{"id":8187,"date":"2013-03-21T13:26:12","date_gmt":"2013-03-21T12:26:12","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=8187"},"modified":"2013-05-14T19:32:14","modified_gmt":"2013-05-14T17:32:14","slug":"heinrich-pesch-zycie-ekonomiczne-i-zycie-w-spoleczenstwie-cz-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=8187","title":{"rendered":"Heinrich Pesch: \u017bycie ekonomiczne i \u017cycie w spo\u0142ecze\u0144stwie (cz. I)"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji: <\/b>Prezentujemy Pa\u0144stwu pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 t\u0142umaczenia pierwszego rozdzia\u0142u ksi\u0105\u017cki Heinricha Pescha, \u201eEtyka i Ekonomia Narodowa\u201d. Wcze\u015bniej publikowali\u015bmy Przedmow\u0119 i Wprowadzenie<\/a> do tej ksi\u0105\u017cki. Zapraszamy do lektury!<\/i><\/p>\n

<\/i>\u017bycie ekonomiczne prowadzone jest w materialnej rzeczywisto\u015bci kultury i jest ono obustronnie zwi\u0105zane z cywilizacj\u0105. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 ekonomiczna jest cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 ludzkiego \u017cycia i spo\u0142eczno-politycznego \u017cycia wsp\u00f3lnoty. Wa\u017cnym jest, \u017ceby na pocz\u0105tku podkre\u015bli\u0107, jak istotn\u0105 jest moralno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska dla rozwoju kulturalnego, dla w\u0142a\u015bciwego uformowania tych warunk\u00f3w cywilnej, politycznej oraz spo\u0142ecznej doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3re zazwyczaj przypisujemy cywilizacji i dla pe\u0142nego rozwoju oraz uporz\u0105dkowania ca\u0142o\u015bci \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n

Mimo \u017ce rzeczywi\u015bcie dla m.in. Schleiermachera i Zieglera szale\u0144stwem by\u0142o uznawa\u0107 osi\u0105ganie przez ludzi doczesnego dobrobytu za \u201enajwy\u017csze dobro\u201d oraz za sta\u0142y dow\u00f3d kulturalnego rozwoju rasy ludzkiej to i tak prawd\u0105 jest, \u017ce rozw\u00f3j kultury i cywilizacji jest, de facto<\/i>, uznawany przez chrze\u015bcijan za wielkie dobro \u2013 kt\u00f3rego pragnie [dla nas \u2013 T.P.] B\u00f3g, wi\u0119c zwi\u0119kszanie jej zasi\u0119gu i dzielenie si\u0119 kultur\u0105 przez ludzi mi\u0119dzy sob\u0105 pozostaje uzasadnionym zadaniem ludzkiej rasy w czasie jej podr\u00f3\u017cy z biegiem historii. W ko\u0144cu nie m\u00f3wimy o niczym innym tylko o ostatecznej manifestacji boskiego obrazu, kt\u00f3ry odbija si\u0119 w ludzkiej naturze i o udziale w boskiej dominacji nad \u015bwiatem natury. Gdy to panowanie jest zabezpieczone i afirmowane w zgodzie z mandatem prawa moralnego, powoduje to, \u017ce najwy\u017csze cele cz\u0142owieka i ludzko\u015bci r\u00f3wnie\u017c staj\u0105 si\u0119 osi\u0105galne.<\/p>\n

Ide\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 najwyra\u017aniejszym rezultatem wp\u0142ywu chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci na bieg historii, nawet je\u015bli czasem traci si\u0119 to z pola widzenia, jest poj\u0119cie prawdziwej natury cz\u0142owieka \u2013 koncepcja ludzko\u015bci.<\/p>\n

To dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwej opiece, w\u0142a\u015bciwemu kultywowaniu i wewn\u0119trznemu uporz\u0105dkowaniu swojej w\u0142asnej natury, swoich intelektualnych mo\u017cliwo\u015bci i swojej woli, przez kontrolowanie swoich podstawowych instynkt\u00f3w i emocji oraz podporz\u0105dkowanie ich rozumowi i sumieniu, a tak\u017ce przez skierowanie ich w stron\u0119 w\u0142a\u015bciwego obiektu i udoskonalanie ich, cz\u0142owiek staje si\u0119 ludzk\u0105 istot\u0105 we w\u0142a\u015bciwym i pe\u0142nym rozumieniu tego s\u0142owa. W ten spos\u00f3b podnosi si\u0119 on z poziomu zwierz\u0119cia \u2013 poziomu w kt\u00f3rym tonie za ka\u017cdym razem, gdy traci z pola widzenia swoje moralne obowi\u0105zki i przez to r\u00f3wnie\u017c wyj\u0105tkow\u0105 godno\u015b\u0107 swojej natury \u2013 i jest w stanie wchodzi\u0107 w spo\u0142eczne relacje z innymi istotami ludzkimi.<\/p>\n

W \u015bwiecie w kt\u00f3rym ludzka jednostka czuje si\u0119 zagubiona, niezale\u017cnie od tego czy akurat jest pracownikiem, czy przedsi\u0119biorc\u0105, kierowanym, czy kieruj\u0105cym, wolnym cz\u0142owiekiem, czy niewolnikiem, chrze\u015bcija\u0144ska moralno\u015b\u0107 w jednym i tym samym czasie chroni nie tylko t\u0119 jednostk\u0119, ale tak\u017ce jej w\u0142asn\u0105, osobliw\u0105 warto\u015b\u0107. Poj\u0119cie osobowo\u015bci i praw podmiotowych jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z w\u0142a\u015bciwymi cz\u0142owiekowi, indywidualnymi celami, a w szczeg\u00f3lno\u015bci z wy\u017cszymi celami ludzkiej egzystencji. W zwi\u0105zku z jej ostatecznym celem \u2013 wiecznym przeznaczeniem, kt\u00f3re jest zasad\u0105 wykraczaj\u0105c\u0105 poza wszelk\u0105 historyczn\u0105 ewolucj\u0119 \u2013 ludzka istota, inaczej ni\u017c to co nale\u017cy do zewn\u0119trznego \u015bwiat w kt\u00f3rym \u017cyje, pozostaje autonomiczna. A zatem nie mo\u017ce ona sta\u0107 si\u0119 zwyk\u0142ym przedmiotem s\u0142u\u017c\u0105cym jakiej\u015b ziemskiej w\u0142adzy. Bez utraty swojej indywidualno\u015bci, cz\u0142owiek dzia\u0142a i stara si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 swoje cele w ramach spo\u0142ecze\u0144stwa. Tam odnajduje on siebie samego pracuj\u0105c po\u015br\u00f3d innych ludzkich istot, kt\u00f3re roszcz\u0105 sobie pretensje do tych samych praw z racji identycznych cel\u00f3w. Tak jak on, one r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 prawo do \u015brodk\u00f3w niezb\u0119dnych do zaspokojenia potrzeb \u017cyciowych, prawo do funkcjonowania, do rozwijania si\u0119 i do osi\u0105gania przeznaczenia zar\u00f3wno ziemskiego, jak i wiecznego. Moralny porz\u0105dek wskazuje spos\u00f3b w jaki jednostki i narody musz\u0105 si\u0119 zachowywa\u0107 w relacjach z innymi, wskazuje wz\u00f3r prawdziwego zachowania rodzaju ludzkiego. Porz\u0105dek moralny ustanawia r\u00f3wnie\u017c ograniczenia dla wszelkiej arbitralno\u015bci w wyborze specyficznych \u015brodk\u00f3w i cel\u00f3w. Powszechna ludzka solidarno\u015b\u0107 jednoczy wszystko co samo nazywa si\u0119 cz\u0142owiekiem, stawia obok siebie pracownika oraz pracodawc\u0119 i ochrania czarnych w koloniach od st\u0142amszenia i wykorzystania. Jest w tym prawo; jest te\u017c rodzaj sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ra wykracza poza granice pojedynczego pa\u0144stwa; i wi\u0105\u017ce to wszystko wielkie prawo chrze\u015bcija\u0144skiego mi\u0142osierdzia. Nawet samotny w\u0119drowiec na pustyni, przez to, \u017ce jest ludzk\u0105 istot\u0105, zachowuje swoje prawa, swoje roszczenie do udzielenia mu pomocy, kt\u00f3rego nikt nie mo\u017ce pogwa\u0142ci\u0107 bez poniesienia moralnej winy. Wszystkie jednostki, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to tak te z Judei, jak i z Samarii, a tak\u017ce wszyscy Ci, kt\u00f3rzy okazali tak\u0105 wrogo\u015b\u0107 do nas, Niemc\u00f3w \u2013 Rosjanie, Anglicy, Francuzi i Amerykanie \u2013 wszyscy oni pozostaj\u0105 dzie\u0107mi wielkiej rodziny Bo\u017cej. Gdy odmawiamy modlitw\u0119 Ojcze Nasz, prosimy, aby oni tak\u017ce otrzymali sw\u00f3j chleb powszedni, aby odpuszczono im ich winy; co wi\u0119cej, nie mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 wybaczenia nam grzech\u00f3w, dop\u00f3ki nie jeste\u015bmy gotowi przebaczy\u0107 winnym wobec nas.<\/p>\n

Ta jedno\u015b\u0107 ludzkiej rasy nigdzie nie odnajduje bardziej klarownego wyra\u017cenia ni\u017c w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego. Tam, Ci wysocy i niscy posiadaj\u0105 to samo pochodzenie, te same cele, tego samego Ojca w Niebie, tego samego Zbawiciela i ten sam naturalny oraz nadnaturalny status dziecka Bo\u017cego. Gdy najbiedniejsi z biednych przychodz\u0105 do \u015bwi\u0105tyni Bo\u017cej, rozpoznaj\u0105 oni, \u017ce s\u0105 w domu. W Ems, przez pewien czas, kr\u00f3l Saksonii stara\u0142 si\u0119 kl\u0119ka\u0107 po\u015br\u00f3d zwyk\u0142ych robotnik\u00f3w przed t\u0105 sam\u0105 balask\u0105 i przyjmowa\u0142 tego samego Zbawiciela z r\u0105k tego samego ksi\u0119dza. Gdy przebywa\u0142em w Berlinie s\u0142u\u017cy\u0142em ostatni\u0105 pos\u0142ug\u0105 dla podr\u00f3\u017cnego krawca. Ministrant, kt\u00f3ry mi asystowa\u0142 by\u0142 potomkiem szlachetnego, ksi\u0105\u017c\u0119cego rodu. Czy nadzwyczajnym jest dla c\u00f3rek ksi\u0105\u017c\u0119cych oferowa\u0107 swoje \u017cycie na s\u0142u\u017cb\u0119 chorych i biednych? Faktem jest, \u017ce franciszkanki \u015bcieraj\u0105ce pot z czo\u0142a umieraj\u0105cego robotnika robi\u0105 dla niego wi\u0119cej i wi\u0119cej mu oferuj\u0105 ni\u017c socjalistyczni agitatorzy, kt\u00f3rzy obiecuj\u0105c mu przysz\u0142e Eldorado kradn\u0105 w tym samym czasie jego wiar\u0119 i pok\u00f3j duszy. Jeszcze w kwestii fakt\u00f3w, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest Ko\u015bcio\u0142em wszystkich ludzi, nie jest jedynie Ko\u015bcio\u0142em dla bogatych i dla silnych; nie jest ko\u015bcio\u0142em klasy, ani kasty. On ju\u017c dawno temu, we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, w zgodzie ze swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 konstytucj\u0105, zrealizowa\u0142 to co staraj\u0105 si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 socjali\u015bci: zniesienie r\u00f3\u017cnic klasowych. To w Ko\u015bciele, gdzie panuje duch rz\u0105d\u00f3w Chrystusowych, wszystkich obejmuje ta sama mi\u0142o\u015b\u0107; jest tam nawet szczeg\u00f3lna mi\u0142o\u015b\u0107 dla ma\u0142ych i biednych ludzi, kt\u00f3rym ewangeli\u0119 g\u0142oszono najpierw. Nie jest te\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy ko\u015bcio\u0142em narodowym, ale \u015bwiatowym, jest ko\u015bcio\u0142em wszystkich narod\u00f3w, kt\u00f3re obejmuje ca\u0142a rasa ludzka. Dla szczerych chrze\u015bcijan, obcy nie s\u0105 jakiego\u015b rodzaju wrogami lub barbarzy\u0144cami. Jest on ich przyjacielem i bratem.<\/p>\n

Theodore Meyer (3) powiedzia\u0142, \u017ce tym co stanowi wszechobejmuj\u0105c\u0105 naturaln\u0105 wi\u0119\u017a braterstwa jest wsp\u00f3lnota szlachetno\u015bci, kt\u00f3ra pochodzi z r\u0105k Boga, wsp\u00f3lnota tych, kt\u00f3rzy dziel\u0105 to samo nadnaturalne przeznaczenie, wsp\u00f3lnota uczestnicz\u0105cych w tej samej ludzkiej pielgrzymce, w stron\u0119 tego samego celu, kt\u00f3rzy dziel\u0105 z tymi, kt\u00f3rych to dotyczy potrzeb\u0119 pomocy, zagro\u017cenia, batalie, nadzieje i rado\u015bci. Oto co stanowi – w \u015bwiadomo\u015bci cz\u0142owieka – uniwersalne ramy moralne ludzkiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Gdziekolwiek te etyczne wi\u0119zi wszechobejmuj\u0105cego ludzkiego mi\u0142osierdzia trac\u0105 znaczenie, ca\u0142kowicie egoistyczne interesy prywatne nieuchronnie wysuwaj\u0105 si\u0119 na pierwszy plan i zaczynaj\u0105 dominowa\u0107. Nienawi\u015b\u0107, zazdro\u015b\u0107 i brutalna si\u0142a staj\u0105 si\u0119 si\u0142ami nap\u0119dowymi okre\u015blaj\u0105cymi drog\u0119 rozwoju spo\u0142ecze\u0144stwa. Taki dok\u0142adnie by\u0142 stan poga\u0144skiego \u015bwiata b\u0119d\u0105cy nast\u0119pstwem utraty bo\u017cej \u0142aski. B\u00f3g jest jedynym mo\u017cliwym punktem centralnym w spo\u0142ecze\u0144stwie dla wszystkich narod\u00f3w i czas\u00f3w. Czy jednak nowe poga\u0144stwo – grzeszne odej\u015bcie od Pana Boga w naszych czasach, kt\u00f3re odzwierciedla straszliwa Wojna \u015awiatowa – nie doprowadzi\u0142o do tego samego stanu rzeczy [jak w \u015bwiecie poga\u0144skim \u2013 T.P.]? Co powiedzia\u0142by Jezus Chrystus na temat tej manifestacji woli, kt\u00f3r\u0105 okaza\u0142y narody w celu zniszczenia innych narod\u00f3w?<\/p>\n

Jednostki nie s\u0105 jedynie rozproszonymi atomami. Kantowskie zr\u00f3wnanie \u201eJa\u201d i \u201e\u015bwiata\u201d nie mo\u017ce doprowadzi\u0107 nas do moralnie prawid\u0142owej relacji jednostki ze spo\u0142ecze\u0144stwem w kt\u00f3rym \u017cyje. Cz\u0142owiek mo\u017ce si\u0119 spe\u0142nia\u0107 i tego potrzebuje. A zatem, na przyk\u0142ad, z posiadania daru j\u0119zyka i z pragnienia wchodzenia w relacje spo\u0142eczne wynika, \u017ce cz\u0142owiek jest z natury istot\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Przychodzi na ten \u015bwiat jako cz\u0142onek swojej rodziny, swojego plemienia, swojego klanu i swojej narodowej wsp\u00f3lnoty. Zyskuje on na tym, \u017ce jest cz\u0142onkiem wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra nie t\u0142umi jego indywidualno\u015bci. Ale musi on r\u00f3wnie\u017c dostosowa\u0107 si\u0119 do spo\u0142ecze\u0144stwa, a nawet podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 mu jako wy\u017cszej oraz determinuj\u0105cej wsp\u00f3lnocie i musi s\u0142u\u017cy\u0107 celom tej wsp\u00f3lnoty oraz dobru tych, kt\u00f3rzy s\u0105 z nim po\u0142\u0105czeni w jej \u017cyciu. Z tym poj\u0119ciem obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby zwi\u0105zana jest chrze\u015bcija\u0144ska koncepcja zaj\u0119cia lub funkcji w spo\u0142ecze\u0144stwie. Etyczna osobowo\u015b\u0107 jednostki ludzkiej wzrasta przez wype\u0142nianie jej funkcjonalnych obowi\u0105zk\u00f3w i bez po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 funkcji lub zawodowi cnotliwe \u017cycie staje si\u0119 niemo\u017cliwe. Tak wi\u0119c chrze\u015bcija\u0144ska etyka nie rozwija osoby ludzkiej jedynie dla wy\u017cszego \u015bwiata w przysz\u0142ym \u017cyciu, ale r\u00f3wnie\u017c \u2013 w bardzo specyficznym sensie \u2013 dla wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania w zadaniach, kt\u00f3re stoj\u0105 przed nami tutaj, na ziemi. Jak odnotowa\u0142 F.W. Foerster (4) zmienia to jednostk\u0119 od\u015brodkow\u0105 w jednostk\u0119 do\u015brodkow\u0105 i w najskrytszym jej zakamarku pozwala si\u0119 narodzi\u0107 takiemu \u017cyciu, kt\u00f3re wykracza poza zwyk\u0142\u0105 indywidualno\u015b\u0107, \u017ceby uczyni\u0107 mo\u017cliwym przetrwanie i wsparcie dla \u017cycia we wsp\u00f3lnocie z innymi jednostkami ludzkimi.<\/p>\n

Prawdziw\u0105 kom\u00f3rk\u0105 ludzkiego spo\u0142ecze\u0144stwa jest rodzina. Jak powiedzia\u0142 A.M. Weiss (5), to w rodzinie religijno\u015b\u0107 musi odnale\u017a\u0107 sw\u00f3j najg\u0142\u0119bszy i niemo\u017cliwy do wyrwania korze\u0144, w innym wypadku nigdy nie b\u0119dzie si\u0119 dobrze rozwija\u0107. To tam znajduj\u0105 si\u0119 pierwsze i najmocniej chronione podstawy Wiary, pos\u0142usze\u0144stwa, szacunku dla autorytetu, po\u015bwi\u0119cenia dla dobra wsp\u00f3lnego \u2013 cztery podstawy spo\u0142ecznej struktury. To r\u00f3wnie\u017c tam rozwijaj\u0105 si\u0119 ziarna uzasadnionego zmys\u0142u zachowawczego, kt\u00f3ry szanuje obyczaje, tradycje i formy os\u0142on ochronnych dla cech, osobliwo\u015bci i zwyczaj\u00f3w ras, plemion oraz narod\u00f3w. Tutaj posiadanie w\u0142asno\u015bci, tradycyjne zachowania zawodowe oraz umiarkowanie w nabywaniu rzeczy odnajduj\u0105 swoje zabezpieczenie i ochron\u0119. Tutaj r\u00f3wnie\u017c uformowano odnawiaj\u0105ce si\u0119 wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, kt\u00f3re s\u0105 de facto <\/i>wi\u0119ziami najsilniejszymi ze wszystkich \u2013 wi\u0119zy krwi. Tutaj ludzie jednocz\u0105 si\u0119, a osoby, kt\u00f3rych \u015bcie\u017cki w innym przypadku pod\u0105\u017ca\u0142yby w r\u00f3\u017cnych kierunkach s\u0105 powi\u0105zane ze sob\u0105 przez przyjacielskie i wsp\u00f3lnotowe interesy. Jedynie tam gdzie rodzina zosta\u0142a ustanowiona w spos\u00f3b chroniony i uporz\u0105dkowany mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce pok\u00f3j spo\u0142eczny zostanie zapewniony.<\/p>\n

Pierwotnie punkt centralny \u017cycia ekonomicznego m\u00f3g\u0142 by\u0107 odnaleziony w gospodarce krajowej, kt\u00f3ra \u2013 jako samowystarczalna jednostka ekonomiczna – s\u0142u\u017cy\u0142a bezpo\u015brednio zaspokajaniu potrzeb i wymaga\u0144 rodziny. Nast\u0119pnie, gdy wymiana ekonomiczna stopniowo rozprzestrzeni\u0142a si\u0119, sta\u0142a si\u0119 regu\u0142\u0105 i osi\u0105gn\u0119\u0142a konieczn\u0105 stabilizacj\u0119, stara jedno\u015b\u0107 mi\u0119dzy producentem i konsumentem generalnie znika\u0142a coraz bardziej. Cz\u0142owiek naszych czas\u00f3w poszukuje zarobk\u00f3w przewa\u017cnie poza gospodarstwem domowym. Kobiety i dzieci nie s\u0105, z regu\u0142y, zaanga\u017cowane w dzia\u0142alno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105, ale zdarza si\u0119, \u017ce i one pracuj\u0105 poza tym gospodarstwem. W rodzinach, w kt\u00f3rych nadal prowadzi si\u0119 prac\u0119 zarobkow\u0105 w gospodarstwie domowym, jak w przypadku ma\u0142ych przedsi\u0119biorstw klasy \u015bredniej i gospodarstw rolnych, uprzednio znacz\u0105ca ekonomiczna rola rodziny zosta\u0142a zachowana w wi\u0119kszym stopniu. W innych przypadkach, w gospodarstwach domowych, ma miejsce jedynie konsumpcja. Ojciec i syn zasiadaj\u0105 przy stole domowym aby skonsumowa\u0107 to, co matka przed nimi po\u0142o\u017cy\u0142a. Pewne produkty odzie\u017cowe i inne dobra tekstylne zapewne mog\u0142yby by\u0107 nadal wykonywane w domu i cz\u0119sto ich czyszczenie i reperowanie nadal odbywa si\u0119 w domu. W rzeczywisto\u015bci nawet gospodarstwo, w kt\u00f3rym ograniczono si\u0119 do konsumpcji, obecnie jest zagro\u017cone tym, \u017ce zostanie opuszczone. Wiele spo\u015br\u00f3d czynno\u015bci, kt\u00f3re do tej pory by\u0142y wykonywane w domu, jak np. pieczenie, pranie, ub\u00f3j, obecnie r\u00f3wnie\u017c s\u0105 wykonywane poza nim. Ale czy to oznacza, \u017ce rodzinie jest pisane by\u0107 zniesion\u0105 ca\u0142kowicie i odstawion\u0105 na bok przez tak\u0105 kulturaln\u0105 rekonstrukcj\u0119 pola gospodarczej dzia\u0142alno\u015bci tej rodziny? Z drugiej strony: istnieje wystarczaj\u0105co wiele wa\u017cnych zada\u0144 pozostawionych rodzinie, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykonywane o wiele lepiej w sytuacji, gdy ekonomiczne obci\u0105\u017cenia s\u0105 znoszone. Schmoller (6) powiedzia\u0142, \u017ce Ci, kt\u00f3rzy wys\u0142aliby ka\u017cd\u0105 g\u0142odn\u0105 osob\u0119 do jad\u0142odajni, ka\u017cd\u0105 kobiet\u0119 w ci\u0105\u017cy do kliniki, ka\u017cde dziecko \u2013 od urodzenia do pe\u0142nej doros\u0142o\u015bci \u2013 do kolejnych instytucji edukacyjnych, po prostu odni\u00f3s\u0142by sukces w zmianie spo\u0142ecze\u0144stwa w agregat egoistycznych w\u0142\u00f3cz\u0119g, kt\u00f3rych neurotyczno\u015b\u0107 i napi\u0119cia dostarczy\u0142yby nadwy\u017ck\u0119 kandydat\u00f3w dla szpitali psychiatrycznych. Ludzie w naszych czasach staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej mobilni, coraz bardziej istotnym jest zabezpieczenie wi\u0119zi mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 wy\u0142\u0105czne dla rodziny, kt\u00f3re wymagaj\u0105 zaufania i szacunku dostarczanego jedynie przez ni\u0105. Przysz\u0142o\u015b\u0107 narod\u00f3w i prawdziw\u0105 emancypacj\u0119 kobiet mo\u017cna odnale\u017a\u0107 nie w zniszczeniu domu rodzinnego i krajowej gospodarki, ale w ich w\u0142a\u015bciwej restauracji.<\/p>\n

Ale czy restauracja \u017cycia rodzinnego jest mo\u017cliwa tam, gdzie dominuje moralna degradacja, gdzie wsp\u00f3\u0142\u017cycie seksualne staje si\u0119 celem samym w sobie, gdzie za mi\u0142o\u015b\u0107 uznaje si\u0119 raczej nami\u0119tno\u015b\u0107, ni\u017c prawdziwe, szczere uczucie oparte na wzajemnym szacunku, powi\u0105zane z poczuciem odpowiedzialno\u015bci i wierno\u015bci\u0105 obojga ma\u0142\u017conk\u00f3w, wsp\u00f3lnie po\u015bwi\u0119caj\u0105cych si\u0119 wychowaniu dzieci? Nie by\u0142o pozbawionym sporej dawki ekstrawaganckiej fantazji to, \u017ce Engels i Bebel pr\u00f3bowali nauczy\u0107 biednych robotnik\u00f3w, \u017ce kobieta w czasach prymitywnych posiada\u0142a wolno\u015b\u0107 seksualn\u0105 i ekonomiczn\u0105, \u017ce wraz ze znikni\u0119ciem praw macierzy\u0144skich stan\u0105 si\u0119 one w\u0142asno\u015bci\u0105 m\u0119\u017cczyzn. Pewnym jest, \u017ce matki w wielkich metropoliach i miastach przemys\u0142owych obecnie nie ciesz\u0105 si\u0119 takimi prawami, jakie w\u0142a\u015bciwe s\u0105 \u017cyciu towarzyskiemu zgodnemu z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 etyk\u0105. Zamiast tego s\u0142u\u017c\u0105 one jako narz\u0119dzia zaspokajaj\u0105ce po\u017c\u0105dania, jako niewolnice m\u0119\u017cczyzn. Bez matczynej mi\u0142o\u015bci, bez mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami, \u017cycie ma\u0142\u017ce\u0144skie jest, tak jak rzekomo by\u0142o w prymitywnych czasach, cz\u0119sto jedynie zwyk\u0142\u0105, kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0105 w seksualnej i ekonomicznej wolno\u015bci, a nawet czym\u015b od tego gorszym! Ka\u017cdy kto obserwuje \u017cycie w naszych miastach i metropoliach dobrze wie, \u017ce tym, co konstytuuje szerz\u0105ce si\u0119 zagro\u017cenia dla podstaw naszej kultury, jest destrukcja chrze\u015bcija\u0144skiego \u017cycia rodzinnego. Nikt lepiej nie dochodzi do rozpoznania i zrozumienia warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej rodziny ni\u017c kap\u0142an w jednej z wielkich instytucji pomocy spo\u0142ecznej dzia\u0142aj\u0105cej w naszej metropolii.<\/p>\n

Zadanie restauracji \u017cycia rodzinnego wzywa r\u00f3wnie\u017c do regulacji relacji mi\u0119dzy s\u0142ug\u0105, a tym kt\u00f3ry go zatrudnia. Wszelkie wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do rozwi\u0105zania tego problemu b\u0119d\u0105 pr\u00f3\u017cne dop\u00f3ki dzia\u0142alno\u015b\u0107 us\u0142ugowa ponownie nie zacznie by\u0107 uznawana za zaszczytny zaw\u00f3d o stosownym statusie. Cesarzowa Austrii ukazuje nam pi\u0119kny przyk\u0142ad takiego szacunku, ona, kt\u00f3ra sama nosi imi\u0119 s\u0142u\u017cki, \u015bwi\u0119tej Zyty. To kwestia wielkiej wagi, \u017ce s\u0142u\u017cba staje si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 konkretnej rodziny. Nie mo\u017cna wynagradza\u0107 s\u0142u\u017cby jedynie pieni\u0119dzmi. Nale\u017cy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nauczy\u0107 jak traktowa\u0107 j\u0105 w\u0142a\u015bciwie, by z\u0142agodzi\u0107 ci\u0119\u017car, kt\u00f3ry pod\u0105\u017ca za podporz\u0105dkowaniem, przez szacunek i mi\u0142o\u015b\u0107, przez pewnego rodzaju rodzinn\u0105 trosk\u0119 i psychiczn\u0105 rekompensat\u0119 w zgodzie z moraln\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105. Roscher (7) powiedzia\u0142, \u017ce idea\u0142 mo\u017cna odnale\u017a\u0107 tam, gdzie s\u0142u\u017cba domowa jest zaanga\u017cowana, gdzie mie\u015bci si\u0119 oraz staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 struktury rodzinnej i gdzie szacunek okazuj\u0105 sobie zar\u00f3wno panowie jak i s\u0142udzy. Oznacza to faktycznie, \u017ce musi tam panowa\u0107, z jednej strony, \u017cyczliwo\u015b\u0107 i, z drugiej, oddanie, a z obydwu lojalno\u015b\u0107 zgodna z bezinteresown\u0105 trosk\u0105 o obecne i przysz\u0142e interesy innej grupy tamquam sua <\/i>[z \u0142ac. \u201ejakby byli jedno\u201d – T.P.], a w szczeg\u00f3lno\u015bci troska o wieczne dobro ka\u017cdej z grup.<\/p>\n

Przypisy:<\/b><\/p>\n

(1) Die Pflicht im Wirtschaftsleben<\/i> (1900), 8.<\/p>\n

(2) Schriften des Vereins f\u00fcr Sozialpolitik<\/i>, 88 (1900), 253.<\/p>\n

(3) Die Arbeiterfrage und die christlich-ethischen Sozialprinzipien<\/i> (1895), 31.<\/p>\n

(4) Christentum und Klassenkampf <\/i>(1906), 106, 108, 112, 115.<\/p>\n

(5) Soziale Frage und soziale Ordnung<\/i>, I (1904), 463.<\/p>\n

(6) Grundriss der allgemeinen Volkswirtschaftslehre<\/i>, I, 255.<\/p>\n

(7) Grundlagen der National\u00f6konomie<\/i>, I, Ch. 4, \u00a776.<\/p>\n

(t\u0142um. T.P.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Prezentujemy Pa\u0144stwu pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 t\u0142umaczenia pierwszego rozdzia\u0142u ksi\u0105\u017cki Heinricha Pescha, \u201eEtyka i Ekonomia Narodowa\u201d. Wcze\u015bniej publikowali\u015bmy Przedmow\u0119 i Wprowadzenie do tej ksi\u0105\u017cki. Zapraszamy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8443,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,6],"tags":[255,699,725],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/Pesch2201.jpg?fit=404%2C314&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-283","jetpack-related-posts":[{"id":28270,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28270","url_meta":{"origin":8187,"position":0},"title":"Mike Pence: \u017bycie wygrywa w Ameryce","date":"31 stycznia 2017","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Prezentujemy pe\u0142ne t\u0142umaczenie wyst\u0105pienia wiceprezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki, Mike\u2019a Pence\u2019a, kt\u00f3re wyg\u0142osi\u0142 on w czasie Marszu dla \u017bycia, 27 stycznia 2017 roku. Dzi\u0119kuj\u0119 wam wszystkim w imieniu Prezydenta Donalda Trumpa, mojej \u017cony Karen i mojej c\u00f3rki Charlotte. Chcia\u0142bym wszystkich powita\u0107 w Waszyngtonie na czterdziestym czwartym, corocznym Marszu dla\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/pro-life-supporters-rally-getty-images-640x480.jpg?fit=640%2C480&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":38681,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38681","url_meta":{"origin":8187,"position":1},"title":"USA: Trump og\u0142osi\u0142 Narodowy Dzie\u0144 \u015awi\u0119to\u015bci \u017bycia Ludzkiego","date":"20 stycznia 2021","format":false,"excerpt":"Ust\u0119puj\u0105cy prezydent USA og\u0142osi\u0142 22. stycznia Narodowym Dniem \u015awi\u0119to\u015bci \u017bycia Ludzkiego oraz wspomnia\u0142 o swoim zaanga\u017cowaniu w starania nad ograniczeniem aborcji w USA i poza ich granicami. Trump stwierdzi\u0142, \u017ce dopuszczanie w USA do aborcji po 20. tygodniu \u017cycia cz\u0142owieka pocz\u0119tego jest \u201emoralnie i fundamentalnie z\u0142e\u201d. W zwi\u0105zku z epidemi\u0105\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/donald-trump.jpg?fit=788%2C444&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20698,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20698","url_meta":{"origin":8187,"position":2},"title":"Rosja: Aborcja nadal legalna","date":"7 maja 2015","format":false,"excerpt":"Pod koniec kwietnia Duma odrzuci\u0142a projekt ustawy o zaprzestaniu finansowania z bud\u017cetu pa\u0144stwa aborcji na \u017c\u0105danie. Jednak lider ruchu pro-life \"Wojownicy o \u017bycie\", Dmitry Baranow, nie porzuca nadziei na zmian\u0119 prawa. W przekonaniu Baranowa, s\u0105 r\u00f3\u017cni politycy w Rosji, a druzgoc\u0105ca kl\u0119ska projektu - jedynie 11 z 450 pos\u0142\u00f3w g\u0142osowa\u0142o\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/Russian-Pro-Life-T-Shirt.jpg?fit=300%2C218&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7535,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=7535","url_meta":{"origin":8187,"position":3},"title":"Heinrich Pesch: Przedmowa i Wprowadzenie do \u201eEtyki i Ekonomii Narodowej\u201d","date":"2 lutego 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0 Przedmowa Podczas I Wojny \u015awiatowej odby\u0142o si\u0119 wiele dyskusji o tym co postrzegano jako kompletne za\u0142amanie si\u0119 prawa mi\u0119dzynarodowego. Co okaza\u0142o si\u0119 ewidentne w czasie trwania wojny, \u017ce wa\u017cne obszary i zasady le\u017c\u0105ce u podstaw prawa mi\u0119dzynarodowego by\u0142y, w najlepszym przypadku, jedynie fragmentaryczne. Sta\u0142o si\u0119 to tym bardziej jasne,\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/Pesch2201.jpg?fit=404%2C314&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":19777,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19777","url_meta":{"origin":8187,"position":4},"title":"Siostra Renee Mirkes: O filarach i zarodnikach. Geniusz kobiety","date":"10 marca 2015","format":false,"excerpt":"Pozw\u00f3lcie mi zgadywa\u0107. Wasza pierwsza reakcja na tytu\u0142 tego eseju by\u0142a mniej wi\u0119cej taka: Co filary i zarodniki maj\u0105 wsp\u00f3lnego z geniuszem kobiety? Tytu\u0142em wprowadzenia, pozw\u00f3lcie, \u017ce przedstawi\u0119 genez\u0119 i og\u00f3lne znaczenie, bez tego niezrozumia\u0142ego, tytu\u0142u. \u201cFilary i zarodniki\u201d s\u0105 obrazem u\u017cytym przez Edyt\u0119 Stein (1891-1942) w jednym z jej\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Edith-Stein.jpg?fit=500%2C641&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":30058,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30058","url_meta":{"origin":8187,"position":5},"title":"Polska: Projekt ustawy o zakazie finansowania NGO z zagranicy","date":"28 lipca 2017","format":false,"excerpt":"Pose\u0142 Ruchu Narodowego Robert Winnicki og\u0142osi\u0142 dzi\u015b powstanie projektu ustawy zakazuj\u0105cej finansowania organizacji pozarz\u0105dowych z zagranicy. Projekt sk\u0142ada si\u0119 z 5 artyku\u0142\u00f3w i jest odpowiedzi\u0105 na nawo\u0142ywanie liberalnej opozycji do si\u0142owej zmiany w\u0142adzy w Polsce \"ulic\u0105 i zagranic\u0105\". Zaproponowana ustawa ma na celu wyeliminowanie luki prawnej, polegaj\u0105cej na braku uregulowania\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/win2.png?fit=515%2C309&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8187"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8442,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8187\/revisions\/8442"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}