu wojny przydzielony do Adiutantury Generalnej Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wojska Polskiego. Nast\u0119pnie w s\u0142u\u017cbie dyplomatycznej: od 1923 r. zast\u0119pca pos\u0142a polskiego w Moskwie, od 1931 r. kolejno zast\u0119pca pos\u0142a, <em>charg\u00e9 d\u2019affaires <\/em>i radca poselstwa w Berlinie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">2. <strong>Tadeusz Ho\u0142\u00f3wko <\/strong>(1889-1931) \u2013 d\u0142ugoletni dzia\u0142acz PPS (1910-1927). Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 dzia\u0142acz Zwi\u0105zku Strzeleckiego; podczas wojny redagowa\u0142 podziemne pisma niepodleg\u0142o\u015bciowe \u201eRz\u0105d i Wojsko\u201d oraz \u201eWidnokr\u0105g\u201d, za co zosta\u0142 umieszczony w niemieckim obozie wi\u0119ziennym. W 1918 r. uda\u0142 si\u0119 z tajn\u0105 misj\u0105 do Moskwy, gdzie prowadzi\u0142 rozmowy w sprawie polskiej m.in. z Trockim i Leninem. Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci czo\u0142owy eksponent tzw. prometeizmu (wspierania przez Polsk\u0119 w Rosji d\u0105\u017ce\u0144 niepodleg\u0142o\u015bciowych narod\u00f3w nierosyjskich), kt\u00f3ry propagowa\u0142 na \u0142amach pisma \u201ePrzymierze\u201d (1920-1921). Po zamachu majowym odszed\u0142 z PPS. Jako naczelnik Wydzia\u0142u Wschodniego MSZ (1927-1931) koordynowa\u0142 akcj\u0119 prometejsk\u0105, utrzymuj\u0105c kontakty m.in. z rz\u0105dami Turcji i Iranu. Pose\u0142 na Sejm z ramienia sanacyjnego Bezpartyjnego Bloku Wsp\u00f3\u0142pracy z Rz\u0105dem (1930-1931). Zamordowany w Truskawcu przez cz\u0142onk\u00f3w Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, prawdopodobnie z inspiracji wywiadu sowieckiego. Autor m.in. ksi\u0105\u017cek: <em>Duch wojska narodowego <\/em>(1919), <em>Oficer polski <\/em>(1920), <em>Kwestia narodowo\u015bciowa w Polsce <\/em>(1922), <em>Dlaczego trzeba zmieni\u0107 Konstytucj\u0119? <\/em>(1930), <em>Przez dwa fronty. Ze wspomnie\u0144 emisariusza politycznego z 1918 roku <\/em>(1931), <em>Ostatni rok <\/em>(1932). <strong>Marian Zyndram-Ko\u015bcia\u0142kowski <\/strong>(1892-1946) \u2013 podpu\u0142kownik Wojska Polskiego. Dzia\u0142acz Zwi\u0105zku Walki Czynnej (1911-1914) i Polskiej Organizacji Wojskowej (1915-1918). Jako oficer Oddzia\u0142u II Sztabu Generalnego WP bra\u0142 udzia\u0142 w operacji wile\u0144skiej (1919), wojnie polsko-bolszewickiej (1919-1920) oraz \u201ebuncie \u017beligowskiego\u201d i tworzeniu Litwy \u015arodkowej (1920-1922). Cz\u0142onek kierownictwa BBWR, reprezentant centrowej frakcji obozu pi\u0142sudczykowskiego. W latach 1928-1939 zajmowa\u0142 szereg wysokich stanowisk pa\u0144stwowych, m.in. ministra spraw wewn\u0119trznych (1934-1935) i premiera (1935-1936). <strong>Adam Skwarczy\u0144ski <\/strong>(1886-1934) \u2013 pi\u0142sudczykowski my\u015bliciel polityczny, zwolennik \u201efilozofii czynu\u201d. Zast\u0119pca dow\u00f3dcy Oddzia\u0142u Wywiadowczego I Brygady Legion\u00f3w Polskich (1914-1915) i jej oficer. Cz\u0142onek Komendy Naczelnej Polskiej Organizacji Wojskowej, wi\u0119zie\u0144 twierdzy w Modlinie (1917-1918). Kierownik referatu spo\u0142ecznego w Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP (1927-1934), za\u0142o\u017cyciel m\u0142odzie\u017cowej organizacji Stra\u017c Przednia (1932). Autor m.in. ksi\u0105\u017cek <em>My\u015bli o nowej Polsce <\/em>(1931), <em>Pod znakiem odpowiedzialno\u015bci i pracy. Dziesi\u0119\u0107 wieczor\u00f3w<\/em> (1933), <em>Wskazania<\/em> (1934). <strong>Bogus\u0142aw Miedzi\u0144ski <\/strong>(1891-1972) \u2013 pu\u0142kownik Wojska Polskiego. Oficer I Brygady, cz\u0142onek Komendy Naczelnej POW. Szef Oddzia\u0142u II Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych (1919-1921). Cz\u0142onek sanacyjnej \u201egrupy pu\u0142kownik\u00f3w\u201d i w\u0142adz Obozu Zjednoczenia Narodowego, jeden z czo\u0142owych publicyst\u00f3w i dziennikarzy obozu pi\u0142sudczykowskiego. Marsza\u0142ek Senatu (1938-1939). Zwolennik \u201etw\u00f3rczego nacjonalizmu pa\u0144stwowego\u201d, autor m.in. ksi\u0105\u017cki <em>Wczoraj \u2013 dzi\u015b \u2013 jutro <\/em>(1938). <strong>Ignacy Matuszewski<\/strong> (1891-1946) \u2013 pu\u0142kownik dyplomowany Wojska Polskiego. \u017bo\u0142nierz I Korpusu Polskiego na Wschodzie, dzia\u0142acz Polskiej Organizacji Wojskowej, wsp\u00f3\u0142organizator powstania wielkopolskiego. Szef Oddzia\u0142u II Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wojska Polskiego (1920), <em>attach\u00e9<\/em> wojskowy w Rzymie (1924-1926), dyrektor Departamentu Administracyjnego MSZ (1926-1928), pose\u0142 polski w Budapeszcie (1928-1929), minister skarbu (1929-1931). Cz\u0142onek \u201egrupy pu\u0142kownik\u00f3w\u201d. Redaktor naczelny pisma geopolitycznego \u201ePolityka Narod\u00f3w\u201d (1933-1939). Zwolennik elitarnego ustroju opartego na \u201eSenacie rz\u0105dz\u0105cym\u201d; autor m.in. ksi\u0105\u017cki <em>Pr\u00f3by syntez<\/em> (1937).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a03. Autor ma na my\u015bli Zwi\u0105zek M\u0142odzie\u017cy Polskiej (\u201eZet\u201d), za\u0142o\u017cony w 1887 r. w Krakowie przez Zygmunta Balickiego. \u201eZet\u201d by\u0142 organizacj\u0105 tajn\u0105; jako jego jawna ekspozytura na uczelniach przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 dzia\u0142a\u0142a Organizacja M\u0142odzie\u017cy Narodowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a04. <strong>Towarzystwo Demokratyczne Polskie<\/strong> \u2013 lewicowa organizacja polityczna, za\u0142o\u017cona w 1832 r. we Francji przez polskich emigrant\u00f3w po powstaniu listopadowym. Wysun\u0119\u0142a program odtworzenia pa\u0144stwa polskiego jako demokratycznej republiki przez wywo\u0142anie tr\u00f3jzaborowego powstania z udzia\u0142em ch\u0142op\u00f3w, po\u0142\u0105czonego z rewolucj\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Jej przyw\u00f3dcy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajdowali si\u0119 Tadeusz Kr\u0119powiecki, Wiktor Heltman, Stanis\u0142aw Worcell i Ludwik Mieros\u0142awski, g\u0142osili m.in., \u017ce Polska powinna mie\u0107 sw\u00f3j \u201erok1793\u201d, nawi\u0105zuj\u0105c w ten spos\u00f3b pozytywnie do masowych mord\u00f3w pope\u0142nionych podczas rewolucji we Francji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">5. <strong>\u201ePromie\u0144\u201d<\/strong> \u2013 organizacja studencka dzia\u0142aj\u0105ca przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w Krakowie, silnie powi\u0105zana ze Zwi\u0105zkiem Strzeleckim. G\u0142osi\u0142a program odbudowy niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego w federacji z Litw\u0105, Bia\u0142orusi\u0105 i Ukrain\u0105, a na p\u0142aszczy\u017anie ekonomii pogl\u0105dy umiarkowanie socjalistyczne. <strong>Zjednoczenia M\u0142odzie\u017cy Polskiej<\/strong> \u2013 jawne ekspozytury \u201eZetu\u201d na poszczeg\u00f3lnych uczelniach, dzia\u0142aj\u0105ce przed formalnym zawi\u0105zaniem Organizacji M\u0142odzie\u017cy Narodowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a06. \u201eM\u0142oda Polska\u201d \u2013 autor prawdopodobnie ma na my\u015bli tajny Zwi\u0105zek Patriotyczny, za\u0142o\u017cony 1 XI 1918 r. przez by\u0142ych dzia\u0142aczy \u201eZetu\u201d jako ukryte centrum maj\u0105ce koordynowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 jawnych ekspozytur politycznych tego \u015brodowiska (konspiracyjny charakter ZP mia\u0142 by\u0107 utrzymany r\u00f3wnie\u017c w niepodleg\u0142ej Polsce i tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o). <strong>Towarzystwo Stra\u017cy Kresowej<\/strong> \u2013 za\u0142o\u017cone w marcu 1918 r. w Lublinie przez by\u0142ych dzia\u0142aczy \u201eZetu\u201d z zadaniem popierania rozwoju kultury polskiej i polskich wp\u0142yw\u00f3w na tzw. Kresach Wschodnich. Kulminacja jego dzia\u0142alno\u015bci przypad\u0142a na okres walk o granice Polski (1918-1921). Stra\u017c Kresowa opowiada\u0142a si\u0119 za programem terytorialnym po\u015brednim mi\u0119dzy koncepcj\u0105 inkorporacyjn\u0105 i koncepcj\u0105 federacyjn\u0105, popar\u0142a te\u017c wypraw\u0119 kijowsk\u0105. <strong>Zwi\u0105zek Naprawy Rzeczypospolitej<\/strong> \u2013 pi\u0142sudczykowskie ugrupowanie polityczne dzia\u0142aj\u0105ce w latach 1926-1928, zdominowane przez idee nacjonalistyczne i syndykalistyczne. Od jego nazwy do lewego skrzyd\u0142a obozu pi\u0142sudczykowskiego przylgn\u0119\u0142o miano \u201enaprawiaczy\u201d. <strong>\u201ePrze\u0142om\u201d<\/strong> \u2013 ukazuj\u0105cy si\u0119 od 1926 r. organ prasowy \u201enaprawiaczy\u201d o charakterze ideowym i teoretycznym.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(Opracowa\u0142 Adam Danek.)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od Redakcji: Do \u015brodowiska Falangi i Xportalu skierowana zosta\u0142a niedawno krytyka, sprowadzaj\u0105ca si\u0119, w pewnym uproszczeniu, do wyraz\u00f3w zdziwienia faktem, i\u017c \u015brodowisko identyfikuj\u0105ce si\u0119 jako [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5569,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,6],"tags":[352,459,725,756,837],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-1rO","jetpack-related-posts":[{"id":33115,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33115","url_meta":{"origin":5568,"position":0},"title":"Umair Haque: Dlaczego bagatelizujemy upadek USA? Przedziwne patologie pierwszego pa\u0144stwa upad\u0142ego w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w rozwini\u0119tych","date":"16 lutego 2018","format":false,"excerpt":"Po lekturze jednych z moich ostatnich esej\u00f3w mogliby\u015bcie powiedzie\u0107: \"Umair, nie martw si\u0119! Wszystko b\u0119dzie dobrze, nie jest tak \u017ale!\". Spojrza\u0142bym wtedy na was z politowaniem i grzecznie odpar\u0142: \"\"Szczerze m\u00f3wi\u0105c, nie wydaje mi si\u0119, by\u015bmy brali pod uwag\u0119 perspektyw\u0119 upadku wystarczaj\u0105co powa\u017cnie\". Dlaczego tak twierdz\u0119? Kiedy przyjrzymy si\u0119 dok\u0142adnie\u2026","rel":"","context":"In &quot;Polityka&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/57979863.IranMar064250-1.jpg?fit=600%2C399&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1554,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=1554","url_meta":{"origin":5568,"position":1},"title":"Anatol Listowski: Ku rewolucyjnemu konserwatyzmowi","date":"26 grudnia 2011","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Kontynuuj\u0105c przybli\u017canie Czytelnikom polskich tradycji rewolucyjnego konserwatyzmu, publikujemy jeden z g\u0142os\u00f3w w dyskusji na temat stosunku konserwatyzmu do rewolucji jako metody dzia\u0142ania politycznego, drukowanej na \u0142amach zachowawczego dziennika \u201eCzas\u201d w 1933 r. Udzia\u0142 wzi\u0119li w niej dwaj m\u0142odzi uczeni, zwi\u0105zani w\u00f3wczas ze \u015brodowiskiem konserwatyst\u00f3w krakowskich: Konstanty Grzybowski (1901-1970)\u2026","rel":"","context":"In &quot;Inne&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":37751,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=37751","url_meta":{"origin":5568,"position":2},"title":"Wybory w USA: Trump nie we\u017amie udzia\u0142u w debacie zdalnej","date":"9 pa\u017adziernika 2020","format":false,"excerpt":"Prezydent USA Donald Trump o\u015bwiadczy\u0142 w czwartek, \u017ce nie we\u017amie udzia\u0142u w debacie prezydenckiej ze swym konkurentem do Bia\u0142ego Domu Joe Bidenem. Deklaracja pad\u0142a tu\u017c po tym, jak Komisja ds. Debat Prezydenckich og\u0142osi\u0142a, \u017ce druga debata zaplanowana na 15 pa\u017adziernika odb\u0119dzie si\u0119 zdalnie. \u201eNie b\u0119d\u0119 robi\u0107 wirtualnej debaty\u201d \u2013 zadeklarowa\u0142\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Donald-Trump-Stupid.jpg?fit=838%2C438&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14529,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=14529","url_meta":{"origin":5568,"position":3},"title":"Adam Danek: Powr\u00f3t do pozytywizmu","date":"5 czerwca 2014","format":false,"excerpt":"Walczy\u0107, walczy\u0107, walczy\u0107!\u00a0 Cyrano de Bergerac \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u201eNa naszych oczach historia przyspieszy\u0142a.\u201d \u2013 obwie\u015bci\u0142 dramatycznie polski minister spraw zagranicznych, rozpoczynaj\u0105c swoje doroczne sejmowe expos\u00e9. W praktyce chodzi\u0142o mu w tym efekciarskim zwrocie o postraszenie Sejmu Rosj\u0105, \u017ceby zmobilizowa\u0107 pos\u0142\u00f3w do popierania polityki rz\u0105du. Je\u017celi zatem wierzy\u0107 Rados\u0142awowi Sikorskiemu, mo\u017cemy\u2026","rel":"","context":"In &quot;Adam Danek&quot;","img":{"alt_text":"4734181_3e26c7c525","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/4734181_3e26c7c525.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":30589,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30589","url_meta":{"origin":5568,"position":4},"title":"Ukraina: Zimny prysznic z Brukseli","date":"31 sierpnia 2017","format":false,"excerpt":"29 sierpnia przewodnicz\u0105cy Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do wypowiedzi Petra Poroszenki, kt\u00f3ry 26 sierpnia obwie\u015bci\u0142, \u017ce Kij\u00f3w zamierza stara\u0107 si\u0119 o cz\u0142onkostwo zar\u00f3wno w NATO, jak i w Unii Europejskiej. \u2013\u00a0Obecnie na \u015bwiecie toczy si\u0119 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t wojen, sze\u015b\u0107dziesi\u0105t \u2013 w tym ani jedna w Europie, je\u015bli pomin\u0105\u0107 Ukrain\u0119,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Poroszenko_UE.jpg?fit=705%2C375&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":34484,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34484","url_meta":{"origin":5568,"position":5},"title":"Konrad R\u0119kas: Wielka Polska Liberalna?","date":"18 kwietnia 2019","format":false,"excerpt":"Starcza to czy dzieci\u0119ca choroba nawrotowa ruchu narodowego? Znowu czytam i s\u0142ysz\u0119 co\u015b w gu\u015bcie \"Wielka Polska Liberalna\". A przecie\u017c je\u015bli (nadal) b\u0119dzie \"liberalna\" - nigdy nie stanie si\u0119 Wielka. Za to coraz mniej b\u0119dzie polska... Kolejny ju\u017c raz tak zwana niezale\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 sceny politycznej \u2013 okazuje si\u0119 by\u0107 zale\u017cna\u2026","rel":"","context":"In &quot;Idea&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mikke_balcerowicz.jpg?fit=495%2C330&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5568"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5568\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}