30 grudnia 2016 r. parlamentarna komisja konstytucyjna w Turcji przegłosowała projekt ustawy o zmianie Konstytucji w kierunku przekształcenia ustroju państwa z republiki parlamentarnej w prezydencką. Projekt przygotowała posiadająca w parlamencie większość bezwzględną 316 deputowanych Partia Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP), która przegłosuje go obecnie w głosowaniu parlamentarnym, po czym projekt zostanie poddany pod referendum, które zorganizowane zostanie najpewniej wczesną wiosną br. Część poprawek wejdzie w życie bezpośrednio po przegłosowaniu projektu w referendum, te dotyczące uprawnień głowy państwa zaś – po najbliższych wyborach prezydenckich w 2019 r.
Wedle projektu, zniesiony ma być urząd premiera, pełnia władzy wykonawczej przejdzie zaś w ręce prezydenta i wiceprezydenta. Liczba parlamentarzystów ma wzrosnąć z obecnych 550 do 600, dolna granica wieku biernego prawa wyborczego być zaś obniżona z obecnych 21 do 18 lat. Wniosek o postawienie prezydenta w stan odpowiedzialności konstytucyjnej będzie musiał zyskać poparcie ponad 50% liczniejszego i bardziej rozproszonego w ten sposób parlamentu, co wzmocni dodatkowo pozycję głowy państwa. Liczba członków Najwyższej Rady Sądownictwa i Prokuratury zmniejszona zostanie z 22 do 12 a na jej czele stanie odpowiedzialny politycznie przed prezydentem minister sprawiedliwości. Prezydent będzie mianował 5 członków Rady, 2 – wybierał będzie parlament, 3 – Sąd Najwyższy, 1 – Rada Państwa.
Już 14 września 2015 r. prezydent Recep Tayyip Erdoğan oświadczył w jednej ze swoich wypowiedzi: Chcecie tego czy nie, Turcja już stała się republiką prezydencką. Słowa te były deklaracją politycznego zwycięstwa autorytarnego neosmanizmu nad prozachodnim i republikańskim kemalizmem, którego formalnym przypieczętowaniem będzie przeprowadzana właśnie reforma konstytucyjna.
(Na podstawie fergananews.com opracował R.L.)
