Ukraina: Saakaszwili premierem?

Prawie 30 tysięcy osób podpisało w ciągu trzech dni internetową petycję wzywającą prezydenta Petra Poroszenkę do mianowania Micheiła Saakaszwilego premierem Ukrainy. Autorzy wniosku wierzą, że gubernator Odessy przyspieszy długo wyczekiwane reformy. Minimalna liczba podpisów, powyżej której adresat musi odnieść się do jej treści, wynosi 25 tysięcy. W efekcie tego głowa państwa ukraińskiego musi rozpatrzyć możliwość zastąpienia Arsenija Jaceniuka byłym prezydentem Gruzji. Procedura musi zostać wdrożona w ciągu trzy dni od przyjęcia wniosku, a ostateczna decyzja ma zostać wydana w terminie do dziesięciu dni od jej rozpoczęcia.

Saakaszwili, który jest ścigany w ojczyźnie pod zarzutem nadużycia władzy, defraudacji, planowania zbrojnej napaści i morderstw, odniósł się do petycji z typową dla siebie skromnością, twierdząc, że są ludzie dysponujący większą wiedzą w tematach finansowych, wobec tego lepiej nadają się na to odpowiedzialne stanowisko.

Petycja wypłynęła kilka dni po tym, jak Saakaszwili oskarżył Jaceniuka o opóźnianie reform i wspieranie oligarchów, których interesy przedkłada nad dobro społeczeństwa. Były przywódca Gruzji wyjawił, że wskutek błędnych decyzji rządu Jaceniuka miało zostać zmarnotrawione nawet 45 miliardów dolarów. Lider tzw. rewolucji godności na Majdanie zdecydowanie odrzucił te oskarżenia, nazywając je fałszywymi i bezpodstawnymi.

Ukraińskie prawo stanowi, iż tylko obywatel Ukrainy może piastować stanowisko premiera, jednak Saakaszwili otrzymał je dekretem Poroszenki dnia 29 maja 2015 roku, jednocześnie zrzekając się obywatelstwa gruzińskiego. W wywiadzie dla BBC powiedział, że nawet już nie wspomina Gruzji, gdyż jest zajęty wyłącznie sprawami ukraińskimi.

Przypomnijmy, że opuścił on Gruzję na jesieni 2013 roku, tuż przed upływem prezydenckiej kadencji i od tego czasu wiódł żywot jako uchodźca. Wiosną 2014 roku gruziński rząd oskarżył go o wyprowadzenie setek tysięcy dolarów z państwowego budżetu, co doprowadziło do wszczęcia postępowania w prokuraturze. Saakaszwili odparł te zarzuty twierdzeniem, że pieniądze te były przeznaczone na przyciąganie zagranicznych inwestorów. Jest to tylko jedna z kilku spraw, toczących się przeciwko ex-Gruzinowi. Zarzuca się mu również decyzję o zbrojnym wtargnięciu służb specjalnych do siedziby opozycyjnej telewizji i użycie siły wobec antyrządowego protestu w listopadzie 2007 roku.

Konstantin Dołgow, doradca rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych ds. praw człowieka ocenił mianowanie Saakaszwilego na stanowisko gubernatora Odessy jako „symptomatyczne dla demokracji w ukraińskim stylu”.