{"id":592,"date":"2011-11-14T21:41:12","date_gmt":"2011-11-14T20:41:12","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=592"},"modified":"2011-11-14T21:41:12","modified_gmt":"2011-11-14T20:41:12","slug":"ronald-lasecki-strach-przed-psychofaszyzmem-jako-wyraz-kryzysu-antropologii-humanistycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=592","title":{"rendered":"Ronald Lasecki: Strach przed \u201epsychofaszyzmem\u201d jako wyraz kryzysu antropologii humanistycznej"},"content":{"rendered":"

Filmy Zmierzch bog\u00f3w<\/em> (1969) Luchino Viscontiego (1906-1976) i Salo, czyli 120 dni Sodomy<\/em> (1975) Pier Paolo Pasoliniego (1922-1975), choć nie są horrorami, powszechnie wywołują u widz\u00f3w lęk. Ze względu na pojawiające się tam motywy perwersji seksualnej, niekiedy r\u00f3wnież odrazę. Nie same jednak dewiacje seksualne są tam synonimem zła. Nie mogłyby być przedstawiane jako takie, choćby z uwagi na deklarowany otwarcie homoseksualizm i zamiłowanie do perwersji, zar\u00f3wno ze strony Viscontiego, jak i Pasoliniego.<\/p>\n

Pasolini był przy tym zwolennikiem zniesienia jakichkolwiek ograniczeń dla zboczeń seksualnych. Jego poglądy na seksualność, co dość interesujące, pod pewnymi względami przypominają idee francuskiego postmodernistycznego filozofa Georgesa Bataille’a (1897-1962) wyłożone w jego pracy L’Histoire de l’erotisme<\/em> (1951). Zar\u00f3wno francuski nietzscheanista, jak i włoski reżyser, zainteresowani byli zjawiskiem transgresji, czyli przekraczania norm, mającym prowadzić do wyzwolenia. Ich zdaniem napięcie erotyczne przybiera na sile dzięki nakładanym na nie ograniczeniom, spełnienie natomiast ma charakter orgazmiczny, traumatyczny i bolesny, jest wyzwoleniem się z więz\u00f3w, polega na zatraceniu się danego indywidualnego \u201eja\u201d, na rozpłynięciu się go. Pełni rozkoszy towarzyszy nieodłącznie b\u00f3l, zaś najwyższą formą jej sublimacji jest śmierć. Fascynacja cierpieniem, męczeństwem, śmiercią, ofiarą z człowieka, przejawami sacrum<\/em> w życiu społecznym znaczy wsp\u00f3lnym piętnem postawy założyciela sekretnego stowarzyszenia Ac\u00e9phale<\/em> oraz reżysera Salo…<\/em><\/p>\n

Zarazem ten drugi, jak już zostało nadmienione, był zwolennikiem zupełnej swobody, zar\u00f3wno seksualnej jak i w każdej innej sferze. Jego poglądy nie odbiegały znacząco od stanowiska autora literackiego pierwowzoru dla Salo..,<\/em> czyli markiza de Sade (1740-1814). Niedokończony rękopis tego ostatniego Les 120 journ\u00e9es de Sodome ou l’\u00e9cole du libertinage<\/em> (1765) posłużył za inspirację fabularną Pasoliniemu. De Sade doprowadził spełniającą rolę nowożytnego paradygmatu antropologicznego, filozoficznego i ideologicznego myśl liberalną do jej krańcowych konsekwencji. W pracy filozoficznej La Philosophie dans le boudoir ou Les instituteurs immoraux<\/em> (1795) postuluje między innymi legalizację złodziejstwa, rozwod\u00f3w, homoseksualizmu i pozostałych zboczeń seksualnych, zniesienie kary śmierci itp. Większość rozwiązań, kt\u00f3rych domagał się de Sade została wprowadzona do system\u00f3w prawnych państw demoliberalnych i wchodzi w skład katalogu gwarantowanych przez nie praw i wolności. Jeśli więc coś dziś w pracach markiza przeraża, to nie jest tym na pewno łamanie norm obyczajowych i seksualnych, gdyż to stało się powszechnie akceptowaną codziennością społeczeństw demoliberalnych. W komentarzach os\u00f3b, kt\u00f3re zapoznały się z literacką spuścizną de Sade’a niemal zawsze pobrzmiewa nuta rozczarowania, gdyż opisy kolejnych erotycznych perwersji, na wsp\u00f3łczesnym czytelniku, mającym za sobą niekiedy r\u00f3wnie barwne doświadczenia, w każdym razie zaś na pewno stykającym się z nimi w swoim codziennym życiu, zwyczajnie nie wywierają żadnego wrażenia. Gzie indziej należy więc szukać przyczyn konsternacji wciąż przecież towarzyszącej lekturze dzieł francuskiego markiza. Na właściwy trop naprowadzają filmy Viscontiego i Pasoliniego.<\/p>\n

W obydwu filmach zło skojarzone zostało z faszyzmem. Faszyzm jest tam przedstawiony jako synonim Zła Absolutnego. W filmach reżyser\u00f3w jednoznacznie identyfikujących się z marksizmem i komunistyczną lewicą jest to faszyzm \u201epolityczny\u201d, ale czy właśnie tego rodzaju faszyzm może dziś budzić rzeczywisty lęk ? Przecież faszyzm po roku 1945 przestał istnieć jako liczący się odrębny nurt polityczny. Przetrwał jako tradycja intelektualna w zmarginalizowanych i pozbawionych znaczenia kręgach prawicowo zorientowanych intelektualist\u00f3w, jako jedna z subkultur .żywy jest natomiast wśr\u00f3d radykalnie usposobionej młodzieży. Taki reliktowy \u201efaszyzm\u201d nie może budzić żadnego lęku, nie zasługuje też na uwagę i nie ma szansy odegrać roli większej niż k\u00f3łka kolekcjoner\u00f3w znaczk\u00f3w lub wędkarzy. \u201eFaszyzm\u201d jednak jest słowem-kluczem wiążącym realnie niegdyś istniejący ruch i ustr\u00f3j polityczny, z całym kompleksem lęk\u00f3w i fobii odczuwanych przez wsp\u00f3łczesnego człowieka Zachodu, rodzących się zaś wobec możliwości wewnętrznego lub zewnętrznego zagrożenia paradygmatu humanizmu, liberalizmu, indywidualizmu i racjonalizmu, na kt\u00f3rym opiera się tożsamość zar\u00f3wno każdego pojedynczego człowieka, jak i społeczeństwa zachodniego jako całości. Historyczny faszyzm rzeczywiście pryncypia te zakwestionował, obnażył bezbronność wolności, racjonalizmu i doktryny umowy społecznej, kt\u00f3re muszą ulec przed siłą i wolą. Dlatego stał się symbolem wszystkiego, co nie-humanistyczne, irracjonalne, anty-indywidualistyczne, sprzeczne z wartościami cywilizacji zachodniej. Rosyjski tradycjonalista integralny Aleksander Dugin (ur. 1962 r.) pisał \u201ePod pojęciem faszyzmu rozumiemy nie konkretne zjawisko polityczne, lecz nasz głęboki, tajemny, sekretny strach<\/em> (\u2026) Strach ten nie ma natury politycznej ani ideologicznej, wyraża się w nim uczucie bardziej powszechne i głębokie, właściwe wszystkim ludziom, niezależnie od ich politycznej orientacji.<\/em> (\u2026) Tak więc, faszyzm to wewnętrzne zagrożenie dla humanistycznej podświadomości wsp\u00f3łczesnego człowieka, przeczucie możliwego załamania się podświadomości w tej formie, w jakiej ona istnieje wsp\u00f3łcześnie<\/em>\u201d Faszyzm należy rozpatrywać z perspektywy nie historycznej i politologicznej, lecz psychologicznej, a nawet psychiatrycznej. Faszyzm podświadomie kojarzony z wewnętrznym, tak więc nie mającym natury politycznej, lecz osadzonym w samym człowieku, zagrożeniem dla paradygmatu humanistycznego, na potrzeby tego wywodu nazywać będziemy \u201epsychofaszyzmem\u201d.<\/p>\n

W powszechnym mniemaniu \u201efaszyzm\u201d bardzo często łączy się \u201esadyzmem\u201d. Tym właśnie tropem poszedł Pasolini wybierając na miejsce akcji swojej ekranizacji 120 dni Sodomy<\/em> Włoską Republikę Socjalną zwaną popularnie Salo \u2013 satelickie wobec Niemiec państewko powołane do istnienia pod koniec drugiej wojny światowej. Bohaterowie filmu ucieleśniają wszystko to, co w najgłębszej podświadomości przeraża ludzi \u201eoświeconych\u201d, o mentalności humanistycznej. Oto bowiem czterech libertyn\u00f3w dręczących osiemnaścioro porwanych przez siebie nastolatk\u00f3w i realizujących ich kosztem swoje wymyślne seksualne fantazje, to ludzie kt\u00f3rzy konsekwentnie przyjęli wyzwanie rzucone przez ideologię demoliberalną. Dążą do tak wysoko cenionej przez samego Pasoliniego maksymalnej swobody indywidualnej, doprowadzając tą tendencję do jej skrajnej postaci, dążąc do zupełnego zerwania wszystkich ograniczeń dla \u201eindywidualności\u201d, kt\u00f3re w \u201eoświeconym\u201d i \u201edemokratycznym\u201d społeczeństwie zachowały się jako pozostałość \u201eciemnych\u201d i \u201enieliberalnych\u201d epok, jako \u201eprzeżytki teokracji, etatyzmu i moralności\u201d. W odr\u00f3żnieniu od bardziej naiwnych myślicieli swoich czas\u00f3w, autor literackiego pierwowzoru Salo… <\/em>nie zatrzymał się wp\u00f3ł drogi i nie odmalował rozprzestrzeniającego się gwałtownie w XVIII wieku humanizmu i liberalizmu w tonach umiarkowanych, lecz pociągnął jego linię do jej logicznego końca, odnosząc ją także do najbardziej intymnych sfer ludzkiego życia. Tym śladem poszedł też zwolennik niczym nieograniczonej wolności Pasolini. Francuski autor odrzucił wszystkie wartości tradycyjnego społeczeństwa; Kości\u00f3ł, monarchię, państwo, moralność i etykę. W filmie Pasoliniego, w jednej z pierwszych scen, libertyni pouczają swoich więźni\u00f3w, że każdy przejaw religijności będzie karany śmiercią, zaś \u201ekażdy mężczyzna przyłapany in fragrante delicto z kobietą będzie ukarany utratą kończyny<\/em>\u201d. Odrzucona została zar\u00f3wno religia, jak i miłość. Choć fabuła wypełniona jest scenami seksualnych orgii, zaś więźniowie przez większość czasu są nadzy, film pozbawiony jest jakiegokolwiek wymiaru erotycznego. Akcja filmowana jest tak, by w widzu wzbudzić odrazę, a nie zainteresowanie. Akty seksualne dokonywane są publicznie, towarzyszące im pornograficzne opowieści obecnych na miejscu prostytutek, kt\u00f3rych zdaniem jest rozbudzić seksualnie libertyn\u00f3w, są zbyt estetycznie odpychające, by zainteresować kogokolwiek innego, niż osoby o zaburzonej seksualności. Jak zauważa w swojej pracy The Resurrection of the Body: Pier Paolo Pasolini from Saint Paul to Sade<\/em> włoski autor Armando Maggi, seks nie jest więc ukazany jako fizyczny wymiar miłości lub pożądania, lecz jako narzędzie dominacji i poniżenia \u201eJesteście słabymi istotami zgromadzonymi tu i przeznaczonymi dla naszej przyjemności. Nie spodziewajcie się tu znaleźć wolności gwarantowanej w świecie zewnętrznym. Jesteście poza zasięgiem jakiejkolwiek \u201elegalności<\/em>\u201d – zostają poinformowani więźniowie. W tym właśnie miejscu docieramy do kluczowego pytania, odpowiedź na kt\u00f3re pozwoli nam odnaleźć przyczynę, dla jakiej film Pasoliniego określić możemy jako wyraz podświadomego lęku odczuwanego przez liberała wobec wewnętrznych sprzeczności przyjętej przez niego antropologii i filozofii: pytaniem tym jest \u201ekto jest podmiotem absolutnej wolności uzyskanej po zniesieniu wszystkich instytucji tradycyjnego społeczeństwa ?\u201d<\/p>\n

Francuski filozof Maurice Blanchot (1907-2003) w swojej poświęconej markizowi de Sade pracy Lautr\u00e9amont et Sade<\/em> (1949) zauważa, że gdy tylko kt\u00f3ryś z bohater\u00f3w książek markiza zaprzestaje podążania drogą zbrodni, sam staje się ofiarą. W filmie Pasoliniego, gdy libertyni odkrywają, że jedna z więzionych dziewcząt wbrew obowiązującym zakazom ukrywa zdjęcie ukochanego, ta dla uniknięcia kary denuncjuje dwie inne więźniarki utrzymujące za sobą nawzajem kontakty seksualne. Gdy zostają one nakryte przez libertyn\u00f3w, sytuacja się powtarza i denuncjują z kolei jednego z gwardzist\u00f3w, pozostającego w zakazanym związku seksualnym z murzyńską służącą. Gwardzista i służka zostają w rezultacie zabici.<\/p>\n

Jeszcze wyraźniej tendencję tą uwidacznia w swoim filmie autor Zmierzchu bog\u00f3w<\/em>, Luchino Visconti. Rozpoczęcie przez rodzinę potentat\u00f3w przemysłowych von Essenbeck wsp\u00f3łpracy z nazistami, wciąga kolejnych jej członk\u00f3w i związane z nimi osoby w wyniszczającą walkę o władzę nad firmą, kt\u00f3ra ostatecznie kończy się śmiercią niemal wszystkich z nich i całkowitym podporządkowaniem firmy rządowi Rzeszy. Jako pierwszy, ginie zamordowany senior rodu Joachim von Essenbeck. Mordercą jest ambitny parweniusz Frederick Bruckmann \u2013 dotychczas zatrudniony na wysokim stanowisku w przedsiębiorstwie, chcący zaś przejąć nad nim kontrolę. Do morderstwa zachęca go spokrewniony z rodziną funkcjonariusz SS Aschenbach. Wahającemu się Frederickowi tłumaczy \u201eMusisz zrozumieć, że dziś w Niemczech może zdarzyć się wszystko, nawet rzeczy mało prawdopodobne. Moralność osobista umarła. Jesteśmy elitarnym społeczeństwem, w kt\u00f3rym dopuszczalne jest wszystko<\/em>\u201d. Nie chcący brać udziału w walce o władzę i zarazem odcinający się do wsp\u00f3łpracy z rządem Hitlera wiceprezydent firmy Herbert Thallman zostaje pozbawiony stanowiska, oskarżony o morderstwo Joachima i zmuszony do ucieczki z Niemiec. P\u00f3źniej będzie musiał wr\u00f3cić i oddać się w ręce Gestapo, by ratować życie swoich dzieci uwięzionych w roli zakładnik\u00f3w w obozie koncentracyjnym w Dachau. Wciągnięty w spiralę zbrodni Bruckmann szybko się załamuje, świadomy, że nie będzie w stanie podołać morderczej logice walki; \u201eKto będzie następny ? Jestem teraz na zawsze związany. M\u00f3j Boże, zaakceptowałem logikę bezwzględności i nigdy już nie będę m\u00f3gł się od niej wyzwolić !<\/em>\u201d – żali się swojej kochance Sophie. Aschenbach wcześniej powie o nim, że \u201eniedostatecznie zrozumiał istotę systemu heglowskiego<\/em>\u201d. W filmie Viscontiego podmiotem wyzwolenia w świecie bez reguł nie jest każdy dowolny człowiek; jest nim człowiek szczeg\u00f3lny, wyjątkowy, heroiczny, nie tylko świadomy tego, że poszerzenie granic wolności jednego człowieka wiąże się w spos\u00f3b nierozerwalny z uszczupleniem wolności drugiego człowieka, lecz także got\u00f3w rozciągnąć swoją wolność do maksimum i ograniczyć wolność otaczających go ludzi do minimum. Jeden z bohater\u00f3w Zmierzchu bog\u00f3w<\/em> wykrzykuje \u201eWładza ! To wszystko, albo nic.<\/em>\u201dI rzeczywiście, ci kt\u00f3rzy o władzę walczyć gotowi nie są lub walczyć o nią nie umieją, jak mający lewicowo-demokratyczno-liberalne poględy Herbert Thallman giną, by otworzyć drogę do władzy innym. Aschenbach dla objaśnienia tej zasady jednemu z bohater\u00f3w filmu posługuje się metaforą stosowaną przez Hegla, iż gdy choćby nawet najbardziej niewinny i powabnie się prezentujący kwiat stanie na drodze państwa, państwo ma prawo go zmiażdżyć. W systemie liberalnym, zrywającym wszelkie zewnętrzne reguły, w podobnej do państwa roli może wystąpić jednostka.<\/p>\n

To właśnie dlatego jeden faszyst\u00f3w-libertyn\u00f3w z Salo…<\/em> m\u00f3wi \u201eMy faszyści, jesteśmy jedynymi prawdziwymi anarchistami, naturalnie, kiedy rządzimy państwem. W rzeczywistości, jedyną prawdziwą anarchią jest ta płynąca z władzy.<\/em>\u201d Reżyser włożył tu w usta bohatera swojego filmu zaczerpnięty od de Sade’a imperatyw \u201esuwerenności integralnej\u201d. To filozoficzny paradoks, wyrażony też znanym aforyzmem Fryderyka Nietzschego (1844-1900) iż \u201eliberalizm jest dla silnych. Słabi giną przez liberalizm<\/em>\u201d. Liberalny i humanistyczny paradygmat antropologiczny nosi ukryty w swym wnętrzu wyrok wydany na samego siebie, zawiera odrzucenie swoich własnych zasad, zapowiedź swojej własnej śmierci. W jego fundamentach umieszczony został ładunek wybuchowy, kt\u00f3ry musi go rozsadzić. Jest to logiczna sprzeczność, z kt\u00f3rej zdawali sobie sprawę najinteligentniejsi obserwatorzy i zarazem zwolennicy tego paradygmatu; de Sade, Visconti, Pasolini. Rozumieją oni, że \u00f3w tkwiący głęboko w duszach ludzkich \u201emagiczny faszyzm\u201d, nieodłączny \u201emroczny sobowt\u00f3r\u201d człowieka liberalnego, jego \u201edoppelganger<\/em>\u201d musi nadejść. Musi nadejść, gdyż wsp\u00f3łczesne społeczeństwo, szerzej zaś ujmując wsp\u00f3łczesna ludzkość, boi się \u201efaszysty\u201d, kryjącego się na najgłębszych poziomach jego zbiorowej podświadomości. \u201ePsychofaszyzm\u201d nie będzie miał nic wsp\u00f3lnego z historycznym faszyzmem włoskim lub niemieckim, lecz będzie wewnętrznym, psychologicznym zagrożeniem dla humanizmu i liberalizmu tu i teraz. Nowy \u201efaszyzm\u201d będzie się opierał na odmiennej logice i na odmiennych prawach. Nie będzie on alternatywą dla demoliberalizmu, lecz jego ostateczną formułą, pojawi się nie na zewnątrz, lecz wewnątrz społeczeństwa demoliberalnego. Herbert Thallman wykrzykuje w chwili desperacji \u201eFaszyzm jest naszym dziełem. Narodził się w naszych fabrykach, wykarmiliśmy go naszymi pieniędzmi<\/em>\u201d. Thallmanowi chodziło oczywiście o faszyzm historyczny, o niemiecki narodowy socjalizm, r\u00f3wnie dobrze jednak można by jego słowa odnieść do rozważanego tutaj \u201epsychofaszyzmu\u201d. Strach przed nim to strach przed detonacją bomby zegarowej rozsadzającej reguły, na kt\u00f3rych ufundowano humanizm i liberalizm. Ludzkość, a przynajmniej społeczeństwa Zachodu, są dziś natomiast tak silnie osadzone w paradygmacie liberalnym, że wywr\u00f3cenie go i jego koniec może być r\u00f3wnoznaczny z końcem człowieczeństwa takiego, jakie znamy.<\/p>\n

\u201eFaszysta\u201d to pojęcie odnoszące się do podświadomości społeczeństwa \u201eoświeconego\u201d. Ten, kto będzie żył złudzeniem \u201ewolności jednostki, kończącej się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiego człowieka\u201d i nie będzie got\u00f3w przyjąć w całej pełni koszmaru tragicznej i dzikiej misji stania się \u201efaszystą\u201d i \u201esadystą\u201d na podobieństwo bohater\u00f3w omawianych film\u00f3w Viscontiego i Pasoliniego, ten nieodwołalnie będzie musiał stać się \u201eofiarą\u201d. \u201eGdy widzę innych ludzi poniżonych, cieszę się, wiedząc że lepiej mi być sobą, niż motłochem \u201eludu\u201d. Kiedykolwiek ludzie są sobie r\u00f3wni, bez zaznaczenia się tej r\u00f3żnicy, szczęście nie może istnieć. Tak więc nie pom\u00f3głbyś poniżonym, nieszczęśliwym. Na całym świecie, zmysłowość schlebia zmysłom nie bardziej niż społeczny przywilej.<\/em>\u201d m\u00f3wi jeden z libertyn\u00f3w-oprawc\u00f3w z Salo…<\/em> Prawa są tu dość okrutne, tak jak okrutne bywają liberalne reformy i ich rezultaty. Siłą \u201epsychofaszyzmu\u201d jest podświadomy, głęboko zakorzeniony w społeczeństwie strach, kt\u00f3remu intencjonalnie lub nie, wyraz dali reżyserzy obydwu omawianych tu film\u00f3w. To strach \u2013 przed lewicową rewolucją, a następnie przed własną śmiercią \u2013 wymienia Herbert Thallman jako przyczyny swojej politycznej porażki i ucieczki z Niemiec. To także strach był narzędziem, kt\u00f3rym posługiwała się Sophie von Essenbeck dla zdominowania swojego syna-homoseksualisty i transwestyty Martina. Na koniec, gdy on sam uwalnia się od strachu, w\u00f3wczas uczy się nim posługiwać i bierze odwet na swojej matce i na jej kochanku Bruckmannie. Zgwałcenie własnej matki przez Martina, następnie zaś zmuszenie jej i Bruckmanna do samob\u00f3jstwa jest symbolicznym ich poniżeniem, demonstracją własnej siły i władzy. Analogicznie zachowują się bohaterowie Salo… <\/em>torturując i uśmiercając swoich więźni\u00f3w w ostatnich scenach filmu. Przed \u201epsychofaszyzmem\u201d nie ma ucieczki. To zagrożenie, kt\u00f3re towarzyszyć nam będzie zawsze, gdziekolwiek nie pr\u00f3bowalibyśmy się przed nim ukryć. Zwracając się do uciekającej z Niemiec żony Thallmana, Sophie von Essenbeck ostrzega ją: \u201eNie oszukuj się Elizabeth. Nie śnij o powrocie pewnego dnia do Niemiec, kt\u00f3re były tak drogie twojemu sercu. Te Niemcy są skończone, na zawsze. Nie będzie Niemiec innych, niż te, kt\u00f3re są, i nie zdołasz przed nimi uciec, gdyż zanim się zorientujesz, rozprzestrzenią się na całą Europę i wszędzie indziej !\u201d<\/em>. \u201ePsychofaszyzm\u201d jest niechcianym \u201ebratem syjamskim\u201d społeczeństwa humanistycznego, \u201eoświeconego\u201d i liberalnego. Tkwi głęboko w jego podświadomości i nie da się stamtąd usunąć. Rosyjski tradycjonalista Aleksander Dugin pisze: \u201eWszyscy, kt\u00f3rzy uwierzyli w \u201eludzką godność\u201d i \u201ewolność człowieka\u201d w zsekularyzowanym świecie bez Tradycji i sakralności, zapłacą wysoki rachunek. Za siebie i za swoich poprzednik\u00f3w.<\/p>\n

Faszyści są już w ogrodzie. Są wszędzie. Są w nas.<\/em>\u201d<\/p>\n

Czy ktoś pamięta, co na końcu stało się z Renatą z \u201eSalo…<\/em>\u201d ?<\/p>\n

Ronald Lasecki<\/p>\n

(tekst jest pisemną wersją referatu wygłoszonego przez autora 3 czerwca A.D. 2011 na konferencji „Zło w kinie” zorganizowanej na warszawskiej SWPS)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Filmy Zmierzch bog\u00f3w (1969) Luchino Viscontiego (1906-1976) i Salo, czyli 120 dni Sodomy (1975) Pier Paolo Pasoliniego (1922-1975), choć nie są horrorami, powszechnie wywołują u […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":595,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[28,6,26,12],"tags":[285,363,688,833,872,990,1050],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-9y","jetpack-related-posts":[{"id":25292,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25292","url_meta":{"origin":592,"position":0},"title":"USA: Zniszczy\u0107 szpital to nie zbrodnia","date":"30 kwietnia 2016","format":false,"excerpt":"Pentagon og\u0142osi\u0142, \u017ce nie\u00a0potraktuje ubieg\u0142orocznego zbombardowania szpitala w afga\u0144skim mie\u015bcie Kunduz przez ameryka\u0144skie\u00a0lotnictwo wojskowe jako zbrodni wojennej. \u2013\u00a0Dochodzenie wykaza\u0142o, \u017ce niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie personelu nie respektowali zasad i prawa konflikt\u00f3w zbrojnych. Niemniej \u015bledztwo nie doprowadzi\u0142o do wniosku, \u017ce te b\u0142\u0119dy stanowi\u0105 zbrodni\u0119 wojenn\u0105. (...).\u00a0Termin \"zbrodnia wojenna\" jest co do zasady zarezerwowany\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"Pax_obamica","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Pax_obamica.gif?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12317,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12317","url_meta":{"origin":592,"position":1},"title":"Gilad Atzmon: Spo\u0142ecze\u0144stwo otwarte i jego wrogowie \u2013 opowie\u015b\u0107 o Auschwitz","date":"29 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat po wyzwoleniu, Auschwitz jest jednym z punkt\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych polityk\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Nie jest to przypadek, wobec czego warto zada\u0107 sobie pytania: Dlaczego teraz?\u00a0Dlaczego Auschwitz? Poniewa\u017c \u017cyjemy w \u015brodowisku naukowo-technicznym, naturalne jest, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w ocenia ka\u017cd\u0105 narracj\u0119 na podstawie jej pozytywnych tre\u015bci, tj. historii kt\u00f3r\u0105 opowiada, fakt\u00f3w na kt\u00f3re\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":11244,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11244","url_meta":{"origin":592,"position":2},"title":"Gabor Vona: Prawdziwe pod\u0142o\u017ce konflikt\u00f3w na \u015bwiecie","date":"18 listopada 2013","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Dlaczego Turcja jest wa\u017cna, czy musimy sprzymierzy\u0107 si\u0119 z pa\u0144stwami muzu\u0142ma\u0144skimi i co na ten temat powinni m\u00f3wi\u0107 zachodnioeuropejscy radykalni patrioci? Wywiad z G\u00e1borem Von\u0105 na temat jego wyk\u0142ad\u00f3w w Turcji, a tak\u017ce na temat islamu i imigracji. Podczas swojej podr\u00f3\u017cy do Turcji wyst\u0105pi\u0142 pan z wyk\u0142adami na\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/Gabor-Vona1.jpg?fit=500%2C373&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3319,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=3319","url_meta":{"origin":592,"position":3},"title":"G\u00e1bor Vona: Turanizm w miejsce sojuszu euro-atlantyckiego!","date":"9 marca 2012","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Prezentujemy naszym Czytelnikom t\u0142umaczenie eseju lidera narodowo-rewolucyjnego i antymondialistycznego ruchu Jobbik (Jobbik Magyarorsz\u00e1g\u00e9rt Mozgalom), kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 12 kwietnia 2011 roku na angielskoj\u0119zycznej stronie ruchu. W czasie przesz\u0142ych dekad w\u0119gierskiego \u017cycia publicznego, Jobbik jako pierwszy m\u00f3wi\u0142 zdecydowanie o idei W\u0119gier zwr\u00f3conych na Wsch\u00f3d. Podnosi\u0142y si\u0119 jakie\u015b g\u0142osy, tu\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":21838,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21838","url_meta":{"origin":592,"position":4},"title":"S\u0142owenia: Popieramy zniesienie sankcji","date":"28 lipca 2015","format":false,"excerpt":"Podczas spotkania premiera S\u0142owenii Miro Cerara z Dmitrijem Miedwiediewem, szef s\u0142owe\u0144skiego rz\u0105du okre\u015bli\u0142 si\u0119 jako zwolennik zniesienia unijnych sankcji wobec Rosji. Zdaniem Cerara s\u0105 one szkodliwe dla wszystkich stron, w tym r\u00f3wnie\u017c S\u0142owenii. Jak powiedzia\u0142 Miro Cerar - \"S\u0142owenia chcia\u0142aby zniesienia sankcji na\u0142o\u017conych na Rosj\u0119 przez Uni\u0119 Europejsk\u0105, jako \u017ce\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/s\u0142owenia.jpg?fit=460%2C348&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":33464,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33464","url_meta":{"origin":592,"position":5},"title":"Pawe\u0142 Skutecki dla Xportalu: Hezbollah to najlepsza armia Bliskiego Wschodu","date":"28 marca 2018","format":false,"excerpt":"Prezentujemy Pa\u0144stwu wywiad z pos\u0142em Kukiz '15 Paw\u0142em Skuteckim, kt\u00f3ry niedawno zas\u0142yn\u0105\u0142 w polskich mediach z przeprowadzenia oficjalnych spotka\u0144 z przedstawicielami Hezbollahu oraz prezydentem Libanu. Redakcja Xportal.pl: W ostatnim czasie Internet obieg\u0142y Pana zdj\u0119cia z wizyty w Libanie, gdzie spotka\u0142 si\u0119 Pan z przedstawicielami Hezbollahu. Czy wyjazd konsultowa\u0142 Pan z\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/skutecki2.jpg?fit=960%2C720&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=592"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}