Białoruskie Euradio przypomniało, że przed dwudziestu pięciu laty, w 1991 r., opublikowany został dokument odnaleziony wówczas w głównym archiwum Mińska – protokół przesłuchania studenta Józefa Piłsudskiego przez oficera rosyjskiej Ochrany, podpułkownika Strawowa. Przesłuchanie odbyło się 10 marca 1887 r. i było częścią śledztwa w sprawie zamachu na cara Aleksandra III, zaplanowanego przez Narodną Wolę. W przygotowaniach do zamachu uczestniczył Bronisław Piłsudski, starszy brat Józefa.
25 lat temu białoruskie media potraktowały dokument jako sensację, przedstawiając go jako dowód, że Józef Piłsudski nie był Polakiem, lecz Białorusinem. Podczas przesłuchania podał bowiem, że ma na imię Iosif Iosifowicz, pochodzi z rodziny szlacheckiej i jest narodowości białoruskiej.
Na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku profesor Aliaksandr Hackiewicz opublikował artykuł Józef Piłsudski. Białorusin czy Polak?, w którym skomentował treść protokołu. Przypomniał, iż Piłsudski władał biegle językiem białoruskim. Jednocześnie stwierdził, że nie należy przywiązywać wagi do zeznań złożonych przez niego podczas przesłuchania, ponieważ rewolucjoniści udzielali w takich sytuacjach fałszywych odpowiedzi, aby wprowadzić żandarmów w błąd.
Źródło: rp.pl
Komentarz Redakcji: Wiele wypowiedzi Józefa Piłsudskiego pozwala wysnuć wniosek, że zaliczał się on do „Starolitwinów”, utożsamiających się, niezależnie od etnicznej narodowości, z tradycją Wielkiego Księstwa Litewskiego. W ten też sposób należy odczytywać zwrot „my, Litwini” użyty przez niego w przemówieniu z 1921 r. Trzon tzw. Litwy historycznej, czyli byłego Wielkiego Księstwa, tworzyły ziemie białoruskie; ruski był także językiem oficjalnym średniowiecznego WXL. Współcześnie historycznym i geopolitycznym sukcesorem Wielkiego Księstwa Litewskiego jest państwo białoruskie. (A.D.)
