{"id":5977,"date":"2012-08-11T15:01:40","date_gmt":"2012-08-11T13:01:40","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=5977"},"modified":"2012-08-11T15:01:40","modified_gmt":"2012-08-11T13:01:40","slug":"bogdan-reszka-niezlomni-do-konca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=5977","title":{"rendered":"Bogdan Reszka: Niez\u0142omni do ko\u0144ca"},"content":{"rendered":"

\t1.) NSZ a historyczne kontrowersje<\/strong><\/p>\n

\tHistoria walki Narodowych Si\u0142 Zbrojnych (NSZ) \u2013 podziemnej formacji zbrojnej polskiego obozu narodowego, w dalszym ci\u0105gu obfituje w szereg bia\u0142ych plam, niedom\u00f3wie\u0144 staj\u0105c si\u0119 przedmiotem za\u017cartych spor\u00f3w o charakterze politycznym jak i faktograficznym mi\u0119dzy historykami. S\u0105 one wywo\u0142ywane w znacznym stopniu w spos\u00f3b sztuczny, wynikaj\u0105 bowiem nie z obiektywnego, naukowego zbadania fakt\u00f3w, ale maj\u0105 pod\u0142o\u017ce czysto ideologiczne i polityczne. Po jednej stronie mamy publikacje pami\u0119tnikarskie b\u0105d\u017a naukowe wydane przed 1989 r. autorstwa prokomunistycznych piewc\u00f3w s\u0142awi\u0105cych czyn zbrojny \u201eludowego\u201d podziemia, powsta\u0142ych na zlecenie \u00f3wczesnej w\u0142adzy jak i prace napisane r\u0119k\u0105 potomk\u00f3w tych, kt\u00f3rzy do 1956 r. w katowniach Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa (UB) zn\u0119cali si\u0119 nad \u017co\u0142nierzami antykomunistycznego podziemia \u2013 pochodz\u0105ce z okresu tzw. \u201edemokracji\u201d, okre\u015blane mianem \u201eobiektywnych\u201d, maj\u0105cych na celu zdyskredytowa\u0107 owych bohater\u00f3w w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa, ukazuj\u0105c ich jako \u201efaszyst\u00f3w\u201d, \u201ekolaborant\u00f3w\u201d, \u201ezbrodniarzy\u201d itp. Przyk\u0142ad\u00f3w os\u00f3b trudni\u0105cych si\u0119 tym\u017ce procederem mo\u017cna wymieni\u0107 wiele. Do najbardziej znanych niew\u0105tpliwie nale\u017c\u0105 tacy historycy (pochodzenia \u017cydowskiego) jak Krystyna Kersten, prof. dr hab. Szymon Rudnicki, oraz prof. Andrzej Friszke. Pr\u00f3buj\u0105 oni za wszelk\u0105 cen\u0119 udowodni\u0107, i\u017c NSZ by\u0142y formacj\u0105 antysemick\u0105, cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c\u0105 z okupantem hitlerowskim, winn\u0105 wielu pogrom\u00f3w na \u201eniewinnych \u017bydach\u201d. Na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie dla historii polskiego ruchu narodowego istniej\u0105 historycy, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 podj\u0105\u0107 walk\u0119 z tymi oszczerstwami, publikuj\u0105c wiele naukowych prac odk\u0142amuj\u0105cych kontrowersyjne fakty. Do tych\u017ce os\u00f3b nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi dr Leszek \u017bebrowski(1)<\/em>, mgr Wojciech Jerzy Muszy\u0144ski(2)<\/em>, dr Marek Jan Chodakiewicz(3)<\/em>, czy te\u017c dr Mariusz Bechta(4)<\/em>.<\/strong> Nierzadko zdarza si\u0119 jednak, i\u017c owym k\u0142amstwom zaczynaj\u0105 wierzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c osoby uto\u017csamiaj\u0105ce si\u0119 z szeroko poj\u0119tym ruchem narodowym, jednak nie posiadaj\u0105ce wi\u0119kszej wiedzy na temat o kt\u00f3rym pisz\u0105(5)<\/em>. Najwi\u0119ksze kontrowersje w dotychczasowej historiografii NSZ budzi marsz na zach\u00f3d oddzia\u0142u NSZ-ONR \u2013 Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej, a szczeg\u00f3lnie pewne kontakty, do kt\u00f3rych dosz\u0142o mi\u0119dzy dow\u00f3dztwem Wehrmachtu, a interesuj\u0105c\u0105 nas formacj\u0105.
\n \tNa wst\u0119pie nale\u017ca\u0142oby wskaza\u0107 przyczyn\u0119 ca\u0142ego konfliktu wok\u00f3\u0142 historii NSZ. Odpowied\u017a jest tylko jedna. By\u0142a to bowiem formacja wojskowa polskiej prawicy, kt\u00f3ra podczas okupacji niemieckiej wypracowa\u0142a doktryn\u0119 polityczn\u0105, stwierdzaj\u0105c\u0105 wyra\u017anie i kategorycznie, i\u017c Polska ma dw\u00f3ch wrog\u00f3w: nazistowskie Niemcy i komunistyczny Zwi\u0105zek Radziecki. To w\u0142a\u015bnie zawa\u017cy\u0142o w tak istotny spos\u00f3b na p\u00f3\u017aniejszych ocenach tej\u017ce organizacji.
\n\t NSZ by\u0142y ca\u0142kowicie samodzielne. \u017badne polityczne o\u015brodki decyzyjne o charakterze zewn\u0119trznym (zar\u00f3wno ponadnarodowe jak i mi\u0119dzynarodowe) nie mia\u0142y jakiejkolwiek w\u0142adzy nad ow\u0105 formacj\u0105. Materialnie \u2013 poniewa\u017c nie otrzymywa\u0142y wsparcia z \u017cadnych z walcz\u0105cych stron, ideologicznie – bo posiada\u0142y ca\u0142kowicie w\u0142asn\u0105, przez lata wypracowan\u0105 doktryn\u0119 polityczn\u0105, ca\u0142kowicie odporn\u0105 na wszelkie ponadnarodowe pr\u0105dy ideologiczne. W podziemiu stanowi\u0142y pot\u0119\u017cn\u0105 organizacj\u0119 wojskow\u0105, skupiaj\u0105c\u0105 do\u015b\u0107 poka\u017an\u0105 liczb\u0119 oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich, oraz posiadaj\u0105c\u0105 rozleg\u0142\u0105 i skutecznie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 sieci\u0105 wywiadu o profilu wojskowym, komunikacyjnym, gospodarczym, czy te\u017c politycznym.
\n\tNSZ nie by\u0142o tylko formacj\u0105 zbrojn\u0105, lecz w szerszym znaczeniu stanowi\u0142o alternatyw\u0119 Pa\u0144stwa Podziemnego (przynajmniej do czasu scalenia z Armi\u0105 Krajow\u0105 w marcu 1944 r.), dysponuj\u0105c quasi-parlamentem w postaci Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej (TNRP), oraz organem wykonawczym w postaci Prezydium tej Rady. TNRP dysponowa\u0142a tak\u017ce administracj\u0105 o charakterze konspiracyjnym \u2013 S\u0142u\u017cb\u0105 Cywiln\u0105 Narodu (SCN) przygotowuj\u0105cej kadry fachowc\u00f3w r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bci maj\u0105cych po wojnie utworzy\u0107 sprawnie dzia\u0142aj\u0105ce pa\u0144stwo polskie.<\/p>\n

\t2.) Powstanie i rozw\u00f3j organizacji<\/strong><\/p>\n

\tNarodowe Si\u0142y Zbrojne powsta\u0142y formalnie 20 wrze\u015bnia 1942 r. na skutek Rozkazu Dow\u00f3dztwa NSZ Nr 1\/42. Jednak proces formowania si\u0119 tej\u017ce organizacji faktycznie zacz\u0105\u0142 si\u0119 znacznie wcze\u015bniej, a mianowicie w pierwszych dniach lipca 1942 r., gdy na tle umowy scaleniowej Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW)(6)<\/em> z Armi\u0105 Krajow\u0105 (AK) dosz\u0142o do roz\u0142amu w Komendzie G\u0142\u00f3wnej NOW, a w nast\u0119pstwie ca\u0142ej organizacji. Ta cz\u0119\u015b\u0107 SN, kt\u00f3ra nie podporz\u0105dkowa\u0142a si\u0119 umowie scaleniowej z Armi\u0105 Krajow\u0105, rozpocz\u0119\u0142a proces scaleniowy r\u00f3\u017cnych organizacji konspiracyjnych (przede wszystkim o obliczu narodowym), kt\u00f3re dotychczas dzia\u0142aj\u0105c samodzielnie nie podporz\u0105dkowa\u0142y si\u0119 AK. Ostatecznie w sk\u0142ad NSZ wesz\u0142y: Cz\u0119\u015b\u0107 NOW, Organizacja Wojskowa Zwi\u0105zek Jaszczurczy (OW ZJ)(7)<\/em>, Narodowo-Ludowa Organizacja Wojskowa (NLOW), Polski Ob\u00f3z Narodowo-Syndykalistyczny (PONS), Zakon Odrodzenia Polski (ZOP), Zbrojne Pogotowie Narodu (ZPN), Legion Unii Narod\u00f3w S\u0142owia\u0144skich (LUNS), cz\u0119\u015b\u0107 Tajnej Armii Polskiej (TAP), Organizacji Wojskowej \u201eWilki\u201d (OW \u201eW\u201d), Polskich Wojsk Unijnych (PWU), Polskiej Organizacji Zbrojnej (POZ), Bojowej Organizacji Wsch\u00f3d (BOW), Konfederacji Zbrojnej (KZ)<\/strong>, oraz \u2013 w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bciowo \u2013 inne mniejsze organizacje konspiracyjne o charakterze polityczno \u2013 wojskowym, wywiadowczym i propagandowym.
\n\tW tym kszta\u0142cie NSZ istnia\u0142y do 7 marca 1944 r. kiedy to na skutek podpisania umowy scaleniowej z AK, wy\u0142ama\u0142a si\u0119 tzw. \u201eGrupa Sza\u0144ca\u201d(przedwojenny ONR-ABC), negatywnie nastawiona do KG AK przez ca\u0142\u0105 wojn\u0119. Dzi\u0119ki tej\u017ce umowie dosz\u0142o do ponownego zjednoczenia Stronnictwa Narodowego podzielonego w 1942 r., kiedy to cz\u0119\u015b\u0107 jego formacji zbrojnej \u2013 NOW-u podporz\u0105dkowa\u0142a si\u0119 AK. Przy \u201eGrupie Sza\u0144ca\u201d niemal w ca\u0142o\u015bci pozosta\u0142a Organizacja Wojskowa Zwi\u0105zek Jaszczurczy, kt\u00f3ra w dalszym ci\u0105gu u\u017cywa\u0142a nazwy NSZ (identyfikowane odt\u0105d, jako NSZ-ONR, NSZ-OP).<\/p>\n

\t3.) NSZ \u2013 ofiara urojonych oskar\u017ce\u0144<\/strong><\/p>\n

\tWobec tego od\u0142amu NSZ kierowano przez lata najwi\u0119cej oskar\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych mordowania \u017byd\u00f3w, kolaboracji z Niemcami, skrytob\u00f3jstw na \u017co\u0142nierzach AK itp. Je\u015bli chodzi o pierwszy zarzut, to nale\u017cy przyzna\u0107, i\u017c cz\u0119sto dochodzi\u0142o do rozstrzeliwa\u0144 os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego, jednak nie z powodu jakiego\u015b tam wrodzonego \u201eantysemityzmu\u201d, lecz uchronienia polskiej ludno\u015bci cywilnej przed zbrojnymi bandami rabunkowymi z\u0142o\u017conymi z sowieckich je\u0144c\u00f3w, oddzia\u0142\u00f3w GL-AL. (komunistycznej partyzantki), gdzie masowo wyst\u0119powali r\u00f3wnie\u017c i \u017bydzi, a w szczeg\u00f3lno\u015bci uciekinierzy z gett, dla kt\u00f3rych taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 dawa\u0142a szans\u0119 przetrwania wojny. Po wojnie komunistyczna propaganda posuwa\u0142a si\u0119 nawet do fa\u0142szowania rozkaz\u00f3w NSZ w postaci dokument\u00f3w jednoznacznie \u201eudowadniaj\u0105cych\u201d, i\u017c g\u0142\u00f3wnym zadaniem oddzia\u0142\u00f3w NSZ mia\u0142a by\u0107 walka z komunistycznym podziemiem i mordowanie \u017byd\u00f3w. Najdobitniejszy przyk\u0142adem tego typu oszczerstw jest spreparowany rozkaz p\u0142k Ignacego Oziewicza \u201eCzes\u0142awa\u201d, kt\u00f3rego tekst pochodzi\u0142 z Archiwum Historii Partii przy KC PZPR (nast\u0119pnie zwanego Centralnym Archiwum KC PZPR).(8)<\/em>
\n\tJe\u015bli chodzi o zarzuty dotycz\u0105ce skrytob\u00f3jstw na \u017co\u0142nierzach AK, to owszem, udowodniono, i\u017c takowe sporadycznie si\u0119 zdarza\u0142y, ale nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c stwierdzi\u0107, i\u017c powinno si\u0119 to tyczy\u0107 tak\u017ce drugiej strony, bowiem cz\u0119sto niekt\u00f3rzy AK-owcy (jak i komuni\u015bci z GL-AL), anonimowo zawiadamiali Gestapo o odbywaj\u0105cych si\u0119 spotkaniach, naradach rywalizuj\u0105cej organizacji. Jest to niestety wyj\u0105tkowo niechlubna karta polskiej konspiracji zbrojnej w czasie ostatniej wojny, dlatego zapewne przez d\u0142ugi czas b\u0119dzie mia\u0142a posta\u0107 bia\u0142ej plamy w dotychczasowej historii. Przyczyn\u0105 takiego stanu rzeczy niew\u0105tpliwie by\u0142a nieprzejednana niech\u0119\u0107 narodowc\u00f3w (wywodz\u0105cych si\u0119 z ONR-ABC) do w\u0142adz w Londynie, gdzie dominowali dawni zwolennicy J. Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ry w latach trzydziestych odpowiada\u0142 za wiele szykan wobec ruchu narodowego, jak i narodowo-radykalnego.
\n\tNad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 NSZ-ONR kontrol\u0119 sprawowa\u0142a \u201eOrganizacja Polska\u201d, kt\u00f3ra stanowi\u0142a kierownictwo pionu politycznego. Posiada\u0142a ona zakonspirowan\u0105, kilkuszczeblow\u0105 struktur\u0119, maj\u0105c\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 z okresem przedwojennym. By\u0142a to najbardziej zakonspirowana organizacja w ca\u0142ym ruchu narodowym, jej istnienie, dzia\u0142alno\u015b\u0107 i funkcjonowanie, a tak\u017ce sk\u0142ad personalny nie by\u0142y ujawniane przez jej cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3rzy zas\u0142aniali si\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 przysi\u0119g\u0105. Za jej z\u0142amanie grozi\u0142a kara \u015bmierci. OP nigdy nie pogodzi\u0142a si\u0119 z przej\u015bciem cz\u0119\u015bci NSZ do AK, gdy\u017c mia\u0142a w\u0142asne plany og\u00f3lnonarodowego powstania, kiedy tylko nadesz\u0142aby odpowiednia chwila. Roz\u0142am ten zosta\u0142 uznany za zdrad\u0119 i doprowadzi\u0142 do bratob\u00f3jczych wyrok\u00f3w \u015bmierci. Kulisy tych wydarze\u0144 nie zosta\u0142y do ko\u0144ca wyja\u015bnione po dzi\u015b dzie\u0144. Wiadomo tylko, i\u017c 18 pa\u017adziernika 1944 r. zostali zastrzeleni w Cz\u0119stochowie p.o. Komendant G\u0142\u00f3wny NSZ, p\u0142k Stanis\u0142aw Nakoniecznikow \u201eKmicic\u201d, oraz Szef sztabu Komendy Okr\u0119gu VIII (Cz\u0119stochowa), kpt. W\u0142odzimierz \u017baba \u201e\u017bniwiarz\u201d.(9)<\/em>
\n \tOskar\u017cenia dotycz\u0105ce kolaboracji z Niemcami kierowane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie w kierunku podstawowej jednostki partyzanckiej NSZ-ONR, mianowicie Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej (B\u015a). Nowe \u015bwiat\u0142o na t\u0119 spraw\u0119 rzuca niedawno odtajniona dokumentacja rz\u0105du USA z Centrum Archiw\u00f3w Narodowych (NARC \u2013 National Archiwes and Records Center) w Waszyngtonie, co pozwala wyja\u015bni\u0107 wiele kontrowersji otaczaj\u0105cych brygad\u0119 i jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 podczas i po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej. Opracowania ich w kontek\u015bcie (B\u015a) podj\u0119li si\u0119 ameryka\u0144scy historycy David & Todd Morgan publikuj\u0105c tekst pt. The Anabazis of the Holy Cross Brigade<\/em> w naukowym pi\u015bmie \u201eGlaukopis\u201d.(10)<\/em> W dalszej cz\u0119\u015bci tego artyku\u0142u b\u0119d\u0119 stara\u0142 si\u0119 przedstawi\u0107 najprawdziwszy obraz wydarze\u0144, opieraj\u0105c si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na publikowanych wspomnieniach dow\u00f3dztwa Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej jak i wy\u017cej wymienionego \u017ar\u00f3d\u0142a.
\n
\n\t4.) Brygada \u015awi\u0119tokrzyska \u2013 struktura i przyczyny powo\u0142ania oddzia\u0142u<\/strong><\/p>\n

\tInteresuj\u0105cy nas oddzia\u0142 powsta\u0142 w sierpniu 1944 r. z dzia\u0142aj\u0105cego wcze\u015bniej na Kielecczy\u017anie 204 pp NSZ. W jego sk\u0142ad wesz\u0142y grupy partyzanckie, dzia\u0142aj\u0105ce wcze\u015bniej na terenach Okr\u0119g\u00f3w: III (Lublin), V (Kielce) i VI (Warszawa \u2013 Powiaty). Jednostka ta liczy\u0142a pocz\u0105tkowo 820 ludzi i na terenie kraju nie przekroczy\u0142a nigdy 1250 os\u00f3b. Jej kadr\u0119 dow\u00f3dcz\u0105 stanowili oficerowie, podchor\u0105\u017cowie i podoficerowie, w wi\u0119kszo\u015bci kilkakrotnie mianowani i awansowani w strukturze NSZ-ONR. W przekroju socjologicznym, funkcyjni Brygady wywodzili si\u0119 z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk: od ziemia\u0144stwa do ch\u0142opstwa. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, i\u017c jednostka ta sk\u0142ada\u0142a si\u0119 w ca\u0142o\u015bci z najbardziej oddanych idei narodowej jednostek zindoktrynowanych w duchu nacjonalizmu, antykomunizmu i obowi\u0105zku obrony wiary ojc\u00f3w i wolno\u015bci Rzeczypospolitej.
\n\t Na skutek nieuchronnej kl\u0119ski Niemiec dow\u00f3dztwo Brygady postanowi\u0142o nie prowadzi\u0107 akcji ofensywnych wymierzonych przeciwko wycofuj\u0105cym si\u0119 oddzia\u0142om Wehrmachtu, ograniczaj\u0105c si\u0119 jedynie do samoobrony. Za wroga nr 1 zosta\u0142 uznany ZSRR wraz z \u017cydo-komunistyczn\u0105 sieci\u0105 agenturaln\u0105, kt\u00f3r\u0105 za wszelk\u0105 cen\u0119 starano si\u0119 zlikwidowa\u0107 motywuj\u0105c to w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach:
\nZwalczanie nowego okupanta na ziemiach wschodnich, a na zach\u00f3d od frontu oczyszczanie teren\u00f3w polskich z czerwonego bandytyzmu.<\/em> (11)<\/em>
\n\tDzia\u0142ania Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej jasno ukazuj\u0105 jej bezkompromisowe oblicze w stosunku do sowietyzacji kraju i nadchodz\u0105cej nowej okupacji. W celu chocia\u017c cz\u0119\u015bciowego uchronienia naszego narodu przed wy\u017cej wymienionymi plagami postanowiono zorganizowa\u0107 oddzia\u0142y w sile kompanii, rzadziej batalionu lub pu\u0142ku, przeznaczonych do wypad\u00f3w, zasadzek i ob\u0142aw na niewielkie grupy dzia\u0142aczy PPR, urz\u0119dnik\u00f3w nowego systemu w\u0142adzy oraz jednostki AL., KBW, UBP, partyzantki sowieckiej i NKWD.
\n\tDotychczasow\u0105 sytuacj\u0119 Brygady wytworzy\u0142a ofensywa styczniowa Armii Czerwonej w 1945 r. Na skutek zlikwidowania lokali, punkt\u00f3w kontaktowych, przerwania \u0142\u0105czno\u015bci z kierownictwem NSZ-OP, oddzia\u0142 postanawia zrealizowa\u0107 sw\u00f3j wcze\u015bniej przygotowany plan \u2013 wycofa\u0107 si\u0119 na zach\u00f3d. Od tego momentu zaczyna dochodzi\u0107 do pewnych, lokalnych kontakt\u00f3w z wycofuj\u0105cymi si\u0119 oddzia\u0142ami Wehrmachtu.<\/p>\n

\t5.) Kontakty z Wehrmachtem<\/strong><\/p>\n

\tW trakcie podchodzenia Brygady pod niemieck\u0105 lini\u0119 obrony wyposa\u017con\u0105 w rowy przeciwczo\u0142gowe i silnie obsadzone mosty na Pilicy, z kierunku stacji Tunel atakuje j\u0105 oddzia\u0142 niemiecki, kt\u00f3remu zadano powa\u017cne straty. Nast\u0119pnie skierowano si\u0119 w stron\u0119 \u017barnowca, gdzie natrafiono na most z do\u015b\u0107 siln\u0105 za\u0142og\u0105 Niemc\u00f3w, kt\u00f3ra postawi\u0142a Polak\u00f3w w do\u015b\u0107 rozpaczliwej sytuacji. Maj\u0105c za plecami zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 front wraz ze \u015bcigaj\u0105cymi ich oddzia\u0142ami sowieckimi, dow\u00f3dca Brygady \u2013 Antoni D\u0105browski \u201eBohun\u201d podj\u0105\u0142 negocjacje ze stron\u0105 niemieck\u0105, aby za zwolnienie je\u0144c\u00f3w wzi\u0119tych wcze\u015bniej do niewoli, pozwolili im bezpiecznie przemaszerowa\u0107 w kierunku zachodnim. Rozmowy zako\u0144czy\u0142y si\u0119 sukcesem. Brygada uzyskuj\u0105c \u017celazny list dow\u00f3dztwa Wehrmachtu mog\u0142a swobodnie przemie\u015bci\u0107 si\u0119 w strefie bezpo\u015brednich dzia\u0142a\u0144 frontowych, bez styczno\u015bci bojowej z czo\u0142\u00f3wkami Armii Czerwonej. Marsz Brygady wi\u00f3d\u0142 m.in. przez Otm\u0119t nad Odr\u0105, Kaubitz i dalej Peterswald, Steiseifersdorf, Petersdorf i Kottwitz ko\u0142o Arnau \u2013 w pobli\u017cu granicy Protektoratu Czech i Moraw.
\n\tW ka\u017cdej z tych miejscowo\u015bci prowadzono rozmowy i ustalenia z Niemcami na szczeblu taktycznym. Dow\u00f3dztwo Wehrmachtu uwa\u017ca\u0142o Brygad\u0119 za jednostk\u0119 ruchu ideologicznie zbli\u017conego do faszyzmu i nieustannie naciska\u0142o, aby podj\u0119\u0142a ona walk\u0119 z Armi\u0105 Czerwon\u0105. Za ka\u017cdym razem odmawiano, argumentuj\u0105c to g\u0142\u00f3wnie brakiem ci\u0119\u017ckiego uzbrojenia i wyszkoleniem wy\u0142\u0105cznie do dzia\u0142a\u0144 partyzanckich. Skutkiem tego by\u0142o oddelegowanie Brygady w kierunku Czech w celu przeszkolenia oddzia\u0142\u00f3w do walki frontowej.(12)<\/em>
\n\tZdarza\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3by unieszkodliwienia Brygady przez Niemc\u00f3w, jednak na skutek szybkiej i zdecydowanej decyzji \u201eBohuna\u201d stawiaj\u0105cej oddzia\u0142 w pe\u0142nej gotowo\u015bci bojowej, Niemcy obawiaj\u0105c si\u0119 powa\u017cnych walk na swoim zapleczu szybko rezygnowali z jakiejkolwiek akcji zbrojnej wymierzonej w maszeruj\u0105cych Polak\u00f3w. Nie oby\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c bez mi\u0142ych niespodzianek, jak np. napotkanie grupy polskich je\u0144c\u00f3w wojennych z ewakuowanego obozu jenieckiego, z kt\u00f3rej to spora cz\u0119\u015b\u0107 przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do Brygady.
\n\tW marcu 1945 r. Brygada dotar\u0142a na teren poligonu wojskowego w Rozstani ko\u0142o Brna na Morawach, gdzie przebywa\u0142a a\u017c do po\u0142owy kwietnia. Podj\u0119to tam pr\u00f3by nawi\u0105zania kontakt\u00f3w z krajowym dow\u00f3dztwem i cz\u0119\u015bci\u0105 polityk\u00f3w Organizacji Polskiej, kt\u00f3rzy ewakuowali si\u0119 na Zach\u00f3d. W tym miejscu r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 wydany rozkaz nr 205 z dniem 7 kwietnia okre\u015blaj\u0105cy dalsze cele.(13)<\/em><\/p>\n

\t6.) Prawda o rzekomej \u201ekolaboracji\u201d<\/strong><\/p>\n

\tDalszym etapem dzia\u0142ania Brygady by\u0142o przygotowanie si\u0119 do wykonania dzia\u0142a\u0144 o charakterze wywiadowczo \u2013 dywersyjnym na ziemiach polskich wykorzystuj\u0105c oferowan\u0105 pomoc niemieck\u0105. Polega\u0142a ona na przerzuceniu do kraju niemieckimi samolotami \u017co\u0142nierzy zaopatrzonych w niemiecki sprz\u0119t i przeszkolonych przy pomocy Niemc\u00f3w. Dow\u00f3dca Brygady \u2013 \u201eBohun\u201d D\u0105browski w swych wspomnieniach rzuca pewne nowe \u015bwiat\u0142o na cele owego rozkazu:
\n\tJednym z najwa\u017cniejszych problem\u00f3w by\u0142o znalezienie sposobu powiadomienia o obecnej sytuacji:
\n1) gen. Boguckiego, Komendanta G\u0142\u00f3wnego NSZ w Kraju,
\n2) gen. Andersa, Naczelnego Wodza Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie,
\n3) Rz\u0105du Polskiego w Londynie.
\n\tW ci\u0105g\u0142ych naradach z oficerami sztabu Brygady nie mogli\u015bmy znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zania, aby te sprawy pomy\u015blnie i szybko za\u0142atwi\u0107. Tymczasem zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do nas czeski oficer \u0142\u0105cznikowy, podziemnej organizacji, z pro\u015bb\u0105 o u\u0142atwienie im, przez kontakty kpt. \u201eToma\u201d z Niemcami, przerzucenia drog\u0105 powietrzn\u0105 patrolu czeskiego na polski teren, na zaplecze Armii Czerwonej, celem poinformowania gen. Swobody, dowodz\u0105cego Czeskimi Si\u0142ami Zbrojnymi przy Armii Sowieckiej, o sytuacji w Czechos\u0142owacji. Misja mia\u0142a by\u0107 wykonana w tajemnicy przed dow\u00f3dztwem sowieckim. Projekt oficera czeskiego zosta\u0142 przekazany kpt. \u201eTomowi\u201d, kt\u00f3ry po porozumieniu si\u0119 z Niemcami, przywi\u00f3z\u0142 przychyln\u0105 odpowied\u017a. Na odprawie sztabu Brygady, po gruntownej dyskusji nad t\u0105 spraw\u0105, wszyscy oficerowie jednomy\u015blnie postanowili skorzysta\u0107 z nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji i do\u0142\u0105czy\u0107 do naszych ludzi do patrolu czeskiego w celu z\u0142o\u017cenia meldunku o nas gen. Boguckiemu w Krakowie.
\n\tPlan wys\u0142ania patroli powsta\u0142 ju\u017c na pocz\u0105tku lutego 1945 roku. Zosta\u0142 stworzony oddzia\u0142 sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 60 ochotnik\u00f3w. Podczas naszych postoj\u00f3w mieli oni by\u0107 wysy\u0142ani w ma\u0142ych grupkach do Polski celem poinformowania dow\u00f3dztwa o posuni\u0119ciach Brygady. Nadz\u00f3r nad wykonaniem tego zosta\u0142 powierzony mojemu zast\u0119pcy pp\u0142k. \u201eJaxie\u201d. Kiedy powsta\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerzucenia kilku patroli drog\u0105 powietrzn\u0105, natychmiast przyst\u0105pili\u015bmy do realizacji.
\n\tZosta\u0142o wybranych trzech oficer\u00f3w: kpt. \u201eSulimczyk\u201d, por. \u201eGnat\u201d, por. \u201eRumba\u201d oraz 18 szeregowc\u00f3w, w tym jedna kobieta (pseudonim \u201eGra\u017cyna\u201d). Wyszkolenie ca\u0142ej grupy wraz z patrolem czeskim zosta\u0142o powierzone kpt. Salskiemu pod kierownictwem kpt. \u201eToma\u201d. Pod koniec marca zjawili si\u0119 u mnie po odbi\u00f3r szczeg\u00f3\u0142owych instrukcji.
\n\tWszystkie polecenia i rozkazy patrole te otrzyma\u0142y bezpo\u015brednio ode mnie i nie by\u0142o mowy, aby Niemcy mogli dawa\u0107 od siebie swoje zlecenia. Zadania by\u0142y kr\u00f3tkie i bardzo proste: \u201eNawi\u0105za\u0107 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z dow\u00f3dztwem NSZ w Kraju. Pozosta\u0107 do dyspozycji dow\u00f3dcy NSZ i dzia\u0142a\u0107 wed\u0142ug jego rozkaz\u00f3w\u201d.
\n\tNasza grupa skoczk\u00f3w podzielona by\u0142a na trzy patrole: I-szy kpt. \u201eSulimczyk\u201d, II-gi por. \u201eRumba\u201d, III-ci por. \u201eGnat\u201d (\u2026)(14).<\/em>
\n\tUzna\u0142em za stosowne w ca\u0142o\u015bci zacytowa\u0107 wspomnienia \u201eBohuna\u201d dotycz\u0105ce przygotowa\u0144 do akcji dywersyjno \u2013 wywiadowczych na ty\u0142ach sowieckich z powodu wielokrotnych przeinacze\u0144 i fa\u0142szerstw, jakich dopuszczaj\u0105 si\u0119 niekt\u00f3rzy historycy szkaluj\u0105cy Brygad\u0119 zarzucaj\u0105c jej otwart\u0105 kolaboracj\u0119. Fragment ten jasno wskazuje, i\u017c ca\u0142o\u015b\u0107 pomys\u0142u zwi\u0105zanego z \u201eprzerzutem skoczk\u00f3w\u201d wyszed\u0142 bezpo\u015brednio od Czech\u00f3w, a przez NSZ zosta\u0142 zaakceptowany z powodu konieczno\u015bci porozumienia si\u0119 z Komend\u0105 G\u0142\u00f3wn\u0105 NSZ w kraju. Pomoc niemieck\u0105 wykorzystano wy\u0142\u0105cznie do w\u0142asnych cel\u00f3w. Natomiast w \u017cadnym wypadku nie dzia\u0142ano na rzecz interes\u00f3w przegrywaj\u0105cych ju\u017c Niemc\u00f3w, jak niestety przedstawia to jeden z historyk\u00f3w \u2013 W. M. Kr\u00f3l.(15)<\/em>
\n\tRezultat wys\u0142ania dywersyjno-wywiadowczych grup by\u0142 tragiczny. Dowodz\u0105cy pierwsz\u0105 grup\u0105 kpt. \u201eSulimczyk\u201d Rafalski, zosta\u0142 aresztowany i skazany na kar\u0119 \u015bmierci zamienion\u0105 na d\u0142ugoletnie wi\u0119zienie, kt\u00f3r\u0105 prze\u017cy\u0142. Dowodz\u0105cy drug\u0105 \u2013 por. \u201eRumba\u201d, wpad\u0142 na min\u0119 i zagin\u0105\u0142. Jedynie trzecia pod dow. por. Gnata- Celi\u0144skiego wype\u0142ni\u0142a zadanie i wraz z o\u015bmioma \u017co\u0142nierzami powr\u00f3ci\u0142a do Brygady.(16)<\/em>
\n\tNiezbitym dowodem na potwierdzenie tezy o powa\u017cnym traktowaniu Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej przez Niemc\u00f3w by\u0142o zaproszenie jej dow\u00f3dztwa na konferencj\u0119 w Pradze po\u015bwi\u0119conej mi\u0119dzynarodowemu porozumieniu o charakterze anty-bolszewickim, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w marcu 1945 r. Brali w nim udzia\u0142 przedstawiciele europejskich organizacji narodowych, faszystowskich i NS jak np.: wsp\u00f3\u0142pracownicy L. Degrellea, cz\u0142onkowie \u201e\u017belaznej Gwardii\u201d z Rumunii i \u201eStrza\u0142okrzy\u017cowcy\u201d z W\u0119gier. Spotkanie zorganizowane zosta\u0142o pod patronatem niemieckim. Do prowadzenia rozm\u00f3w w imieniu Brygady wytypowano W\u0142. M. Marcinkowskiego \u201eJax\u0119\u201d, kt\u00f3ry pojecha\u0142 w towarzystwie oficera \u0142\u0105cznikowego dobrze znaj\u0105cego j. niemiecki.(17)<\/em> O rezultatach konferencji \u201eJaxa\u201d wspomina nast\u0119puj\u0105co:
\n\tUda\u0142o mi si\u0119 przekona\u0107 uczestnik\u00f3w spotkania o tym, \u017ce moja decyzja i ewentualny podpis na dokumentach nie wi\u0105za\u0142by nikogo, poza drobn\u0105 jednostk\u0105, jak\u0105 by\u0142a Brygada. Podobna decyzja musi by\u0107 powzi\u0119ta przez o\u015brodek reprezentuj\u0105cy nar\u00f3d polski. Wysun\u0105\u0142em propozycj\u0119 wys\u0142ania do Polski naszych \u0142\u0105cznik\u00f3w, kt\u00f3rzy tam zreferuj\u0105 t\u0119 spraw\u0119 i przekonaj\u0105 w\u0142adze NSZ do w\u0142\u0105czenia si\u0119 w t\u0119 inicjatyw\u0119.
\n\tW wykr\u0119ceniu si\u0119 od decyzji pomog\u0142a mi moja s\u0142aba znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka niemieckiego.<\/em>(18)<\/em><\/p>\n

\t7.) Tajemniczy \u201eTom\u201d<\/strong><\/p>\n

\tJedn\u0105 z wi\u0119kszych tajemnic historii Brygady jest posta\u0107 o kryptonimie \u201eTom\u201d. Posiada on na swoim koncie niebywa\u0142e zas\u0142ugi w prowadzeniu rozm\u00f3w mi\u0119dzy dow\u00f3dztwem Brygady a Niemcami, jak i spore osi\u0105gni\u0119cia w dzia\u0142alno\u015bci anty-komunistycznej, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 przez ca\u0142y okres wojny.
\n\tO \u201eTomie\u201d nie wiadomo zbyt wiele, a informacje pochodz\u0105ce od jego samego cechuje wyj\u0105tkowa sprzeczno\u015b\u0107. Prawdopodobnie nazywa\u0142 si\u0119 Hubert Jura, ale jednocze\u015bnie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 du\u017c\u0105 liczb\u0105 fa\u0142szywych nazwisk, np. w 1942 r. wyst\u0119powa\u0142 on w Warszawie jako Tomasz Zan.(19)<\/em>
\n\tW 1943 r. \u201eTom\u201d dzia\u0142a\u0142 w okolicach Radomia dowodz\u0105c szwadronem NSZ do zada\u0144 specjalnych przeznaczonym do likwidacji komunistyczno-sowieckiej agentury. Skutkiem jego dzia\u0142ania by\u0142o m.in. wytropienie i rozstrzelanie bandy GL (Gwardii Ludowej) \u2013 o kryptonimie \u201eLwy\u201d, odpowiedzialnej za mord na ludno\u015bci cywilnej i cz\u0142onkach NSZ w Drzewicy. Wkr\u00f3tce po tych wydarzeniach \u201eTom\u201d nawi\u0105za\u0142 kontakt z kapitanem SS Paulem Fuchsem \u2013 oficerem SD (S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa SS) tworz\u0105cej wraz z GESTAPO (Geheime Staatspolizei) trzon tzw. G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Rzeszy (RSHA), kt\u00f3rego IV Departament stanowi\u0142a centrala GESTAPO (szef. H. Muller do 1945) \u2013 odpowiedzialny za inwigilacj\u0119 i zwalczanie przeciwnik\u00f3w Rzeszy, prowadzenie kontrwywiadu i kontrsabota\u017cu. To w\u0142a\u015bnie dla IV Departamentu pracowa\u0142 Fuchs. Przez ca\u0142y okres swojej pracy zbiera\u0142 on informacje na temat organizacji komunistycznych dzia\u0142aj\u0105cych na terenie okupowanej Polski jak i narodowego, czy te\u017c niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia. Do zbierania owych informacji wykorzystywa\u0142 doskonale rozwini\u0119t\u0105 sie\u0107 swoich informator\u00f3w, do kt\u00f3rych od 1943 niew\u0105tpliwie nale\u017ca\u0142 \u201eTom\u201d.(20)<\/em>
\n\tDo negatywnej oceny dzia\u0142alno\u015bci \u201eToma\u201d, przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przypisywane jego osobie dokonanie \u201emorderstwa\u201d na szefie KG NSZ-AK \u2013 W\u0142adys\u0142awie Pacholczyku (\u201eAdamie Linowskim\u201d). Jest to zarzut ostro naginany i nieproporcjonalny do sytuacji, jak\u0105 to w\u0142a\u015bnie Pacholczyk zgotowa\u0142 \u201eTomowi\u201d. Wed\u0142ug wielu \u017ar\u00f3de\u0142, nie zaprzeczaj\u0105cych sobie, Pacholczyk od 1943 r. zamierza\u0142 dokona\u0107 zab\u00f3jstwa na \u201eTomie\u201d, za rzekom\u0105 zdrad\u0119. Kilkakrotnie \u015bciganemu udawa\u0142o si\u0119 uchodzi\u0107 z zasadzek organizowanych przez Pacholczyka, a\u017c do momentu, kiedy to sam prze\u015bladowca zosta\u0142 schwytany i osadzony w specjalnym wi\u0119zieniu Akcji Specjalnej NSZ-ONR w Cz\u0119stochowie, po czym po przes\u0142uchaniu zosta\u0142 na nim wykonany wyrok wraz z wi\u0119zionymi tam – komunistycznymi dzia\u0142aczami PPR-GL.(21)<\/em> Niezbitym dowodem na potwierdzenie tezy o samoobronie \u201eToma\u201d jest fragment listu Mieczys\u0142awa Dukalskiego do Zbigniewa Kucewicza z 27 VII 1997:
\n\tZna\u0142em go osobi\u015bcie i nawet lubi\u0142em<\/em> (Toma \u2013 przyp. B.R.). Jak Wam napisa\u0142em, dla mnie Tom by\u0142 podw\u00f3jnym agentem. Niemieckim i najpewniej angielskim. Praktycznie je\u015bli chodzi o Jego stosunek do podziemia polskiego, by\u0142 przyzwoity. Powa\u017cnych zarzut\u00f3w jednak poza pos\u0142em Pacholczykiem nikt mu nie szuka\u0142(!). Przynajmniej ja nie s\u0142ysza\u0142em. Pacholczyk by\u0142 bardzo trudny do wsp\u00f3\u0142\u017cycia [\u2026]. Zrobi\u0142 zamach na Toma, bardzo nieudany \u201e i Tom odp\u0142aci\u0142 si\u0119 pi\u0119knym za nadobne\u201d.(22) <\/em>
\n\tNa ten czas posiadamy za ma\u0142o materia\u0142\u00f3w, by oceni\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u201eToma\u201d i wskaza\u0107 przyczyny jego wsp\u00f3\u0142pracy z Niemcami. Na pewno nale\u017cy odrzuci\u0107 wersj\u0119 \u201ezdrady\u201d. Wszystko na to wskazuje, i\u017c pojmowa\u0142 on ZSRR i Stalina, jako wi\u0119ksze zagro\u017cenie dla Polski i Europy w przeciwie\u0144stwie do przegrywaj\u0105cych ju\u017c wojn\u0119 w 1943 r. Niemc\u00f3w. Prawdopodobnie z tej przyczyny zdecydowa\u0142 si\u0119 wykorzysta\u0107 ich do swej dzia\u0142alno\u015bci, aby wsp\u00f3lnie zada\u0107 jak najwi\u0119kszy cios komunistycznej agenturze, kt\u00f3rej dzia\u0142alno\u015b\u0107 wymierzona by\u0142a zar\u00f3wno przeciw narodowi polskiemu jak i III Rzeszy. Podobne spojrzenie mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c oenerowski od\u0142am NSZ (NSZ-ONR, NSZ-ZJ), kt\u00f3rego oddzia\u0142em zbrojnym by\u0142a m.in. Brygada \u015awi\u0119tokrzyska.
\n\tJego dzia\u0142alno\u015bci broni r\u00f3wnie\u017c \u201eJaxa\u201d, stwierdzaj\u0105c, i\u017c nie by\u0142 on nigdy oficjalnie cz\u0142onkiem NSZ, aczkolwiek w stosunku do Fuchsa podawa\u0142 si\u0119 za takowego. Jednocze\u015bnie odda\u0142 nieocenione zas\u0142ugi r\u00f3wnie\u017c dla NSZ-u dostarczaj\u0105c warto\u015bciowe informacje o projektowanych posuni\u0119ciach GESTAPO, jak r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015bci wojennej Niemiec. W zamian wywiad NSZ podsuwa\u0142 mu informacje dla Fuchsa nie szkodz\u0105ce sprawie polskiej, ale jednocze\u015bnie wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d GESTAPO.(23)<\/em>
\n\tList Dukalskiego i jak i materia\u0142y ameryka\u0144skie pozwalaj\u0105 zasugerowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c tez\u0119 o wyj\u0105tkowo tajnej pracy wywiadowczej \u201eToma\u201d na rzecz Aliant\u00f3w, prawdopodobnie Brytyjczyk\u00f3w, a potem Amerykan\u00f3w. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 mia\u0142a koncentrowa\u0107 si\u0119 na pod\u0142o\u017cu antykomunistycznym i w tym celu wykorzystaniu r\u00f3wnie\u017c Niemc\u00f3w. Na potwierdzenie tego mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 r\u00f3wnie\u017c fakt wsp\u00f3\u0142pracy Fuchsa z organizacj\u0105 wywiadowcz\u0105 utworzon\u0105 przez Reinharda Gehlena w 1945 r., kt\u00f3ra mia\u0142a na celu dostarcza\u0107 Aliantom informacje o ZSRR. Od 1949 r. organizacja podlega\u0142a CIA, a w 1956 r. sta\u0142a si\u0119 zacz\u0105tkiem niemieckiego wywiadu BND.(24)<\/em><\/p>\n

\t8.) Kontakt z Amerykanami i losy powojenne<\/strong><\/p>\n

\tPodczas podchodzenia wojsk ameryka\u0144skich pod Pilzno, 5 maja 1945 r. Brygada niespodziewanie zaatakowa\u0142a pobliski ob\u00f3z koncentracyjny dla kobiet w Holiszowie (Holy\u0161ov), bior\u0105c w niewol\u0119 za\u0142og\u0119 stra\u017cnik\u00f3w. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, i\u017c ob\u00f3z przygotowywany by\u0142 do wysadzenia (za pomoc\u0105 szeregu beczek z benzyn\u0105) przez Niemc\u00f3w i swoim atakiem Brygada niew\u0105tpliwie ocali\u0142a \u017cycie wi\u0119\u017aniarkom.(25)<\/em>
\n\tPo nawi\u0105zaniu kontaktu z nadchodz\u0105cymi z zachodu wojskami ameryka\u0144skimi, Brygada przez kr\u00f3tki okres stacjonowa\u0142a w pobli\u017cu sowieckiej strefy okupacyjnej. Przemieszcza si\u0119 z Vshekar do Bernacie. Podczas owego postoju dochodzi do konflikt\u00f3w pomi\u0119dzy Brygad\u0105, a miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 czesk\u0105. 5 sierpnia 1945 r. Brygada sk\u0142ada bro\u0144 i oddaje si\u0119 do dyspozycji Armii Ameryka\u0144skiej, nast\u0119pnie zostaje przeniesiona do Coburga, w ameryka\u0144skiej strefie okupacyjnej. Na skutek stara\u0144, zostaje przeniesiona do Karlsfeldu ko\u0142o Monachium. Po raz pierwszy planuje si\u0119 zorganizowanie kompani wartowniczych z pododdzia\u0142\u00f3w (B\u015a). Nawi\u0105zano r\u00f3wnie\u017c kontakt z II Korpusem PSZ na Zachodzie, po czym do Brygady przyjecha\u0142 p\u0142k. \u017bochowski \u2013 Or\u0142owski.(26)<\/em>
\n\tSanitariuszki, 15 podchor\u0105\u017cych i rodziny cz\u0142onk\u00f3w zgrupowania wyjecha\u0142y do W\u0142och, natomiast na skutek przeprowadzonych rozm\u00f3w z Amerykanami 1 pa\u017adziernika 1945 r. Brygadzie przydzielono ob\u00f3z \u0107wiczebny w Mansfeld k. Norymbergi, w kt\u00f3rym sformowano pierwsz\u0105 Grup\u0119 Kompanii Wartowniczych pod dow\u00f3dztwem \u201eBohuna \u2013 D\u0105browskiego\u201d. Do wiosny 1946 r. zorganizowano ok. 40 kompanii wartowniczych. Dow\u00f3dztwo Brygady zosta\u0142o przeniesione do Feurstenfeldbruecka, do wygodnych pomieszcze\u0144 lotnictwa niemieckiego. Trwa\u0142o to do 17 czerwca 1946 r. P\u0142k. D\u0105browski przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Monachium, utrzymuj\u0105c z Brygad\u0105 sta\u0142y kontakt, a gen. Broniewski wyjecha\u0142 do Francji. Dow\u00f3dztwo kompanii wartowniczych przej\u0119li Amerykanie. Po reorganizacji w II po\u0142owie 1947 roku ok. 2 tys. os\u00f3b przeniesiono do Francji. Tam te\u017c uda\u0142 si\u0119 \u201eBohun\u201d, gdzie 8 sierpnia 1950 r. zosta\u0142 aresztowany i uwi\u0119ziony w Tuluzie na polecenie PRL-owskiej ambasady w Pary\u017cu. Jego obrony podj\u0119\u0142a si\u0119 ca\u0142a emigracja polska, Prezydent i rz\u0105d polski w Londynie, gen. Anders, Maczek itd.<\/strong> Wyrok zapad\u0142 uniewinniaj\u0105cy. Po nieudanym zamachu na jego \u017cycie (prawdopodobnie zorganizowanym na zam\u00f3wienie PRL-owskich s\u0142u\u017cb specjalnych), \u201eBohun\u201d wraz z rodzin\u0105 wyjecha\u0142 do USA, gdzie osiad\u0142 na sta\u0142e.(27)<\/em>
\n\tNiezale\u017cnie od dzia\u0142alno\u015bci wartowniczej oficerowie brygady stworzyli organizacj\u0119 grupuj\u0105c\u0105 weteran\u00f3w jednostki w celu utrzymania kontroli nad spor\u0105 liczb\u0105 uchod\u017ac\u00f3w i \u017co\u0142nierzy. Jej wp\u0142ywy by\u0142y dostrzegane przez ameryka\u0144ski kontrwywiad wojskowy (CIC) jeszcze w 1948 r. Weterani mieli za zadanie propagowa\u0107 przyja\u017a\u0144 polsko-ameryka\u0144sk\u0105 i przygotowywa\u0107 weteran\u00f3w do osiedlenia si\u0119 na obczy\u017anie (we Francji i Hiszpanii). Ponadto \u017co\u0142nierze Brygady do ko\u0144ca nie pogodzili si\u0119 now\u0105 w\u0142adz\u0105 okupuj\u0105c\u0105 Polsk\u0119 i wypowiedzieli wojn\u0119 ca\u0142emu komunizmowi prowadz\u0105c j\u0105 w ka\u017cdym rejonie \u015bwiata. Elementem tej wojny by\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontrwywiadowcza staraj\u0105ca si\u0119 wyeliminowa\u0107 komunistyczn\u0105 agentur\u0119 infiltruj\u0105c\u0105 \u015brodowisko emigracyjne w Niemczech, utrzymywanie \u0142\u0105czno\u015bci kurierskiej z Polsk\u0105 a\u017c do likwidacji siatki przez UB w 1947 r. jak i udzia\u0142 pojedynczych \u017co\u0142nierzy brygady, jako najemnik\u00f3w w walkach w Maroku i Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej w szeregach Legii Cudzoziemskiej. Cz\u0119\u015b\u0107 natomiast mia\u0142a walczy\u0107 z komunistami w szeregach armii greckiej, czy te\u017c prowadzi\u0107 tajne operacje na terenie Albanii!(28)<\/em>
\n\tNa zako\u0144czenie artyku\u0142u nale\u017ca\u0142oby oceni\u0107 wag\u0119 dzia\u0142alno\u015bci Brygady dla sprawy polskiej. Ot\u00f3\u017c rzucane w jej kierunku oszczerstwa p\u0142yn\u0105ce z ust r\u00f3\u017cnej ma\u015bci zaprza\u0144c\u00f3w nijak si\u0119 maj\u0105 do przedstawionego wy\u017cej biegu wydarze\u0144. Jasno wskazuje on, i\u017c jawnej kolaboracji z Niemcami nie by\u0142o. Wsp\u00f3\u0142praca mia\u0142a charakter dora\u017any i stanowi\u0142a najlepsze i jedyne wyj\u015bcie z \u00f3wczesnej sytuacji Brygady. Jej \u017co\u0142nierze nigdy nie zha\u0144bili si\u0119 \u017cadnym dzia\u0142aniem wymierzonym w kierunku interesu Narodu Polskiego, a wr\u0119cz przeciwnie pozostali wierni tej\u017ce idei do ko\u0144ca niez\u0142omnie walcz\u0105c o Wielk\u0105 i Suwerenn\u0105 Polsk\u0119.
\n\tZ dzisiejszego punktu widzenia, spokojnie mo\u017cna by zaryzykowa\u0107 tez\u0119, czy plan NSZ-ONR og\u00f3lnonarodowego powstania przeciw sowietom i ich \u017cydo-komunistycznym pacho\u0142kom oznaczony kryptonimem \u201eZ\u201d nie by\u0142by lepszym rozwi\u0105zaniem dla Polski i Polsko\u015bci nawet przy cz\u0119\u015bciowym porozumieniu z wycofuj\u0105cymi si\u0119 ju\u017c Niemcami. Plan \u201eBurza\u201d i wybuch Powstania Warszawskiego zorganizowane przez postsanacyjn\u0105 \u2013 AK, nie tylko uniemo\u017cliwi\u0142 realizacj\u0119 planu \u201eZ\u201d, ale r\u00f3wnie\u017c odda\u0142 prosto w r\u0119ce NKWD ca\u0142e rzesze \u017co\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia, kt\u00f3rzy po ujawnieniu si\u0119 wkraczaj\u0105cym wojskom sowieckim w roli gospodarza terenu, natychmiast na skutek rozkazu Stalina z dnia 31 lipca 1944 r. zostali internowani, a dow\u00f3dztwo aresztowane.(29)<\/em> Stanowi\u0142o to nies\u0142ychane os\u0142abienie polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, oraz marnotrawstwo sporej ilo\u015bci uzbrojenia, kt\u00f3re z powodzeniem mog\u0142oby by\u0107 wykorzystane w planowanym przez NSZ-ONR og\u00f3lnonarodowym powstaniu przeciw \u017cydo-komunistycznej tyranii, kt\u00f3ra po\u0142o\u017cy\u0142a sw\u00f3j but na ziemiach Polski. Te same zarzuty powinny tyczy\u0107 si\u0119 celowo\u015bci wybuchu Powstania Warszawskiego, poniewa\u017c przyczyni\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nie tylko do os\u0142abienia polskiego podziemia zbrojnego, ale tak\u017ce do ogromnych zniszcze\u0144 stolicy i sporych ofiar w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej, kt\u00f3ra i tak bardzo dotkliwie odczu\u0142a warunki dotychczasowej okupacji niemieckiej.
\n\tNajlepszym wyj\u015bciem z tej\u017ce sytuacji by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawarcia tajnego porozumienia rozejmowego na szczeblu taktycznym z wycofuj\u0105cymi si\u0119 Niemcami w poszczeg\u00f3lnych rejonach Polski, po czym ukrycie uzbrojenia b\u0119d\u0105cego na wyposa\u017ceniu wojsk w konspiracyjnych specjalnych magazynach, a nast\u0119pnie po przej\u015bciu frontu sowieckiego na zach\u00f3d, kiedy znajdowa\u0142by si\u0119 on ju\u017c nad Odr\u0105, wywo\u0142a\u0107 na terenie ca\u0142ej Polski og\u00f3lnonarodowe powstanie wymierzone w narzucon\u0105 nam si\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119, oraz jej aparat bezpiecze\u0144stwa wraz ze stacjonuj\u0105cymi r\u00f3wnie\u017c si\u0142ami NKWD. Taki ruch niew\u0105tpliwie mia\u0142by o wiele wi\u0119ksze szanse powodzenia i wywalczenia pe\u0142nej niepodleg\u0142o\u015bci Polski, z racji tego, i\u017c pot\u0119\u017cne si\u0142y sowieckie by\u0142yby w\u00f3wczas zaj\u0119te operacj\u0105 berli\u0144sk\u0105, do kt\u00f3rej przeprowadzenia skupiono ogromne si\u0142y. Stalin mia\u0142by w\u00f3wczas zwi\u0105zane r\u0119ce nie tylko z wojskowego punktu widzenia, ale r\u00f3wnie\u017c politycznego, gdy\u017c Alianci z pewno\u015bci\u0105 ostro by zareagowali na jak\u0105kolwiek akcj\u0119 pacyfikacyjn\u0105, kt\u00f3ra musia\u0142aby by\u0107 przeprowadzona przez wojska sowieckie w przeciwie\u0144stwie do unieszkodliwionego ju\u017c \u017cydowsko-komunistycznego aparatu bezpiecze\u0144stwa, okre\u015blanego epitetem \u2013 \u201epolski\u201d, co jawnie wskazywa\u0142oby na konflikt pomi\u0119dzy ZSRR a na nowo odrodzon\u0105 Polsk\u0105. W konsekwencji z pewno\u015bci\u0105 doprowadzi\u0142oby to do nowego konfliktu \u015bwiatowego, na kt\u00f3ry po wojnie naiwnie liczy\u0142o polskie podziemie antykomunistyczne.
\n\tJednak losy potoczy\u0142y si\u0119 inaczej, skaza\u0142y nas na now\u0105 ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletni\u0105 okupacj\u0119, a potem 15 lat zapa\u015bci gospodarczej i kulturowej, z kt\u00f3rej powoli wychodzimy dopiero teraz. Z pewno\u015bci\u0105 nie o tak\u0105 Polsk\u0119 walczyli ci niez\u0142omni, co do 1956 tkwili w lasach w deszczu i \u015bniegu z broni\u0105 w r\u0119ku.
\nBogdan Reszka<\/strong><\/p>\n

\tLas schronieniem by\u0142 i domem,
\n\tLas ich \u017cywi\u0142, las ich chroni\u0142,
\n\tNigdy swych ch\u0142opc\u00f3w nie zdradzi\u0142,
\n\tJak najlepszy by\u0142 przyjaciel,
\n\tPrzed czerwonym, pod\u0142ym wrogiem,
\n\tOn os\u0142ania\u0142, kry\u0142 i chroni\u0142,
\n\tA gdy umrze\u0107 przysz\u0142o w walce,
\n\tSwoich syn\u00f3w przyj\u0105\u0142 zawsze
\n\t\t\t\t\t\tSzczerbiec: \u201eNSZ\u201d.<\/p>\n

Przypisy: <\/strong><\/p>\n

1 Autor do dzisiaj chyba najbardziej cenionego zbioru \u017ar\u00f3de\u0142 do historii NSZ: Narodowe Si\u0142y Zbrojne: dokumenty, struktury, personalia t:1-3 (Warszawa: Burchard edition 1994-1996).<\/p>\n

2 Wojciech Jerzy Muszy\u0144ski, W walce o wielk\u0105 Polsk\u0119: Propaganda zaplecza politycznego Narodowych Si\u0142 Zbrojnych (1939-1945), (Bia\u0142a Podlaska- Warszawa: Rekonkwista- Rachocki i s-ka 2000)<\/p>\n

3 Marek Jan Chodakiewicz, Narodowe Si\u0142y Zbrojne \u201eZ\u0105b\u201d \u2013 Przeciw dwu wrogom, Warszawa 1994.<\/p>\n

4 Mariusz Bechta, Leszek \u017bebrowski, Narodowe Si\u0142y Zbrojne na Podlasiu t: 1-3 (Bia\u0142a Podlaska: Rekonkwista 1997-2003).<\/p>\n

5 Do takich przyk\u0142ad\u00f3w niew\u0105tpliwie nale\u017ca\u0142oby zaliczy\u0107 artyku\u0142 kol. Adama Ledwonia, \u201eRycerz minionego \u015bwitu\u201d, Tylko Polska nr 22 (303)\/2006 r.<\/p>\n

6 Narodowa Organizacja Wojskowa (NOW) \u2013 organizacja stanowi\u0105ca zbrojne rami\u0119 Stronnictwa Narodowego (SN), powo\u0142ana do \u017cycia na pocz\u0105tku 1940 r.<\/p>\n

7 Zwi\u0105zek Jaszczurczy \u2013 organizacja zbrojna politycznie podlegaj\u0105ca tzw. \u201eGrupie Sza\u0144ca\u201d (ONR \u2013 ABC w czasie wojny), sw\u0105 nazw\u0105 nawi\u0105zuj\u0105ca do organizacji szlachty i miast pruskich w XIV w.<\/p>\n

8 Leszek \u017bebrowski (opr.), Narodowe Si\u0142y Zbrojne: dokumenty, struktury, personalia, tom-3 (Warszawa: Burchard edition 1996), s. 23-24.<\/p>\n

9 Tam\u017ce, s. 19.<\/p>\n

10 David & Todd Morgan, \u201eThe Anabazis of the Holy Cross Brigade\u201d, Glaukopis 2006 nr. 5\/6, s. 242 \u2013 263.<\/p>\n

11 O co walcz\u0105 Narodowe Si\u0142y Zbrojne, MiD WIH, III\/72\/3; s. 47-48,cyt. za: Krzysztof Komorowski, Polityka i walka: Konspiracja zbrojna ruchu narodowego, (Warszawa: Rytm 2000) s. 522.<\/p>\n

12 W\u0142adys\u0142aw M. Marcinkowski \u201eJaxa\u201d, \u201eBrygada \u015awi\u0119tokrzyska\u201d [w:] Lucyna Kuli\u0144ska, Miros\u0142aw Or\u0142owski, Rafa\u0142 Sierchu\u0142a, Narodowcy: My\u015bl polityczna i spo\u0142eczna obozu narodowego w Polsce w latach 1944 \u2013 1947, (Warszawa \u2013 Krak\u00f3w: PWN 2001), s. 231-238.<\/p>\n

13 Rozkaz brzmia\u0142 nast\u0119puj\u0105co:
\n
\nDn. 5 i bm. odby\u0142em rozmow\u0119 z przedstawicielami w\u0142adz niemieckich, wojskowych, w kt\u00f3rych stwierdzi\u0142em, \u017ce Grupa Zach\u00f3d NSZ ma na celu, w zmienionych obecnie warunkach, przede wszystkim walk\u0119 z bolszewizmem okupuj\u0105cym Polsk\u0119. W wyniku mojego stanowiska ustali\u0142em, \u017ce Grupa ma do wykonania nast\u0119puj\u0105ce zadania:<\/p>\n

Przeprowadzenie w\u0142\u0105czenia jak najwi\u0119kszej liczby Polak\u00f3w przebywaj\u0105cych na terenach Rzeszy do szereg\u00f3w Grupy dla cel\u00f3w walki z Rosj\u0105 sowieck\u0105 o wolno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski;<\/p>\n

Podtrzymywanie oporu NSZ \u2013 tu na terenie Polski [!] przeciw bolszewizmowi, przez celowe wysy\u0142anie przeszkolonych grup dow\u00f3dczych i dywersyjnych;<\/p>\n

3. Nawi\u0105zanie kontakt\u00f3w z polsk\u0105 emigracj\u0105 na Zachodzie, a w pierwszym rz\u0119dzie z Wodzem Naczelnym gen. Andersem, celem podporz\u0105dkowania si\u0119 Jego rozkazom, dotycz\u0105cym walki wszystkich Si\u0142 Zbrojnych z okupantem bolszewickim o prawdziw\u0105 wolno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski [\u2026] -. Rozkaz p\u0142k. \u201eD\u0105browskiego\u201d nr 205 z 7 IV 1945 r., cyt. za: L. \u017bebrowski, R.. Sierchu\u0142a, op. cit., s. 54.<\/em><\/p>\n

14 Bohun \u2013 D\u0105browski, By\u0142em dow\u00f3dc\u0105 Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ, Warszawa 1989, s. 148, cyt. za: Lucyna Kuli\u0144ska, Narodowcy\u2026s. 230 \u2013 231.<\/p>\n

15 Wac\u0142aw M. Kr\u00f3l, W walce o utrwalenie w\u0142adzy ludowej w Polsce 1944 \u2013 1947, s. 92.<\/p>\n

16 Stefan Poray \u2013 Marcinkowski, \u201eWspomnienia o \u201eBohunie\u201d [w:] Lucyna Kuli\u0144ska, Narodowcy\u2026 s. 237.<\/p>\n

17 David & Todd Morgan \u201eThe Anabazis\u2026\u201d s. 251.<\/p>\n

18 W\u0142adys\u0142aw M. Marcinkowski \u201eJaxa\u201d, \u201eBrygada\u2026\u201d . cyt. za: Lucyna Kuli\u0144ska\u2026 s. 236.<\/p>\n

19 David & Todd Morgan, The Anabazis\u2026\u201d s. 250.<\/p>\n

20 Tam\u017ce.<\/p>\n

21 Krzysztof Komorowski, Polityka i \u2026 s. 337; W\u0142adys\u0142aw M. Marcinkowski, Brygada\u2026, s. 237.<\/p>\n

22 Cyt. za: Krzysztof Komorowski, Polityka\u2026 s. 338.<\/p>\n

23 W\u0142adys\u0142aw M. Marcinkowski \u201eJaxa\u201d, \u201eBrygada\u2026\u201d s. 236.<\/p>\n

24 David & Todd Morgan \u201eThe Anabazis\u2026\u201d s. 254-255.<\/p>\n

25 W\u0142adys\u0142aw M. Marcinkowski \u201eJaxa\u201d, \u201eBrygada\u201d s. 238.<\/p>\n

26 Lucyna Kuli\u0144ska, Narodowcy\u2026, s. 238, (na podstawie wyk\u0142adu S. Poray \u2013 Marcinkowskiego 50 lecie Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej).<\/p>\n

27 Tam\u017ce, s. 238-239.<\/p>\n

28 David & Todd Morgan, \u201eThe Anabazis\u2026, s. 261-262.<\/p>\n

29 Bogdan Antoni Satalecki, Plan Burza, (Warszawa: Altair 1996), s. 24; W\u0142adys\u0142aw Filar, Burza na Wo\u0142yniu, (Warszawa: Rytm 1997) s. 253.<\/p>\n

Polecana bibliografia na temat NSZ (wyb\u00f3r):<\/p>\n

1.) Bojemski Sebastian, Poszli w skier powodzi\u2026, Warszawa 2002.
\n2.) Chodakiewicz Marek Jan, Narodowe Si\u0142y Zbrojne \u2013 \u201eZ\u0105b\u201d- przeciw dwu wrogom, Warszawa 1994.
\n3.) Czaplicki Czes\u0142aw, Poszukiwany listem go\u0144czym, Wroc\u0142aw 2005.
\n4.) D\u0105browski \u201eBohun\u201d Antoni, By\u0142em dow\u00f3dc\u0105 Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ, Warszawa 1989.
\n5.) Komorowski Krzysztof, Polityka i walka: Konspiracja zbrojna Ruchu Narodowego 1939 \u2013 1945, Warszawa 2000.
\n6.) Kuli\u0144ska Lucyna, Narodowcy: Z dziej\u00f3w obozu narodowego w Polsce w latach 1944 \u2013 1947, Warszawa \u2013 Krak\u00f3w 1999.
\n7.) Kuli\u0144ska Lucyna, Or\u0142owski Miros\u0142aw, Sierchu\u0142a Rafa\u0142, Narodowcy: My\u015bl polityczna i spo\u0142eczna Obozu Narodowego w Polsce w latach 1944 \u2013 1947. Warszawa \u2013 Krak\u00f3w 2001.
\n8.) Morgan David & Todd, \u201eThe Anabazis of the Holy Cross Brigade\u201d [w:] Glaukopis nr 5-6\/2006.
\n9.) Muszy\u0144ski Wojciech Jerzy, W walce o wielk\u0105 Polsk\u0119 \u2013 Propaganda zaplecza politycznego NSZ (1939-1945), Warszawa- Bia\u0142a Podlaska 2000.
\n10.) Narodowe Si\u0142y Zbrojne na Podlasiu t. 1-3, Siedlce \u2013 Bia\u0142a Podlaska 1997 \u2013 2003.
\n11.) Siemaszko Zbigniew S., Narodowe Si\u0142y Zbrojne, Londyn 1982.
\n12.) Stojgniew, \u201eNarodowe Si\u0142y Zbrojne \u2013 patrioci czy zdrajcy?, [w:] Securius nr 6.
\n13.) Utracki Rafa\u0142, Samodzielny Batalion im. Brygadiera M\u0105czy\u0144skiego NSZ 1939 \u2013 1945, Bia\u0142a Podlaska \u2013 Warszawa 2004.
\n14.) \u017bebrowski Leszek (opr.), Narodowe Si\u0142y Zbrojne: Dokumenty, struktury, personalia, t-1-3, Warszawa 1994-1996.
\n15.) \u017bo\u0142nierze wykl\u0119ci: Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944, Warszawa 2002.<\/p>\n

Bogdan Reszka (ur.1981)<\/strong>, absolwent IH UW. Ucze\u0144 prof. Wieczorkiewicza. Od 2004 r. aktywnie dzia\u0142a w Stowarzyszeniu na Rzecz Tradycji i Kultury Niklot. W okresie 2007 – 2008 pracownik Biura Lustracyjnego IPN w Warszawie. Publikowa\u0142 m.in. w „Templum Novum”, „Tryg\u0142aw”, oraz „Strategia i Taktyka”. Interesuje si\u0119 technik\u0105 wojskow\u0105, histori\u0105 europejskich ruch\u00f3w narodowych, filmem jak i polityk\u0105 zagraniczn\u0105 II Rzeczypospolitej. W 2007 r. za opublikowanie w jednym szeroko dost\u0119pnym miesi\u0119czniku swego referatu seminaryjnego po\u015bwi\u0119conego muzyce nurtu RAC zosta\u0142 oskar\u017cony przez bia\u0142ostock\u0105 prokuratur\u0119 o nawo\u0142ywanie do nienawi\u015bci narodowo\u015bciowej i propagowanie ustroju totalitarnego po czym skazany wyrokiem z zawieszeniu. Mieszka i pracuje w Warszawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1.) NSZ a historyczne kontrowersje Historia walki Narodowych Si\u0142 Zbrojnych (NSZ) \u2013 podziemnej formacji zbrojnej polskiego obozu narodowego, w dalszym ci\u0105gu obfituje w szereg bia\u0142ych […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5978,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,6],"tags":[352,605,647,725],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-1yp","jetpack-related-posts":[{"id":34946,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34946","url_meta":{"origin":5977,"position":0},"title":"Konrad R\u0119kas: Ostatnia wojna Wykl\u0119tych? Jak kompromituje si\u0119 legend\u0119 NSZ","date":"10 lipca 2019","format":false,"excerpt":"Byli najbardziej nieprzejednan\u0105 organizacj\u0105 podziemia antykomunistycznego. Wcze\u015bniej, podczas okupacji niemieckiej zdarza\u0142o im si\u0119 uwa\u017ca\u0107 hitlerowc\u00f3w za mniejsze z\u0142o ni\u017c nadchodz\u0105cych Sowiet\u00f3w. Narodowe Si\u0142y Zbrojne do dzi\u015b budz\u0105 \u017cywe emocje, wywo\u0142uj\u0105c oskar\u017cenia o przest\u0119pstwa wojenne (jak zbrodnia w podche\u0142mskich Wierzchowinach) \u2013 ale i przyci\u0105gaj\u0105c m\u0142odzie\u017c sw\u0105 heroiczn\u0105 legend\u0105. Historycy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/0006V92HTKFDN5P8-C116-F4.jpg?fit=625%2C415&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28545,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28545","url_meta":{"origin":5977,"position":1},"title":"Ronald Lasecki: Dziedzictwo polityczne \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d","date":"1 marca 2018","format":false,"excerpt":"Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych jest okazj\u0105 do celebrowania pami\u0119ci i oddania ho\u0142du bojownikom antykomunistycznego i niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia zbrojnego po II wojnie \u015bwiatowej. Obchody rocznicowe warto jednak wzbogaci\u0107 refleksj\u0105 na temat tego, czego powinna nas dzi\u015b uczy\u0107 epopeja powojennej antykomunistycznej partyzantki. Wyci\u0105gni\u0119cie w\u0142a\u015bciwych wniosk\u00f3w z tego do\u015bwiadczenia historycznego, pozwoli\u0142oby nada\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Twardzi-Jak-Stal-fota.jpg?fit=1200%2C703&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":35107,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35107","url_meta":{"origin":5977,"position":2},"title":"Polska: Naczelny rabin odmawia upami\u0119tnienia polskich \u017co\u0142nierzy","date":"9 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Naczelny rabin Polski Michael Schuldrich odm\u00f3wi\u0142 udzia\u0142u w obchodach rocznicowych z okazji 75-lecia powstania Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ. Obchody maj\u0105 si\u0119 odby\u0107 w niedziel\u0119. Patronat nad wydarzeniem obj\u0105\u0142 prezydent Andrzej Duda. Rabin zosta\u0142 zaproszony do udzia\u0142u w uroczysto\u015bciach przez ministra J\u00f3zefa Kasprzaka, szefa Urz\u0119du ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych. Rabin odes\u0142a\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/10750391-michael-schudrich-900-553.jpg?fit=900%2C553&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28981,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28981","url_meta":{"origin":5977,"position":3},"title":"Adam Danek: Prawdziwi \u017co\u0142nierze wykl\u0119ci (I). R\u0105bl\u00f3w i Porytowe Wzg\u00f3rze","date":"6 kwietnia 2017","format":false,"excerpt":"Du\u017co si\u0119 dzisiaj m\u00f3wi o \u201e\u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych\u201d. I nie tylko m\u00f3wi. Kr\u0119ci si\u0119 o nich produkcje kinowe i seriale. Na p\u00f3\u0142ki trafia wiele ksi\u0105\u017cek i mo\u017ce jeszcze wi\u0119cej komiks\u00f3w na ich temat. Nadrukowuje si\u0119 ich na bluzy, czapki, torebki i koszulki. Rz\u0105d Platformy Obywatelskiej ustanowi\u0142 nawet nowe \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe na\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/1024px-Porytowe_Wzg\u00f3rze_-_Pomnik_06-06-2009.jpg?fit=1024%2C681&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":35120,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35120","url_meta":{"origin":5977,"position":4},"title":"Konrad R\u0119kas: \u201eTym, co maj\u0105 s\u0142abe serce\u2026!\u201d. O Brygadzie \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ","date":"12 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Tym, co maj\u0105 s\u0142abe serce\u2026!\u201d \u00a0 Szlak bojowy Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej Narodowych Si\u0142 Zbrojnych JEST cz\u0119\u015bci\u0105 historii polskiego ruchu narodowego, a jako rzadki objaw realizmu w polskiej historii wojskowo\u015bci \u2013 stanowi tak\u017ce wa\u017cny punkt odniesienia dla wszystkich nawi\u0105zuj\u0105cych do konserwatywnej szko\u0142y my\u015blenia politycznego. \u00a0 Tak, za\u0142o\u017cyciele i dow\u00f3dztwo B\u015a mylili si\u0119\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/zapraszamy-do-udzialu-w-rajdach-szlakiem-brygady-swietokrzyskiej-nsz-grafika_na_wydarzenie.jpg?fit=800%2C515&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20578,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20578","url_meta":{"origin":5977,"position":5},"title":"Odessa: Propagandowa akcja podziemia","date":"30 kwietnia 2015","format":false,"excerpt":"Noc\u0105 z 29 na 30 kwietnia na gmachu administracji rz\u0105dowej w Odessie ukaza\u0142y si\u0119 laserowe napisy \"Poroszenko morderca!\" i \"Faszyzm nie przejdzie!\". By\u0142a to akcja antyrz\u0105dowego podziemia przed przypadaj\u0105c\u0105 2 maja rocznic\u0105 masowego mordu w odeskim Domu Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, gdzie neobanderowskie boj\u00f3wki zamordowa\u0142y co najmniej 48 zwolennik\u00f3w opozycji. Do dzi\u015b\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/odessa.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5977"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5977"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5977\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}