Obradujący Sankt Petersburgu Komitet Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO poinformował 29 czerwca, że bazylika Narodzenia Pańskiego oraz droga pielgrzymkowa w Betlejem zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Dotychczas żaden historyczny obiekt znajdujący się na terytoriach palestyńskich nie znajdował się na tej liście. W decyzji komitetu UNESCO wielu Palestyńczyków widzi kolejny zwycięski etap na drodze do suwerennego państwa.
Franciszkański kustosz Ziemi Świętej, o. Gianbattista Pizzaballa z zadowoleniem przyjął zapewnienie prezydenta Palestyńczyków Mahmuda Abbasa, że Kościoły będą miały pełną autonomię w piece nad bazyliką Narodzenia Pańskiego. „To zapewnienie jest bardzo ważne” – powiedział o. Pizzaballa.
Decyzję podjętą w Sankt Petersburgu poprzedziły ostre dyskusje i negatywne stanowiska, przede wszystkim strony izraelskiej. Nominację, skrytykował Izrael. Biuro premiera Benjamina Netanjahu oświadczyło, że decyzja UNESCO dowodzi, iż organizacja ta podejmuje decyzje w oparciu o przesłanki polityczne, a nie kulturalne.
„Świat nie może zapominać o tym, że bazylika Narodzenia – miejsce święte dla chrześcijan – w niezbyt odległej przeszłości została zdesakralizowana przez palestyńskich terrorystów” – czytamy w oświadczeniu biura premiera Izraela.
Izrael krytykował już przyjęcie Palestyńczyków do UNESCO 31 października 2011 r. Uznał to za „jednostronny manewr palestyński”, twierdząc, że szkodzi to procesowi pokojowemu i w reakcji zamroził pieniądze z podatków palestyńskich. Znaczne wsparcie finansowe dla UNESCO wycofały także Stany Zjednoczone.
Władze palestyńskie cieszą się i są dumne z pierwszego „narodowego pomnika”. Dla premiera Salama Fayyada jest to „zwycięstwo sprawiedliwości”, dające nadzieję narodowi palestyńskiemu. Minister spraw zagranicznych Riyad al-Malki podziękował UNESCO za uznanie kulturalnych praw Palestyńczyków, a Hanan Ashrawi, członek komitetu wykonawczego OWP, podkreśliła, że ta decyzja jest potwierdzeniem jedynego w swoim rodzaju dziedzictwa kulturowego Palestyńczyków.
Bazylika Narodzenia Pańskiego w Betlejem, jedno z najświętszych miejsc chrześcijaństwa, stoi przy Placu Żłóbka, nad grotą, w której według tradycji narodził się Chrystus. Cesarz rzymski Konstantyn Wielki polecił zbudować tam kościół w IV w. Znaczną jego część zburzyli Samarytanie w czasie buntu w 529 r. Przez wiele lat walczyły o niego armie krzyżowców i muzułmanów. Kościół odbudowano za panowania cesarza rzymskiego Justyniana ok. 530 r. Krzyżowcy bogato go ozdobili, a z biegiem wieków kościół był odnawiany i rozszerzany o nowe kaplice i klasztory. Nadzór nad Bazyliką Narodzenia sprawują od 1852 r. Kościoły: grecko-prawosławny, ormiański oraz rzymskokatolicki.
Najbardziej czczonym miejscem w kompleksie świątyni jest Grota Narodzenia (na zdjęciu), zlokalizowana pod prezbiterium. Srebrną 14-ramienną gwiazdę na białym marmurze posadzki groty umieścili katolicy w 1717 r. dokładnie w miejscu, w którym Jezus miał przyjść na świat.
Na gwieździe widnieje łaciński napis „Hic de Virginae Maria Jesus Christus natus est” (Tu z Dziewicy Maryi narodził się Jezus Chrystus). Grota ma 12 m długości, 3,5 m szerokości i ok. 3 m wysokości, a zdobi ją 15 srebrnych lamp oliwnych.
Od lat stan budowli ciągle się pogarsza. Był to jeden z powodów, dla których władze Autonomii Palestyńskiej zwróciły się do UNESCO o wpisanie Bazyliki Narodzenia na listę Światowego Dziedzictwa w Zagrożeniu. Palestyńczycy mają nadzieję, że wpisanie na tę listę umożliwi inwestowanie w pilne prace konserwatorskie w bazylice, zwiększy się także ruch turystyczny.
(Na podstawie www.gosc.pl opracował I. K.)
