Filarami etyki katolickiej s\u0105 cztery cnoty zwane kardynalnymi: roztropno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, umiarkowanie i m\u0119stwo. Chrze\u015bcija\u0144stwo przej\u0119\u0142o nauk\u0119 o cnotach kardynalnych z p\u00f3\u017anych ksi\u0105g Starego Testamentu, gdzie trafi\u0142a ona w epoce hellenistycznej za po\u015brednictwem my\u015bli greckiej i rzymskiej, kt\u00f3rym przekaza\u0142a j\u0105 wcze\u015bniej plato\u0144ska tradycja filozoficzna, ta za\u015b przechowa\u0142a j\u0105 ze starszej tradycji pitagorejskiej. Korzenie nauki o cnotach kardynalnych si\u0119gaj\u0105 wi\u0119c g\u0142\u0119boko.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Duch dzisiejszego czasu ma sw\u00f3j w\u0142asny, odmienny idea\u0142 etyczny, oparty na u\u017cyciu, wygodnictwie i przyzwoleniu na wszelkie zachcianki. Szczeg\u00f3lnie zaciekle atakuje i zwalcza postawy dla tego idea\u0142u niebezpieczne, jak cho\u0107by fanatyzm. Temu ostatniemu metodycznie przeciwstawia poj\u0119cie umiarkowania, kt\u00f3re t\u0142umaczy jako odrzucenie skrajno\u015bci, gdy\u017c skrajno\u015bci wiod\u0105 do rzeczy nieobliczalnych i gro\u017anych dla \u015bwiata. Ale s\u0105 te\u017c wrogowie ducha dzisiejszego czasu, ludzie pragn\u0105cy rehabilitacji fanatyzmu. Niestety, jak\u017ce cz\u0119sto i oni ulegaj\u0105 przewrotnej dialektyce swego adwersarza. Przyzwyczajeni do wypaczania sensu tego poj\u0119cia, na ka\u017cd\u0105 wzmiank\u0119 o umiarkowaniu reaguj\u0105 w najlepszym wypadku protekcjonalnym lekcewa\u017ceniem, a nierzadko otwart\u0105 pogard\u0105.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 W rzeczywisto\u015bci cnota umiarkowania, przez Grek\u00f3w nazywana sophrosyne<\/i>, a przez Rzymian temperantia<\/i>, nie jest upi\u0119kszaj\u0105cym pseudonimem konformizmu lub oportunizmu, nie uzasadnia bycia letnim, bezpiecznie \u015brodkowym. Kto zas\u0142ania si\u0119 ni\u0105 w takim w\u0142a\u015bnie charakterze, zwodzi tylko siebie i innych. Istot\u0119 umiarkowania lepiej i ja\u015bniej oddaje drugi wyraz, za kt\u00f3rego pomoc\u0105 przek\u0142ada si\u0119 nazw\u0119 tej cnoty na j\u0119zyk polski: pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107. Pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 to inne imi\u0119 samodyscypliny. Umiarkowanie, czyli pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107, nie oznacza wprawy w byciu nijakim, lecz wpraw\u0119 w panowaniu nad sob\u0105 \u2013 sta\u0142\u0105 kontrol\u0119 nad w\u0142asnymi emocjami, my\u015blami, s\u0142owami i dzia\u0142aniem.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 polega na praktykowaniu szeregu prostych, cho\u0107 nie dla ka\u017cdego oczywistych nakaz\u00f3w. Wszystkie one mieszcz\u0105 si\u0119 w poj\u0119ciu umiarkowania.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Nigdy nie reaguj pod wp\u0142ywem emocji. Oszcz\u0119dzaj s\u0142owa. Nie m\u00f3w wi\u0119cej, ni\u017c to konieczne. Gdy nie masz nic istotnego do powiedzenia, \u0107wicz si\u0119 w milczeniu. Zanim skrytykujesz innych, najpierw skrytykuj siebie. Licz si\u0119 ze s\u0142owami. R\u00f3b, nie gadaj. Nie m\u00f3w o tym, co trzeba zrobi\u0107, je\u015bli sam nie jeste\u015b got\u00f3w zaraz si\u0119 tego podj\u0105\u0107. Je\u015bli masz powiedzie\u0107 co\u015b z\u0142o\u015bliwego, to lepiej milcz. Zastan\u00f3w si\u0119, jak zabrzmi twoje s\u0142owo s\u0142yszane z zewn\u0105trz, zanim je wypowiesz. Nigdy nie pozwalaj sobie na plotki, odwracaj od nich uszy ze wstr\u0119tem i nie zaprz\u0105taj nimi g\u0142owy. Przyjmuj ci\u0119\u017car pora\u017cek w milczeniu i nie r\u00f3b z tego tragedii. Nieustannie czuwaj nad tym, co my\u015blisz, co i komu m\u00f3wisz, co i komu czynisz.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Pow\u015bci\u0105gliwy, zamiast trwa\u0107 w s\u0142abo\u015bci, wzrasta w ukryt\u0105 si\u0142\u0119. Praktykowanie cnoty umiarkowania o wiele wi\u0119cej, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, ma wsp\u00f3lnego ze \u201estylem imponuj\u0105cego ch\u0142odu\u201d \u2013 ale w przeciwie\u0144stwie do niego uwalnia od pr\u00f3\u017cnej ch\u0119ci imponowania, kt\u00f3ra dostarcza \u017ceru pysze i g\u0142upocie.<\/p>\n
\n
Adam Danek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Filarami etyki katolickiej s\u0105 cztery cnoty zwane kardynalnymi: roztropno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, umiarkowanie i m\u0119stwo. Chrze\u015bcija\u0144stwo przej\u0119\u0142o nauk\u0119 o cnotach kardynalnych z p\u00f3\u017anych ksi\u0105g Starego Testamentu, gdzie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7321,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,13],"tags":[218,35,725,798],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-1U4","jetpack-related-posts":[{"id":33746,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33746","url_meta":{"origin":7320,"position":0},"title":"Polska: Demoliberalna cenzura bada\u0144 naukowych","date":"21 maja 2018","format":false,"excerpt":"Biuro Bezpiecze\u0144stwa Narodowego mia\u0142o za\u017c\u0105da\u0107 usuni\u0119cia niekt\u00f3rych badaczy z grona uczestnik\u00f3w konferencji dotycz\u0105cej polskiej my\u015bli geopolitycznej. Organizowa\u0142 j\u0105 rzeszowski oddzia\u0142 IPN w dniach 17-19 X b.r. O ca\u0142ej sytuacji poinformowa\u0142 jeden z uczonych obj\u0119tych cenzur\u0105 \u2013 dr Leszek Sykulski za po\u015brednictwem portalu spo\u0142eczno\u015bciowego Facebook. Opr\u00f3cz niego na \u201eczarnej li\u015bcie\u201d znale\u017ali\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Censorship_small.jpg?fit=427%2C299&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13279,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13279","url_meta":{"origin":7320,"position":1},"title":"Adam Danek: Zamiast tomizmu","date":"3 lipca 2012","format":false,"excerpt":"\u00a0\u00a0 Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie w kr\u0119gu nie-modernistycznej (albo umiarkowanie modernistycznej) my\u015bli katolickiej dominuje bezwzgl\u0119dnie teologia i filozofia tomistyczna. Tomizm uchodzi wr\u0119cz za stanowisko w \u0142onie katolicyzmu pozbawione alternatyw \u2013 przynajmniej w\u015br\u00f3d katolickich intelektualist\u00f3w o zachowawczych, jak na standardy epoki, inklinacjach (pomijamy tu fanaberie katolickich intelektualist\u00f3w o inklinacjach liberalnych lub innych lewicowych, staraj\u0105cych\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":24094,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24094","url_meta":{"origin":7320,"position":2},"title":"Arabia Saudyjska: Szejk al-Nimr \u015bci\u0119ty","date":"2 stycznia 2016","format":false,"excerpt":"Ministerstwo spraw wewn\u0119trznych Arabii Saudyjskiej poinformowa\u0142o o \u015bci\u0119ciu czterdziestu siedmiu os\u00f3b, skazanych na kar\u0119 \u015bmierci g\u0142\u00f3wnie pod zarzutem \"terroryzmu\". W\u015br\u00f3d straconych by\u0142 r\u00f3wnie\u017c szejk Nimr Bakir al-Nimr, przyw\u00f3dca szyit\u00f3w na terenie kr\u00f3lestwa Saud\u00f3w, skazany na \u015bmier\u0107 w 2014 r. za\u00a0za \"niepos\u0142usze\u0144stwo wobec w\u0142adcy i podwa\u017canie jedno\u015bci narodowej\", a tak\u017ce za\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"Nimr_Baqir_al-Nimr","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Nimr_Baqir_al-Nimr.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25370,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25370","url_meta":{"origin":7320,"position":3},"title":"Adam Danek: Rewolucja, Kontrrewolucja i Chaos","date":"4 maja 2016","format":false,"excerpt":"Kontrrewolucja jest reakcj\u0105 na konkretn\u0105 sytuacj\u0119 historyczn\u0105 \u2013 co do tego nie mylili si\u0119 nawet marksi\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nieporozumie\u0144 wok\u00f3\u0142 zjawiska kontrrewolucji wzi\u0119\u0142a si\u0119 z b\u0142\u0119dnego pojmowania jego istoty przez wielu jej przeciwnik\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c zwolennik\u00f3w. Kontrrewolucja nie jest przeciwie\u0144stwem rewolucji; mo\u017ce mie\u0107 charakter gwa\u0142townego przewrotu tak samo\u00a0jak ona. Kontrrewolucja jest\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Henri-de-la-rochejacquelein-1-e1462388569786.jpg?fit=404%2C294&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11457,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11457","url_meta":{"origin":7320,"position":4},"title":"Guillaume Faye: Gospodarka organiczna","date":"3 grudnia 2013","format":false,"excerpt":"Gospodarka organiczna jest modelem \u201etrzeciej drogi\u201d, odrzucaj\u0105cym zar\u00f3wno liberalny kapitalizm, jak i etatystyczny socjalizm. Gospodarka organiczna opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce gospodarka winna funkcjonowa\u0107 na podobie\u0144stwo \u017cywego organizmu, w spos\u00f3b hierarchiczny i \u00a0harmonijny, podporz\u0105dkowany polityce, a nie zimnym, bezdusznym mechanizmom socjalistycznych dogmat\u00f3w i \u00a0kapitalistycznej logiki kr\u00f3tkoterminowego zysku. Gospodarka organiczna umieszcza\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/guillaume_faye_1.jpg?fit=567%2C390&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":5539,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=5539","url_meta":{"origin":7320,"position":5},"title":"Adam Danek: Wymys\u0142y liberalnej politologii","date":"2 lipca 2012","format":false,"excerpt":"Najcz\u0119\u015bciej spotykane s\u0105 dzi\u015b dwa pogl\u0105dy na kwesti\u0119 wzajemnych relacji idei i postaw politycznych. Pierwszy z nich, starszy i do niedawna jeszcze uchodz\u0105cy za oczywisty, przedstawia je jako roz\u0142o\u017cone na osi \u2013 linii prostej, tak, i\u017c pogl\u0105dom coraz bardziej prawicowym b\u0105d\u017a lewicowym odpowiadaj\u0105 na niej punkty po\u0142o\u017cone coraz dalej (w\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7320"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7320"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7320\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}