{"id":711,"date":"2011-11-19T20:34:02","date_gmt":"2011-11-19T19:34:02","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=711"},"modified":"2011-11-19T20:34:02","modified_gmt":"2011-11-19T19:34:02","slug":"adam-wielomski-dla-xportalu-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=711","title":{"rendered":"Adam Wielomski dla Xportalu: "Faszyzm jest intelektualnie ciekawy""},"content":{"rendered":"

Od Redakcji:<\/strong> Niedawno na p\u00f3\u0142ki ksi\u0119gar\u0144 trafi\u0142a najnowsza praca znakomitego historyka prawicowej my\u015bli politycznej, prof. Adama Wielomskiego, zatytu\u0142owana „Faszyzmy \u0142aci\u0144skie. Sen o rewolucji innej ni\u017c w Rosji i w Niemczech”<\/em>. Zapraszamy Czytelnik\u00f3w do zapoznania si\u0119 z wywiadem, kt\u00f3rego Autor udzieli\u0142 Portalowi M\u0142odzie\u017cy Prawicowej na temat ksi\u0105\u017cki i jej tematyki. Notowa\u0142: Tomasz Wi\u015bniewski.<\/em><\/p>\n

Jaka jest my\u015bl przewodnia Pa\u0144skiej ksi\u0105\u017cki? Jaki cel przy\u015bwieca\u0142 jej opracowaniu i wydaniu?<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka ta stanowi zbi\u00f3r moich publikacji dotycz\u0105cych faszyzm\u00f3w \u0142aci\u0144skich (w\u0142oski, hiszpa\u0144ski, francuski, portugalski). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ukaza\u0142a si\u0119 w roczniku „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi” wydawanym przez Uniwersytet Wroc\u0142awski. Wszystko s\u0105 to faszyzmy specyficzne, dlatego pocz\u0105tkowo chcia\u0142em temu zbiorowi da\u0107 tytu\u0142 „Faszyzmy marginalne”. Nie omawiaj\u0105 bowiem najbardziej znanych i znacz\u0105cych ruch\u00f3w swojej epoki – nie pisz\u0119 na przyk\u0142ad nic o klasycznym faszyzmie w\u0142oskim. To dlatego, \u017ce cech\u0105 charakterystyczn\u0105 dla tej ideologii jest to, \u017ce najbujniej rozwija si\u0119 w tych organizacjach, kt\u00f3re nigdy nie dosz\u0142y do w\u0142adzy. Faszy\u015bci rz\u0105dz\u0105cy maj\u0105 tendencj\u0119 do przekszta\u0142cania ideologii w slogany propagandowe. W Italii epoki Mussoliniego nie napisano o faszyzmie nic ciekawego. Ruch ten jest intelektualnie p\u0142odny wtedy, gdy znajduje si\u0119 w opozycji totalnej wobec status quo. Dlatego najciekawszy intelektualnie jest faszyzm francuski, poniewa\u017c jego zwolennicy nigdy nie rz\u0105dzili. We W\u0142oszech ciekawe refleksje rodz\u0105 si\u0119 na marginesie oficjalnej partii (Julius Evola), a w Hiszpanii na marginesie oficjalnie rz\u0105dz\u0105cej Falange. Innymi s\u0142owy, chcia\u0142em pokaza\u0107 nie slogany faszystowskie, lecz ideologi\u0119 faszystowsk\u0105 w postaci „czystej”, a t\u0119 znajdujemy w drobnych ruchach i mniej znacz\u0105cych postaciach. Faszyzm jest intelektualnie ciekawy, gdy jest we wspomnianej opozycji totalnej wobec \u015bwiata zastanego, nawet wobec w\u0142adzy faszystowskiej (W\u0142ochy) czy faszyzuj\u0105cej (pierwszy etap rz\u0105d\u00f3w Franco w Hiszpanii).<\/p>\n

Czy uwa\u017ca Pan faszyzm za fenomen polityczny sprz\u0119\u017cony z konkretnymi uwarunkowaniami historycznymi, z realiami zamkni\u0119tej ju\u017c dawno epoki, czy mo\u017ce jest to uniwersalne zjawisko polityczne, podobnie jak konserwatyzm, liberalizm albo socjalizm?<\/b><\/p>\n

Obydwie odpowiedzi s\u0105 s\u0142uszne. Faszyzm to my\u015bl o wielkiej syntezie prawicy i lewicy. Faszy\u015bci twierdz\u0105, \u017ce o\u015b prawica – centrum – lewica jest fa\u0142szywa, bowiem sceny politycznej nie nale\u017cy opisywa\u0107 jako linii prostej. Oni uwa\u017caj\u0105, \u017ce scena polityczna jest kulista i skrajna lewica mo\u017ce si\u0119 zetkn\u0105\u0107 ze skrajn\u0105 prawic\u0105 – i to jest w\u0142a\u015bnie faszyzm. Z prawicy zaczerpni\u0119ta jest idea suwerennego pa\u0144stwa, autorytetu, w\u0142adzy, tak\u017ce prawicowo pojmowany nacjonalizm. Z lewicy za\u015b socjalna demagogia i etatyzm, totalizm. Pokazuj\u0105 t\u0119 syntez\u0119 wszyscy badacze – od Zeeva Sternhella po Ernsta Noltego – cho\u0107 inaczej oceniaj\u0105 jej motywy. Dla badacza izraelskiego faszy\u015bci to socjali\u015bci, kt\u00f3rym znudzi\u0142 si\u0119 internacjonalizm, podczas gdy Nolte uwa\u017ca, \u017ce to stateczni mieszczanie, przera\u017ceni przez bolszewizm, kt\u00f3rzy si\u0119gn\u0119li po frazeologi\u0119 socjaln\u0105 i rewolucyjne metody walki politycznej. Taka synteza jest mo\u017cliwa zawsze i wsz\u0119dzie, wi\u0119c faszyzm jest ruchem uniwersalnym pod wzgl\u0119dem czasowym. Twierdzenie to o tyle jest nies\u0142uszne, \u017ce nie ka\u017cdy czas i miejsce sprzyja popularno\u015bci takiej wizji. Nie wystarcz\u0105 ideolodzy, musi jeszcze by\u0107 tzw. baza spo\u0142eczna. W okresie mi\u0119dzywojennym prawica, pod wp\u0142ywem Wielkiego Kryzysu, przesta\u0142a wierzy\u0107 w wolny rynek; lewica, pod wp\u0142ywem przera\u017cenia leninizmem, przesta\u0142a ho\u0142dowa\u0107 wierze w internacjonalistyczn\u0105 rewolucj\u0105, a w okopach I wojny uwierzy\u0142a w nar\u00f3d. Dlatego obydwie strony mog\u0142y dokona\u0107 wielkiej syntezy socjalizmu z nacjonalizmem, a miliony ludzi chwyci\u0142y si\u0119 tego programu, bowiem byli w panice ekonomicznej (pauperyzacja, bezrobocie) i politycznej (wizja milionowych rzezi czynionych przez bolszewik\u00f3w).<\/p>\n

\n<\/p>\n

Wobec tego czy Pa\u0144skim zdaniem mo\u017cliwy jest renesans faszyzmu w naszych czasach, kt\u00f3rym od lat staraj\u0105 si\u0119 straszy\u0107 nas „Gazeta Wyborcza” itp. media?<\/b><\/p>\n

To zale\u017cy od tego, czy Europa Zachodnia zbankrutuje w wyniku kryzysu zad\u0142u\u017cenia. Ideolodzy znajd\u0105 si\u0119, istnienie bazy spo\u0142ecznej zale\u017cy od tego\u017c bankructwa. Skorzystaj\u0105 na tym ruchy skrajnie lewackie i faszystowskie, kt\u00f3re – by\u0107 mo\u017ce – stocz\u0105 walk\u0119 o w\u0142adz\u0119 na gruzach demoliberalnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Je\u015bli Europa Zachodnia nie zbankrutuje, to Adam Michnik mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 bezpieczny. Jego gazetka straszy\u0142a faszyzmem od zawsze, nawet wtedy, gdy Europa mia\u0142a boom gospodarczy. To raczej forma mobilizacji w\u0142asnych zwolennik\u00f3w ni\u017c realne zagro\u017cenie dla kogokolwiek. Polsk\u0119, p\u00f3ki co, kryzys mija bokiem, wi\u0119c faszyzm nie ma tu (w tej chwili) perspektyw.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Czy jako politolog dostrzega Pan wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie zjawiska polityczne, daj\u0105ce si\u0119 uzna\u0107 za faszystowskie lub nawi\u0105zuj\u0105ce do faszyzmu? Mo\u017ce w Polsce?<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

Faszyst\u00f3w w Polsce jest 5 do 15 os\u00f3b.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Sk\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142o do takiej akurat liczby? Kto si\u0119 za ni\u0105 kryje? A co z tymi wszystkimi m\u0142odymi lud\u017ami o \u0142ysych g\u0142owach, w para-wojskowych strojach, kt\u00f3rych setki widzieli\u015bmy na przyk\u0142ad 11 listopada na ulicach Wroc\u0142awia? To nie s\u0105 faszy\u015bci? Media i obiegowa opinia tak w\u0142a\u015bnie ich identyfikuj\u0105.<\/strong><\/p>\n

Podaj\u0105c t\u0119 liczb\u0119 my\u015bla\u0142em o faszystach \u015bwiadomych w\u0142asnych idei, kt\u00f3rzy z pe\u0142nym zrozumieniem tego co robi\u0105 dokonuj\u0105 syntezy nacjonalizmu i socjalizmu, czy raczej jakiej\u015b formy nacjonalizmu i socjalizmu. Sami wychodz\u0105 ze \u015brodowiska prawicy, ale brataj\u0105 si\u0119 ze skrajn\u0105 antysystemow\u0105 lewic\u0105 aby po\u0142\u0105czy\u0107 wsp\u00f3lnie si\u0142y przeciwko liberalnej demokracji, dokonuj\u0105c syntezy prawicowo-lewicowej, kt\u00f3rej bynajmniej nie stanowi polityczne centrum. Im chodzi nie o centrum ale po\u0142\u0105czenie ekstrem\u00f3w (bowiem linia podzia\u0142\u00f3w ideowych mia\u0142aby si\u0119 styka\u0107, skoro jest kulista). Jest w Polsce takie \u015brodowisko – i my\u015bl\u0119, \u017ce dobrze wie Pan o kim m\u00f3wi\u0119 – a jego liczebno\u015b\u0107 nie jest wi\u0119ksza ni\u017c owe 5-15 os\u00f3b. To, \u017ce kto\u015b przyjdzie w „glanach” na manifestacj\u0119, wygolony na \u0142yso i krzyczy „precz z \u017bydami!” nie czyni z niego faszysty, a jedynie ewentualn\u0105 baz\u0119 spo\u0142eczn\u0105 ruchu. Ci „wygoleni” sami \u017cadnej ideologii faszystowskiej nie s\u0105 zdolni stworzy\u0107, a co najwy\u017cej splagiatowa\u0107 emblematy NSDAP.<\/p>\n

Czy wed\u0142ug Pana mo\u017cliwa jest synteza pierwiastk\u00f3w konserwatywnych i tradycjonalistycznych z faszystowskimi w ramach jednej doktryny?<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

Nie, to nie jest mo\u017cliwe. Tradycjonalizm jest ruchem wstecznym, konserwatywnym, katolickim, hierarchicznym, szanuj\u0105cym prawo i \u015bwiat zastany. Tymczasem faszyzm to rewolucyjny i dynamiczny ruch biegn\u0105cy my\u015blami do przodu. Faszy\u015bci i tradycjonali\u015bci taktycznie mog\u0105 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 przeciwko rz\u0105dz\u0105cym demolibera\u0142om, ale nie s\u0105 zdolni wypracowa\u0107 wsp\u00f3lnego programu pozytywnego. Karli\u015bci i falangi\u015bci w Hiszpanii nienawidzili si\u0119 wzajemnie; w Portugalii to konserwatywny rz\u0105d Salazara zdelegalizowa\u0142 parti\u0119 faszystowsk\u0105. U pod\u0142o\u017ca problemu jest kwestia religijna: faszy\u015bci s\u0105 lud\u017ami areligijnymi, wierz\u0105 w nar\u00f3d, pa\u0144stwo, w mity nacjonalistyczne, ale nie w Boga. Oni kl\u0119kaj\u0105 przed b\u00f3stwem narodu, a nie przed Bogiem chrze\u015bcijan. Faszy\u015bci chc\u0105 rewolucji, podczas gdy tradycjonali\u015bci kontrrewolucji.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Jaki jest Pana stosunek do rozmaitych organizacji „Trzeciej Pozycji\/Drogi” jak w\u0142oskie CasaPound, hiszpa\u0144ski Movimiento Social Republicano, flandryjski Nieuw-Solidaristisch, Narodowe Odrodzenie Polski etc.? Czy mo\u017cna tu m\u00f3wi\u0107 o „faszyzmie XXI wieku” i je\u015bli tak, to na czym polega ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 ideowa z orygina\u0142em mi\u0119dzywojennym? Czy pr\u00f3by dzia\u0142ania po za schematami lewica-prawica, maj\u0105 Pa\u0144skim zdaniem sens?<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

W sumie odpowiedzia\u0142em na to pytanie w punkcie 3. P\u00f3ki Europa nie zbankrutowa\u0142a, p\u00f3ty dla faszyzmu nie ma tu miejsca. Je\u015bli zbankrutuje i na jej gruzach dojdzie do eschatologicznej bitwy uczni\u00f3w Mussoliniego z uczniami Lenina, to wtedy b\u0119dzie trzeba poprze\u0107 tych pierwszych. Jacques Bainville, kolega Charlesa Maurrasa, \u0142adnie to kiedy\u015b napisa\u0142: „Gdy ch\u0142opi na Sycylii rozdaj\u0105 sobie medaliki ze \u015bw. Leninem rozdaj\u0105cym ch\u0142opom ziemi\u0119, to trzeba poprze\u0107 cokolwiek, nawet faszyzm”. Jakkolwiek mam do faszyzmu stosunek bardzo krytyczny, to wiem z historii, \u017ce s\u0105 sytuacje, gdy to faszyzm stanowi ostatni bastion walki z rewolucj\u0105 komunistyczn\u0105. Nie jest przypadkiem, \u017ce Carl Schmitt pod koniec II wojny zobaczy\u0142 w Adolfie Hitlerze „katechona”, kt\u00f3ry powstrzyma sowieckie czo\u0142gi przed marszem na Berlin. Gdyby lewicowy ekstremista mia\u0142 zosta\u0107 w Polsce dyktatorem, to wola\u0142bym przewr\u00f3t faszystowski. Panowanie faszyzmu by\u0142oby siermi\u0119\u017cne, \u017cenuj\u0105ce i karykaturalne, ale w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna b\u0119dzie chroniona a w\u0142a\u015bciciele nie zostan\u0105 postawieni pod murem i rozstrzelani.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Stosunkowo nieznany w Polsce jest okres rz\u0105d\u00f3w kanclerzy Engelberta Dollfu\u00dfa i Kurta von Schuschnigga w Austrii, zwany przez niekt\u00f3rych badaczy faszystowskim lub klerofaszystowskim. Czy w bli\u017cszej lub dalszej przysz\u0142o\u015bci zamierza Pan podj\u0105\u0107 jakie\u015b badania nad tym okresem w historii Austrii?<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

Nie, nie planuj\u0119, a to dlatego, \u017ce zajmuj\u0119 si\u0119 czym\u015b innym. W\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 o my\u015bli politycznej \u015aredniowiecza i bior\u0119 si\u0119 za monografi\u0119 o Kontrreformacji, kt\u00f3r\u0105 mam uko\u0144czon\u0105 w po\u0142owie.<\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 Panu za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n

Prof. Adam Wielomski<\/strong> (ur. 1972) – historyk idei, publicysta polityczny, prezes Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego. Autor m.in. książek: Od grzechu do apokatastasis. Historiozofia Josepha de Maistre’a<\/em> (1999), Filozofia polityczna francuskiego tradycjonalizmu<\/em> (2003), Hiszpania Franco. Źr\u00f3dła i istota doktryny politycznej<\/em> (2006), Nacjonalizm francuski 1886-1940. Geneza, przemiany i istota filozofii politycznej<\/em> (2007), Konserwatyzm. Gł\u00f3wne idee, nurty i postacie<\/em> (2007), Konserwatyzm – między Atenami a Jerozolimą<\/em> (2009), Kości\u00f3ł w cieniu gilotyny. Katolicyzm francuski wobec Rewolucji francuskiej<\/em> (2009).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Niedawno na p\u00f3\u0142ki ksi\u0119gar\u0144 trafi\u0142a najnowsza praca znakomitego historyka prawicowej my\u015bli politycznej, prof. Adama Wielomskiego, zatytu\u0142owana „Faszyzmy \u0142aci\u0144skie. Sen o rewolucji innej ni\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":712,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[3,24,12,17],"tags":[285,725,1007],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-bt","jetpack-related-posts":[{"id":35822,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35822","url_meta":{"origin":711,"position":0},"title":"Nowa ksi\u0105\u017cka Aleksandra Dugina ju\u017c w sprzeda\u017cy!","date":"17 grudnia 2019","format":false,"excerpt":"Na polskim rynku ukaza\u0142a si\u0119 druga po \"Czwartej Teorii Politycznej\" ksi\u0105\u017cka Aleksandra Dugina pt. \"Putin kontra Putin. Dwa oblicza jednego systemu\". Obydwie ksi\u0105\u017cki s\u0105 dost\u0119pne na stronach Wydawnictwa Revolta. Prezentujemy Pa\u0144stwu \"Wst\u0119p od wydawcy\" red. nacz. Xportal.pl\u00a0Bartosza Bekiera. \u00a0 \u00a0 Wsp\u00f3\u0142czesna Rosja jest bez w\u0105tpienia pa\u0144stwem kontrast\u00f3w. G\u0142\u0119boko zakorzeniona wsp\u00f3lnotowo\u015b\u0107,\u2026","rel":"","context":"In "Og\u0142oszenia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Ok\u0142adka-ca\u0142o\u015b\u0107-png.png?fit=1200%2C829&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":36385,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=36385","url_meta":{"origin":711,"position":1},"title":"Putin: Chronimy kraj przed zagraniczn\u0105 ingerencj\u0105","date":"3 marca 2020","format":false,"excerpt":"Ustawodawstwo dotycz\u0105ce agent\u00f3w zagranicznych nikogo nie dyskryminuje, ale chroni Rosj\u0119 przed ingerencj\u0105 w jej \u017cycie polityczne. Stwierdzi\u0142 to prezydent Rosji W\u0142adimir Putin. \"Celem tej ustawy [o zagranicznych agentach \u2013 przyp. EO] jest co? Chroni\u0107 Rosj\u0119 przed ingerencj\u0105 z zagranicy w jej \u017cycie polityczne\" \u2013 powiedzia\u0142 rosyjski przyw\u00f3dca w wywiadzie dla\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/5410075.jpg?fit=1020%2C649&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9466,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=9466","url_meta":{"origin":711,"position":2},"title":"Niemcy: Horst Mahler walczy zza krat","date":"23 lipca 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0\u00a077-letni Horst Mahler [za\u0142o\u017cyciel i ideolog Frakcji Czerwonej Armii, kt\u00f3ry przeszed\u0142 na pozycje narodowosocjalistyczne, autor manifestu \"Globalizacja jako najwy\u017csze stadium imperializmu\" - Red.] napisa\u0142 w wi\u0119zieniu ksi\u0105\u017ck\u0119, apologetyczn\u0105 wzgl\u0119dem narodowego socjalizmu i Adolfa Hitlera \u2013 bije na alarm niemiecki tygodnik \u201eDer Spiegel\u201d. \u00a0\u00a0 Mahler, skazany za \u201epod\u017ceganie do nienawi\u015bci na\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/0308_Mahler.jpg?fit=420%2C280&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6998,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6998","url_meta":{"origin":711,"position":3},"title":"Rocznica Xportalu!","date":"15 listopada 2012","format":false,"excerpt":"Mam przyjemno\u015b\u0107 zaprezentowa\u0107 Pa\u0144stwu kr\u00f3tkie podsumowanie pierwszego roku pracy zespo\u0142u redakcyjnego Portalu M\u0142odzie\u017cy Prawicowej, kt\u00f3ry zosta\u0142 uruchomiony 13 listopada 2011 roku jako rozwini\u0119cie Forum M\u0142odzie\u017cy Prawicowej istniej\u0105cego od 2006 roku. W ci\u0105gu minionego roku na Portalu, kt\u00f3ry \u2013 jak mam nadziej\u0119 \u2013 zape\u0142ni\u0142 pewn\u0105 luk\u0119 jak\u0105 \u201edotkni\u0119ty\u201d by\u0142 polski Internet,\u2026","rel":"","context":"In "Og\u0142oszenia"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":35580,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35580","url_meta":{"origin":711,"position":4},"title":"Wielka Brytania: Krytyka za ukazanie rasizmu przeciwko bia\u0142ym","date":"24 pa\u017adziernika 2019","format":false,"excerpt":"Jak informuje brytyjski dziennik \u201eThe Guardian\u201d, na Brytyjsk\u0105 Komisj\u0119 ds. r\u00f3wno\u015bci i praw cz\u0142owieka spad\u0142a krytyka po opublikowaniu bada\u0144 dotycz\u0105cych rasizmu na uczelniach wy\u017cszych, kt\u00f3re uwzgl\u0119dni\u0142y dyskryminacj\u0119 wymierzon\u0105 w bia\u0142ych. Komisja ds. r\u00f3wno\u015bci i praw cz\u0142owieka zosta\u0142a powo\u0142ana w 2007 r. i jest finansowana ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Jej zadaniem jest\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":2900,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=2900","url_meta":{"origin":711,"position":5},"title":"Tomasz Wi\u015bniewski: Manowce marksizmu. Przeciwko materializmowi i racjonalizmowi","date":"19 lutego 2012","format":false,"excerpt":"\u201eNie nale\u017cy zapomina\u0107 i o tym, \u017ce autor, kt\u00f3ry pragnie by\u0107 zrozumiany, zmuszony jest doprowadzi\u0107 sw\u0105 my\u015bl do jej ostatecznych teoretycznych konsekwencji, nieraz do progu fa\u0142szu i niepodobie\u0144stwa\u201d \u2013 Alexis de Tocqueville1. I Jak ju\u017c pr\u00f3bowa\u0142em zasygnalizowa\u0107 w swoim poprzednim tek\u015bcie, traktuj\u0105cym o Korea\u0144skiej Republice Ludowo-Demokratycznej Ostatnim bastionie logiki sakralnej,\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/711"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/711\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}